Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/9366 K.2015/9231

Taraflar arasında görülen davada ... İş ile ... Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, davalı şirket tarafından kiraya verilen gemide 3. Kaptan olarak çalışan davacının, işçilik alacaklarının ödenmemesi nedeniyle ücret ve bakiye sözleşme alacağının tahsili için yaptığı rehnin paraya çevrilmesi yolu ile ilâmsız takibe vaki itirazın iptali ve gemi üzerine ihtiyati tedbir konulması istemine ilişkindir.

... İş Mahkemesi, davacı ile davalı şirket arasında hizmet akdi bulunmadığı gibi davada kanuni rehin hakkı da talep edildiği, bu hakkın tanınması halinde davalının gemi alacaklısı haline geleceği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

... Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) tarafından ise, 854 sayılı Deniz İş Kanununun, 1 ve 46. maddeleri gereğince iş mahkemesinin görevli olduğu, kanunî rehin hakkının alacağa bağlı fer’i nitelikte olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

854 sayılı Deniz İş Kanununun 1. maddesine göre “Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemiadamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır” denilerek Deniz İş Kanununun kapsamı belirlenmiştir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir kanuna tâbi olduğundan 4857 sayılı İş Kanununun kapsamı dışında bırakılmıştır.

Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk bayraklı olsa bile yüz grostonilatoluk değil ise, bu gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanmayacaktır. İş ilişkisine dayalı bir uyuşmazlıkta işçi deniz taşıma işinde çalışır, ancak çalıştığı gemi Deniz İş Kanunu kapsamında kalmaz ise uyuşmazlığın Borçlar Kanunu hükümlerine göre genel mahkemede çözümleneceği açıktır.

Somut olayda; davacı gemi işleteni olan işveren ile yaptığı iş sözleşmesinin haksız yere süresinden önce feshedildiğini ileri sürerek, ödenmediği iddia edilen ücretin ve bakiye sözleşme alacağının tahsilini talep etmekte, alacağının tahsilini garanti etmek için gemi üzerine kanuni rehin hakkı tanınmasını da talep etmektedir. Dosya kapsamından geminin Türk bayrağı taşıdığı ve 100 grostondan fazla olduğuda dikkate alındığında uyuşmazlığın çözümünde davacı yönünden Deniz İş Kanunu hükümlerinin uygulanacağı anlaşılmaktadır. Buna göre uyuşmazlığın Deniz İş Kanunu hükümlerine göre çözümleneceği anlaşıldığından davanın ... İş Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.