Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/13107 K.2016/12226

Taraflar arasındaki davada ... 7. İş , .... 1. Asliye Hukuk (İş mahkemesi sıfatıyla) ve ... Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

... 7. İş Mahkemesince, davacı taraf ... İş Mahkemesine dava açmak sureti ile yetkili mahkeme tercih hakkını kullanmış olup davalı vekili .... İş Mahkemesinin yetkili olduğunu savunduğunu, yetkili mahkemenin davalı işverenin bulunduğu .... Asliye Hukuk (İş Mahkemesi Sıfatı ile) mahkemelerinin olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

.... 1. Asliye Hukuk (İş mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince, iş kazası nedeniyle açılan maddi-manevi tazminat davası her ne kadar yetkisiz olan ... Mahkemesine açılmış ise de davalı vekili cevap dilekçesinde yetkili mahkemenin .... İş Mahkemesi olduğunu belirterek yetkiye itiraz etmiş olduğundan ve yetki itirazı süresinde bulunduğundan yetkili ve görevli ... Nöbetçi Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesince ise davada yargılama yeri olan ... ilçesinin ... Bakanlığı'nın 30.12.2005 tarihli 56053 sayılı yazısı üzerine 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi'nin 6. maddesine göre 03.02.2006 tarih ve 2006/10046 karar sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ...

Büyük Şehir Belediyesi sınırlarına dahil edilerek Merkez ilçe statüsüne alınmış olması ve Hakimler Savcılar Yüksek Kurulunun 14.11.2002 tarih ve 520 sayılı kararı uyarınca “Büyük Şehir Belediyesi sınırları içerisindeki merkez ilçe ile diğer ilçelerin adı ile kurulu Ağır Ceza merkezlerinde oluşturulan müstakil iş mahkemelerinin yargı çevresinin, yalnız Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde kalan ilçeleri kapsamına alacak biçimde, Ağır Ceza Mahkemesinin yargı çevresi olarak tespitine” yönündeki kararı ile iş bu davaya bakmaya yetkili ve görevli mahkemenin ...

İş Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Somut olayda, davacı vekili, müvekkilinin .... ilçesi, ... Mahallesinde faaliyet gösteren ...ve Madencilik isimli işyerinde yağcı olarak çalışırken, işyerinde ... isimli operatörün işverenin paletli kepçesini kullanırken dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu kepçeyle müvekkilinin sağ ayağının üzerinden geçtiğini, müvekkilinin bu kaza sonrasında ayağının kullanılamaz durumda olduğunu ve tedavi edilse dahi eski haline dönme ihtimalinin mümkün olmadığını, müvekkilinin 14 yaşında çalışmaya başladığı işyerinde sigortasız olarak 1 yıl çalıştırıldığını, bu durumu işverene söylemelerine rağmen sigorta yaptırmadıklarını, işverenin sigortasız işçi çalıştırmakla kanuna aykırı davrandığını, işverenin

gerekli önlemleri alması, işverenin işçisini gözetme borcunun doğal bir sonucu olduğunu, işverenin çocuk işçiyi ağır ve tehlikeli bir işte çalıştırmak, sigortasını yapmamak, işyerinde gerekli güvenlik tedbirlerini almamasından ötürü %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin ayağını kullanamaz ve çalışamaz hale gelmesinden sorumlu olduğunu belirterek, maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanununun 19. maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Kanunun 49. maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir (Yargıtay 9. H.D. 23.06.2008 gün ve 2008/17468 E. - 2008/17262 K. sayılı ilamı).

Dosya kapsamından; davacının adresi ve işin yapıldığı yerin .../..., davalının şirket merkezinin ..../... olduğu, davalının ... İş Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek yetki itirazında bulunduğu anlaşılmaktadır.

HSYK'nın iş mahkemelerinin yetkisini düzenleyen 27.12.2004 gün 636 sayılı kararına göre “5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun yürürlüğe girmesiyle, Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde kalan ilçelerde görülmekte olan 5216 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesine kadar açılmış olan iş davalarının açıldığı mahkemelerde görülmeye devam olunmasına, bu tarihten sonra açılan iş davalarının ise Yüksek Kurul’un 14.11.2002 gün ve 520 sayılı kararı gereğince bağlı bulundukları ağır ceza merkezlerinde oluşturulan müstakil iş mahkemelerinde görülmesine” ilişkin kural benimsenmiş, yine yetki konusundaki HSYK’nın 24.03.2005 tarih 188 sayılı kararında da farklı bir düzenleme getirilmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda, ... İlçe Belediyesinin, ... Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisine alınmasına ilişkin, 03.02.2006 tarih 2006/10046 sayılı Bakanlar Kurulu kararından sonra 08.10.2014 tarihinde davanın açıldığının anlaşılmasına ve davacının davasını, seçimlik hakkını kullanarak işin yapıldığı yer olan ... ilçesinin bağlı bulunduğu ... İş mahkemesinde dava açtığına göre eldeki davanın ... 7. İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.