Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/1270 K.2016/3935

Taraflar arasındaki davada İstanbul 19. İş ile Bakırköy 2. İş Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İstanbul 19. İş Mahkemesince; uyuşmazlığa konu kurum işleminin, ... Sosyal Güvenlik Merkezince yapıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 2. İş Mahkemesi tarafından ise uyuşmazlığa konu işlemin ... Sosyal Güvenlik Merkezince yapıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

5521 sayılı Kanununun 15. maddesinde bu Kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usûlü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı bildirilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 447/2. maddesine göre "Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır" hükmü gereğince uyuşmazlığın 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5 ve 15. maddeleri ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetkiye ilişkin hükümleri doğrultusunda çözüme kavuşturulması gerekir.

Genel yetki kuralı dışında düzenleme öngörülmemiş olması karşısında, 6100 sayılı HMK'da yer verilen özel yetkiye ilişkin düzenlemelerin İş Mahkemelerinin yetkisinin belirlenmesinde dikkate alınması gerekmektedir.

HMK'nın 14/1. maddesi uyarınca "Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir."

Şube, bir kurum veya kuruluşa bağlı olarak etkinlikte bulunan, alt mevkilerdeki iş yerlerinden her biri olarak tanımlanabilir. Şube, hukuken ve mali olarak merkeze bağlı olmakla birlikte merkezin yapmakta olduğu işlemler türünden işlemler yapma yetkisine de haizdir.

Tüzel kişilere karşı açılacak davalarda genel yetkili mahkeme, tüzel kişilerin yerleşim yerinin, yani merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olmakla birlikte, şube işlemleri nedeniyle açılacak dava, taraf olarak bağlı bulunulan merkez davalı gösterilerek, şubenin bulunduğu yerde de açılabilir.

Gerçekten davalı Kurumun, şubesinin bulunması şartıyla ve o şubenin yapmış olduğu işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, şubenin bulunduğu yer mahkemeleri yetkili olacaktır. Bu husus Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.04.2008 tarih ve 2008/10-329-334 Esas- Karar sayılı kararında belirtilmiştir.

“Kurum adına işlem yapmaya yetkili bulunmak” şubenin tanımından ortaya çıkan bir sonuç olup, şubenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olmasında tek başına yeterli değildir. Şubenin bulunduğu yer yetkisi, doğrudan o şubenin yapmış olduğu işlemlerden veya Kurumun davacıya ait işlemlerinin yürütülmesinden doğan uyuşmazlıklarda geçerli bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı vekili, müvekkilinin 2007 yılı başlarında emeklilik hakkını kazanarak mezkur belgeleri ile kuruma müracaat ederek emekli olduğunu, ancak müvekkili emekli olduktan sonra, almış olduğu emekli maaşları yurtdışı hizmetlerinin gerçek olmaması nedeniyle ödenen yersiz maaşlar gerekçesiyle Bakırköy 2 icra Müdürlüğünün 2013/15594 sayılı dosyası ile kendisinden tekrar geri talep edildiğini, icra takibine müvekkilinin itiraz ettiğini belirtmiş,

davalı kuruma ait 10/06/2014 tarihli itirazın reddi kararına ilişkin kararının iptali ile ödenmeyen aylara ilişkin aylıkların bedelinden şimdilik 1.000.00.-TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacı müvekkilinin 01/06/1987 - 31/05/1998 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığının ve emeklilik aylığının kesintisine mehaz olan belgelerin sahte olmadığından tespiti ile aylığın kesildiği tarihten itibaren geçerli olmak üzere emeklilik haklarının iadesine karar verilmesini talep ettiği, uyuşmazlık konusu işlemin ...

Sosyal Güvenlik Merkezince yapıldığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın İstanbul 19. İş Mahkemesince görülüp çözümlenmesi gerekir.