Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/7257 K.2015/9275

Gaipliğe karar verilmesi istemine ilişkin olarak açılan davada Kayseri 2. Sulh Hukuk ve Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, kendisinden uzun süredir haber alınamayan kişinin gaipliğine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Sulh Hukuk Mahkemesince, “6100 sayılı HMK'nın Geçici-1. maddesi uyarınca, Kanunun göreve ilişkin hükümlerinin, kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmayacağı, eldeki davanın 01/11/2011 tarihinden önce açıldığı, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu” gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ise, “uyuşmazlığın çekişmesiz yargıya ilişkin olduğu ve sulh hukuk mahkemesinin görevli bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Gaiplik kararı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 382/2-a-4. maddesinde, “çekişmesiz yargı” işleri arasında sayılmış ve aynı Yasanın 383. maddesinde, aksine bir hüküm bulunmadıkça çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu belirtilmiştir.

6100 sayılı Kanundan önce yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'da, gaiplik kararı verilmesi işi, sulh hukuk mahkemesinin görevleri arasında sayılmamıştır. Gaiplik kararının verilmesini düzenleyen 4721 sayılı TMK'nın 32 ve devamı maddelerinde görevli mahkeme açıkça belirtilmemekle birlikte; "mahkeme" tabiri kullanılmıştır. Kural olarak asliye hukuk mahkemelerinin görevi asıl, sulh hukuk mahkemelerinin görevi ise istisnadır.

1086 sayılı HUMK ve diğer kanunlarda özel olarak sulh hukuk mahkemesine görev verilmedikçe görev, asliye hukuk mahkemesine aittir. Gaiplik konusunda 4721 ve 1086 sayılı Kanunlar ile diğer yasalarımızda sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmadığından, 1086 sayılı HUMK'nın yürürlükte bulunduğu dönemde açılacak davalarda görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

Somut olayda dava, 10.01.2011 tarihinde; yani, 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden önce açılmış; davacı, babası Burhanettin Parlak'ın gaipliğine karar verilmesini talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nın Geçici-1. maddesi, “Bu kanunun yargı yolu ve görev ilişkin hükümleri, kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmaz" hükmünü içermektedir. O halde, gaiplik kararı verilmesine ilişkin olan ve 6100 sayılı HMK'nın yürürlük tarihinden önce açılmış bulunan davanın, asliye hukuk mahkemesince çözüme kavuşturulması gerekir.