Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/13379 K.2017/4677

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı .... Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı .... Yönetimi, 09.10.2009 tarihli dilekçesiyle .... Köyü, ... Mevkii 2062 parsel sayılı taşınmazın, kısmen kesinleşen .... kadastro sınırı içinde kaldığını ve kısmen de öncesi itibari ile .... olduğunu ileri sürerek, davalılar adına olan tapu kaydının iptali ve .... niteliği ile Hazine adına tescili, davalıların elatmasının önlenmesi istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece davanın kabulüne, davaya konu taşınmazın 18/03/2010 tarihli krokide (A) harfi ile gösterilen 259 m2'lik kısmının tapu kaydının iptali ile .... niteliğinde Hazine adına tapuya tesciline, bu kısma davalıların elatmalarının önlenmesine karar verilmiş, hüküm davacı .... Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kısmen kesinleşen tahdit içinde kalan kısmen öncesi itibariyle .... olduğu iddia edilen taşınmazın tapu kaydının iptali, tescil ve elatmanın önlenmesi istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce, 1944 yılında 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılıp 03.12.1945 tarihinde ilân edilerek kesinleşen .... kadastrosu, 1964 yılında arazi kadastrosu, 3302 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılan ve 23.08.1991 tarihinde ilân edilen aplikasyon ve 2/B madde uygulaması bulunmaktadır. 1964 yılında yapılan kadastro sırasında .... ilçesi, ... mevki 2062 parsel sayılı 1320 m2 yüzölçümündeki tarla niteliğindeki taşınmaz, davalı Recep ve İsmail mirasçıları adlarına tespit ve tescil edilmiştir.

Mahkemece, kesinleşen .... kadastro haritası uygulamasına dayalı araştırma ve inceleme sonucu çekişmeli taşınmazların (A) harfi ile işaretli bölümlerinin .... kadastro sınırları içinde kaldığı belirlenerek yazılı şekilde karar verilmiştir. Taşınmazların tamamının eylemli olarak Devlet ....ı olduğu saptanmış ise de resmi belgelerdeki konumu açısından yapılan araştırma yeterli değildir.

Kural olarak; tahdidin kesinleştiği yerlerde, bir yerin .... olup olmadığı, kesinleşmiş tahdit haritasının uygulanmasıyla çözümlenir ise de, bu sınırlandırmada, 4785 sayılı Yasa hükümlerinin nazara alınmış olması halinde sağlıklı çözüme ulaşılır.

Zira, 3116 sayılı Yasa sadece devlet ....larını belirlemiş olup, bu yasaya göre, 13.07.1945 tarihinden önce yapılan sınırlandırmalar sonucu oluşup kesinleşen tahdit haritaları, .... olarak sınırlandırılan alanların bu niteliğini kesinleştirmekle birlikte .... sınırları dışında kalan taşınmazların .... niteliğini ve hukukî durumunu saptamakta yetersiz kalır. Bu şekildeki taşınmazların .... olup olmadığının 4785 ve 5658 sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir.

4785 sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ....lar hiçbir işleme lüzum olmaksızın devletleştirilmiştir. Devletleştirilen ....lardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Kanun ile iadeye tabi tutulmuştur.

O halde mahkemece, çekişmeli taşınmazın tahdit sınırları dışında kalan bölümü açısından eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve ....

Bakanlığı (.... ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman .... yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir .... mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ....dan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ....dan yer kazanılamayacağı, öncesi .... olan bir yerin üzerindeki .... bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt .... toprağının .... sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;

yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman .... bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, ziraat uzmanına taşınmazların bitki örtüsü, toprak yapısı, üzerindeki ağaçların sayısı, yaşı, taşınmazlardaki dağılımı, kapalılık oranını gösteren bilimsel verilere dayalı rapor hazırlattırılmalı,

bundan sonra oluşacak sonuca göre hangi bölümlerinin devlet ....ı niteliğinde olduğu belirlenmelidir.

Ayrıca dava konusu taşınmaz, davalı tarafından dava tarihine kadar tapu kaydına dayanılarak tasarruf edildiğinden ve bu tarihe kadar davalı tarafından çekişmeli taşınmaza haksız elatma sözkonusu olmadığından, .... Yönetiminin elatmanın önlenmesine ilişkin talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, aksine düşüncelerle kabulüne karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.