Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/12265 K.2019/1277

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında, dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... köyü 171 ada 3 parsel sayılı taşınmaz tarla vasfıyla, 170 ada 6 parsel sayılı taşınmaz fındıklık vasfıyla, 168 ada ... parsel sayılı taşınmaz tarla vasfıyla, 165 ada 10 parsel sayılı taşınmaz fındıklık vasfıyla ve sırasıyla 1188.52 m2, 440.54 m2, 714.21 m2 ve 697.88 m2 yüzölçümleri ile davalılar Erdem Eğriboyun, ..., ... ve ... adlarına müştereken tespit ve tapuya tescil edilmiştir.

Davacı ... Yönetimi vekili, 29/07/2013 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların ... sayılan yerlerden olduğunu, yörede 2006 yılında 5304 sayılı Kanuna göre yapılan kadastro çalışmalarında her ne kadar fındıklık vasfıyla davalı adına tespit edilmiş ise de 1982 yılında kesinleşen ... kadastro sınırlarına göre davalı taşınmazın ... tahdidi içinde kaldığını ileri sürerek, davalı adına oluşan tapu kaydının iptali ile taşınmazın "..." vasfıyla ... adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile dava konusu 171 ada 3 parsel sayılı taşınmazın ... bilirkişisi raporu ek-8'de gösterilen krokide (A) harfli 958.06 m2'lik bölümünün iptali ile "..." vasfıyla ... adına tesciline, 170 ada 6 parsel sayılı taşınmazın ... bilirkişisi raporu Ek-8'de gösterilen krokide (A) harfli 301.86 m2'lik bölümünün iptali ile "..." vasfıyla ... adına tesciline, 168 ada ... ve 165 ada 10 parsel sayılı taşınmazların ise tamamının davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile "..." vasfıyla ... adına tesciline, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 10/03/2015 tarih ve 897 E. -1397 K. sayılı ilamı ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Hükmüne uyulan bozma ilamında özetle; “Mahkemece, çekişmeli taşınmazların eski tarihli belgelere göre kısmen ... sayılan yerlerden olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de, kural olarak; ... kadastrosunun kesinleştiği yerlerde bir yerin ... olup olmadığı kesinleşmiş ... kadastro haritasının uygulanmasıyla çözümlenir. Somut olayda; çekişmeli taşınmazların bulunduğu ... Köyünde 1978 yılında kesinleşmiş ... kadastrosu bulunduğuna ve davada ... taraf olmadığına göre, sorunun çözümünün kesinleşen ... kadastro haritasının uygulanması suretiyle yapılması gerekecektir.

Bu nedenle; mahkemece, önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve ... Bakanlığı (... ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman ... yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç ... mühendisi ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu fen memurundan oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle yeniden yapılacak keşifte, 2 Eylül 1986 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 6831 sayılı ... Kanununa göre ...

Kadastrosu ve Aynı Kanunun 2/B Maddesinin Uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 54. maddesi uyarınca hazırlanan ... Kadastrosu Teknik İzahnamesinin 49. maddesinde yazılı “... sınır noktası ve hatların uygulanmasında tutanaklardan, ... kadastro haritasından, hava fotoğraflarından, varsa ölçü karnelerinden, nirengi, poligon, röper noktalarından yararlanılır.

Sınırlama tutanakları ile ... kadastro haritaları arasında çekişme olduğunda ölçü değerleri ve tutanaktaki ifadeler arazinin durumuna göre incelenir, hangisi daha çok uyum gösteriyorsa ve gerçek duruma uygun ise o esas alınır.” hükmü ile 15.07.2004 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan ...

Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin “Teknik İşler” başlıklı Dokuzuncu Bölümünde yazılı esaslar gözönünde bulundurularak uygulama yapılmalı, yerel bilirkişi beyanlarına başvurularak yerinde bulunmayan ... sınır noktaları, bulunanlardan hareketle tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, ... kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulama tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak,

değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet ... sınır noktası bulunup röperlenmeli, anlatılan yöntemle bulunan ilk ... kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulaması ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazların ... kadastrosu aplikasyon ve 2/B madde haritalarına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde, ayrı renkli kalemlerle gösterilip keşfi izleme olanağı sağlanmalı, aynı ya da yakın ... sınır hatlarında, dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilerek bilirkişilerden müşterek imzalı rapor ve açıklayıcı kroki alınmalı,

ilk ... kadastro harita ve tutanakları ile aplikasyon ve 2/B madde harita ve tutanaklarının uyumsuz olması halinde yukarıda yazılı yönetmelikler ile teknik izahnamelerde yazılı tutanakların düzenlenmesine esas alınan hava fotoğrafı ve memleket haritası ile desteklenen ve gerçek duruma uygun düşen tutanaklara değer verileceği düşünülerek kesinleşmiş tahdit içinde kalan kısma yönelik davanın kabulüne, tahdit dışında kalan kısma yönelik davanın reddine karar verilmelidir.” gereğine denilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucu; davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine, 171 ada 3 parselin (A) harfli 400,66 m2 kısmının ... vasfı ile ... adına tesciline, B1-B2 kısımlarının davalılar üzerinde bırakılmasına,

170 ada 6 ve 168 ada ... parsel ile 165 ada 10 parsele yönelik açılan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmiştir

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kesinleşen tahdide dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

... ilçesi, ... beldesinde bulunan ormanların kadastrosu ve 6831 sayılı Kanunun 1744 sayılı Kanun ile değişik 2. madde uygulaması yapılarak 03.04.1978 tarihinde ilân edilerek kesinleşmiştir. ... ilçesi, ... köyünün ise 2006 yılında 5304 sayılı Kanun değişikliklerine göre kadastrosu yapılmış ve tutanaklar ...12.2006- 18.01.2007 tarihleri arasında ilân edilerek kesinleşmiştir.

Mahkemece kurulan hüküm usul ve yasaya aykırıdır. Şöyle ki; mahkemenin 20/03/2014 tarih 2013/110 E. - 2014/48 K. sayılı ilamla dava konusu 171 ada 3 parselin (A) harfli 958,06 m2 kısmının, 170 ada 6 parselin (A) harfli 301,86 m2 kısmının, 168 ada ... ve 165 ada 10 parsel sayılı taşınmazların ise tamamının ... vasfı ile ... adına tesciline ilişkin hükmünün tespit malikleri tarafından temyiz edilmediği, ...

Yönetimi tarafından ise 171 ada 3 ve 170 ada 6 parselin (A) harfli kısımları dışında kalan (B) kısımlarına yönelik olarak temyiz edildiği, dolayısı ile 171 ada 3 ve 170 ada 6 parselin (A) harfli kısımları ve 168 ada ... ile 165 ada 10 parselin tamamı açısından verilen hükmün davalılarca temyiz edilmediğinden, davacı ... Yönetimi açısından usuli kazanılmış hak oluştuğu anlaşılmıştır.

Usule ilişkin kazanılmış hakka aykırı karar verilmesi, usul ve kanuna uygunluktan uzaklaşılması anlamına gelir.

Usul kanunumuzda usuli kazanılmış hak kavramına ilişkin açık bir hüküm konulmuş değilse de, kararın temyiz edilmesi sonucunda verilen kararın hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamanın yanı sıra, mahkemelerden verilecek kararlarda hukuki istikrarın sağlanması amacına ulaşılması için uygulamada kabul edilmesi nedeniyle, usuli kazanılmış hak kavramı, kamu düzenine ilişkin ve usul hukukunun dayandığı ana esaslardandır.

Usuli kazanılmış hak için kanunda açık hüküm bulunmaması, onun kabul edilmemesini gerektirmez.

Mahkemece daha önce, davaya konu 171 ada 3 ve 170 ada 6 parselin (A) harfli kısımları ve 168 ada ... ile 165 ada 10 parselin tamamının ... niteliğiyle ... adına tapuya tesciline ilişkin verilen karar, belirtilen taşınmazların tespit maliki olan davalıları tarafından temyiz edilmediği için, mahkemece sadece 171 ada 3 ve 170 ada 6 parselin (B) harfli kısımlarının ... tahdidi içinde kalıp kalmadığı açısından bir inceleme yapılması gerekirken davacı ... Yönetimi yararına oluşmuş bulunan usuli kazanılmış hak ihlal edilecek biçimde karar verilmiş olması nedeniyle usul ve kanuna aykırıdır.

Bundan başka ... Yönetimi kesinleşmiş ... tahdidine dayalı olarak dava açtığına ve uyuşmazlık yörede daha önce kesinleşen ... tahdit harita ve tutanaklar uygulanmak sureti ile çözümlenmesi gerektiği halde mahkemece bilirkişi raporu denetlenmeden hüküm kurulmuştur. Şöyle ki dosya içerisinde bulunan ... işletme müdürlüğünce dosyaya gönderilen ve taşınmazların bulunduğu yeri ... sınır noktaları ile birlikte gösteren ... tahdit haritası ile bilirkişilerce hazırlanan krokideki ... sınır noktalanın birbirlerine uzaklıkları eşit değildir. bu durumda bilirkişi raporunun bozma ilamına uygun şekilde hazırlandığı söylenemez.

Bu sebeple önceki bozma ilamında da belirtildiği gibi yeniden yapılacak araştırma ile mahkemenin ilk hükmünde kesinleşen kısımlar dışında kalan ve 05/12/2013 tarihli rapor ek-8 nolu krokide gösterilen 171 ada 3 ve 170 ada 6 parselin (A) harfli kısımları dışında kalan kısımların ... tahdidi içinde kalıp kalmadığı araştırılmalı usuli kazanılmış hak gözetilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.