Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/9596 K.2015/10839

Davacı vekili; müvekkilinin 01/08/1997 tarihinden iş akdinin haksız ve yersiz olarak feshedildiği 19/07/2009 tarihine kadar davalının emrinde yirmidört saat olarak çalıştığını, sosyal hak ve tazminatlarının ödenmediğini, Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/106 E. - 2013/301 K. sayılı ilâmı ile hizmet süresinin 3.949 gün olarak tespit edildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti ve hafta tatili ücretinin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesi isteğinde bulunmuştur.

Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi sıfatıyla); "...taraflar arasında görülen hizmet tespit davasındaki beyanlar, iş bu davadaki tanık anlatımları, dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve SGK'dan gelen işçi sayılarına ilişkin belgelerden davalı işyerinin tarım işi ile iştigal ettiği ve çalışan işçi sayısının da elliden az olduğu anlaşıldığından davaya bakma görevinin iş mahkemesine ait olmadığı..." gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Bandırma 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, [...5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 1. maddesinde İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin (Ç), (D) ve (E) fıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlar hariç) işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesinin iş mahkemelerinde olacağının düzenlendiği, Bandırma'da iki daireli asliye hukuk mahkemelerinin bulunduğu HSYK'nın ilgili kararı uyarınca iş mahkemesi sıfatıyla bakılacak davalarda Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevlendirildiği, davacının yaptığı işin İş Kanunu kapsamında kaldığı, davaya bakma görevinin Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu...] gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1. maddesi uyarınca, İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında, iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş mahkemeleridir.

İş Kanununun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, 50'den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde bu Kanun hükümleri uygulanmaz. İşçi tarım ve orman işlerinin yapıldığı bir işyerinde çalışıyor ise, bu işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlığın iş mahkemesi yerine görevli hukuk mahkemesinde çözümlenmesi gerekir (Yargıtay 9.HD. 25.3.2008 gün 2007/ 9975 E - 2008/ 6368 K.).

Ancak, tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerinde 50 dahil daha az işçi bulunmasına rağmen, işyerinde sendika örgütlenmesi sonucu Toplu İş Sözleşmesi bağıtlanmış ise, üye sendika üyesi işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlığın 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 66 ncı maddesi uyarınca iş mahkemesinde görülmesi gerekir.

Bunun dışında 4857 sayılı İş Kanununun 4. maddesinde tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde çalışanların kanun kapsamına girmeyeceği açıklandıktan sonra aynı maddede ayrık durumlara yer verilmiştir.

Buna göre; 1-Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işlerde,

2- Tarım işlerinde yapılan yapı işlerinde,

3- Halkın faydalanmasına açık park ve bahçelerde,

4- Bir işyerinin eklentisi durumundaki bahçe işlerinde çalışanların, İş Kanunu kapsamında olacakları belirtilmiştir.

Sonuç olarak tarım ve orman işletmelerindeki bitki ve hayvan üretimi, bakım ve yetiştirmesi dışında kalan işler İş Kanununa tâbidir.

Diğer taraftan işçi tarım işinde çalışırken, bu iş dışında tarım işi sayılmayan ek bir görevde çalışabilir (bekçilik, şoförlük vb.). Bu durumda, yaptığı işler arasında hangisinin baskın olduğu açıklığa kavuşturulmalı ve sonucuna göre görevli mahkeme belirlenmelidir.

Dosya kapsamından davalı işyerinin tarım işi ile iştigal ettiği ve çalışan işçi sayısının da elliden az olduğu anlaşıldığından yukarıda değinilen yasal düzenlemeler karşısında görevli mahkeme Bandırma 2. Asliye Hukuk Mahkemesidir.