Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/12896 K.2017/62

Taraflar arasındaki davada ... 4. Asliye Hukuk ve ... Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, menfi tesbit istemine ilişkindir. ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesince "açılan dava, takibe konu davacının imzasının bulunduğu senet ile ilgilidir. Senet, ticari konuda düzenlenen belge olup mahiyeti gereği kıymetli evrak hükmündedir. Ticari iş ve davalarda görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ise, dava tarihi itibariyle asliye hukuk mahkemesi ile asliye ticaret mahkemesi arasında iş bölümü ilişkisi bulunduğu ve davalı tarafın iş bölümü itirazında bulunmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İş bölümü itirazının yalnız ilk itiraz olarak ileri sürülebileceği hususu TTK'nın 5 ve HUMK'nın 187. (6100 sayılı HMK'nın 116. maddesi) maddelerinde düzenlenmiştir. İlk itiraz olarak ileri sürülmeyen iş bölümü itirazının mahkemece kabul edilmemesi gerekir. İş bölümü itirazının uygun bulunması halinde mahkemece dava dosyasının ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verilir.

Gönderme kararı nihai bir karardır, mahkeme bu karar ile davadan elini çeker, gönderme kararı ile dava sona ermez ve bu kararın temyizi kabil değildir. Yine, gönderme kararının usûlüne uygun şekilde verilmesi halinde (ilk itiraz olarak ileri sürülmesi ve mahkemece uygun görülmesi) gönderilen mahkemeyi bağlar ve gönderilen mahkeme bu davaya bakmak zorundadır.

Ancak, gönderilen mahkemenin davaya bakma zorunluluğu iş bölümü itirazının ilk mahkemede süresinde yapılması hali ile sınırlıdır.

TTK'nın 5/3. maddesi "Bir davanın ticari veya hukuki mahiyeti itibariyle iş sahasına girip girmediği yalnız iptidai itiraz şeklinde taraflarca dermeyan olunabilir".

TTK'nın 5/son maddesi ise "Vazifesizlik sebebiyle dava dilekçesinin reddi halinde yapılacak muamelelere ve bunların tâbi oldukları müddetlere dair usûl hükümleri iş sahasına ait iptidai itirazın kabulü halinde de tatbik olunur." hükümleri yer almaktadır.

Somut olayda; davanın açıldığı 26.10.2011 tarihinde asliye hukuk ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev değil, iş bölümü ilişkisi olduğu, davalı tarafından süresinde iş bölümü itirazında bulunulmadığı ve iş bölümüne yönelik itirazda bulunulmadan verilen görevsizlik kararının bu nedenle bağlayıcı olmadığı anlaşılmakla, davanın, ilk açıldığı ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekir.