Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/10766 K.2019/1294

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar ..., ..., ... ve ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... köyü 121 ada 5 ve 122 ada 7 parsel numaralı sırasıyla 3145 m2 ve 5134 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, Nisan 1941 tarih 26 numaralı tapu kaydı ile gerçek kişilere ait ise de ... sınırları içinde kaldığından bahisle 3402 sayılı Kanunun 10. maddesine göre malik hanesi açık olarak kadastro mahkemesine devredilmiştir.

Mahkemece, dava konusu parsellerin ... sayılmayan tarım arazisi niteliğinde olduğu, uzun yıllardan beri fındık bahçesi olarak kullanıldığı ve tapu kapsamında kaldığı gerekçesi ile ... vd. adlarına tapuya tesciline karar verilmiş, davalılar ... Yönetimi ve Hazinenin temyizi üzerine, Dairemizin 02.05.2006 tarih 2006/4333 E.- 2006/6102 K. sayılı ilamıyla hükmün onanmasına karar verilmiştir.

Davalı ... Yönetiminin karar düzeltme talebi üzerine Dairemizin 05.05.2009 tarih 2009/5086 E., 2009/7543 K. sayılı kararında, ‘‘...... yüksek mühendisi Y. Doç. Dr....’ın karara dayanak alınan 08/04/2004 tarihli raporunda çekişmeli taşınmazların 1960 tarihli ve .../25000 ölçekli memleket haritasında ... dışı alanda kaldığı belirtilerek memleket haritası üzerinde kadastro paftası ile çakıştırılmadan yerinin nokta biçimde ve açık alanda işaretlendiği,

dairenin 06/10/2006 tarihli iade kararı üzerine aynı bilirkişiden alınan 26/12/2008 tarihli ek raporda ise, mahkemece karara dayanak alınan önceki raporun düzenlenmesi sırasında gerekli teknik bilgi ve belgeler yeterli olmadığı için memleket haritası ile kadastro paftasının çakıştırılmak suretiyle çekişmeli taşınmazın konumunun işaretlenmesi işleminin sağlıklı olarak yapılamadığını belirterek,

bu kez rapora eklenen memleket haritası örneğinde 121 ada 5 parsel sayılı taşınmazın tamamının yeşil renkli alanda, 122 ada 7 parsel sayılı taşınmazın ise kısmen beyaz renkli kısmen de yeşil renkli alanda işaretlendiği gözlenmiş olup, karara dayanak alınan bilirkişi raporu bu hali ile çekişmeli taşınmazın ... niteliğini ve hukuki durumunu açıklamaktan uzak olup yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilemez.

Mahkemece, tespit dayanağı tapu kaydının ilk oluşumundan itibaren tüm gittileri ve krokileri, dayanak tapu kaydının revizyon gördüğü tüm parsel tutanakları, komşu parsel ve dayanakları, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve ...

Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek ... mühendisleri arasından seçilecek üç ... mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan yer kazanılamayacağı; öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli;... kadastrosu kesinleşmediğine göre, fen ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli,keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönünden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı,dayanak tapu kaydı değişebilir sınırları içerdiğinden,

yöntemince zemine uygulanıp, 3402 Sayılı Yasanın 20/C ve 32/3 maddeleri gereğince yüzölçümüne değer verilerek kapsamı belirlenmeli; asıl taşınmazın kapsamı, ... veya ormandan açma değilse, miktar fazlasının sınırda bulunan eylemli ormandan açma yapılarak kazanıldığı kabul edilmeli; tüm deliller birlikte değerlendirip, oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi...’’ gereğine değinilerek onama kararının kaldırılmasına ve yerel mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davacılara dava konusu yaptıkları yerleri göstermek üzere ihtarlı davetiye tebliğine rağmen davacıların keşifte hazır bulunmak üzere başvurmadıkları gerekçesiyle, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 28. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm davacılar ..., ..., ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir. Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir. Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde ... kadastrosu 3402 sayılı Kanunun .... maddesi hükmüne göre yapılmış çekişmeli taşınmazlar ... sınırları içinde bırakılmıştır.

Mahkemece, davacıların dava konusu yerleri göstermek üzere keşifte hazır bulunmaları konusundaki ihtarlı davetiyeye uymadıkları gerekçesiyle, verilen davanın açılmamış sayılmasına dair karar usul ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki; çekişmeli 121 ada 5 parsel ve 122 ada 7 parsel sayılı taşınmazlara ait tutanaklar, 3402 sayılı Kanunun 10. maddesine göre malik hanesi boş olarak kadastro mahkemesine devredilmiştir.

3402 sayılı Kadastro Kanununun 28/2 maddesinde, davacının, ilk duruşma oturumuna kadar dava sebep ve delillerini dilekçe ile veya ilk oturuma gelmek suretiyle bildirmez ise hakimin, davanın açılmamış sayılmasına ve tespit gibi tescile karar vereceğine dair düzenlemenin devamında 30. maddenin ikinci fıkrası hükmünün saklı olduğu belirtilmiştir.

Eldeki dava da 3402 sayılı Kanunun 30/2. maddesi uyarınca mahkemeye devredilmiş olduğundan mahkemece resen araştırma yapılarak, ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Ayrıca bozma öncesinde mahkemece çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde keşif yapılmış, çekişmeli taşınmazların konumu ve sınırları bilirkişi tarafından belirlenerek rapor hazırlanmıştır. Bu nedenle keşif sırasında davacılar hazır bulunmasa da çekişmeli taşınmazların bilirkişi aracılığıyla belirlenmesi mümkün olduğundan bozma gerekçesi doğrultusunda işlem yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.