Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/2144 K.2016/5053

Taraflar arasındaki davada Vakfıkebir Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ve Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, elektrik faturalarında fazladan alınan paraların iadesi istemine ilişkindir.

Vakfıkebir Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesince, taraflar arasında düzenlenen yetki sözleşmesinde Trabzon Mahkemelerinin yetkili kılındığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ise davalı tarafça yetki itirazında bulunulmadığı, davanın açıldığı yer mahkemesinin yetkili hale geldiği gerekçesi ile karşı yetkisizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6. maddesinde "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." denilerek genel yetkili mahkeme ve 14/1. maddesinde ise "Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir." denilerek şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu ve yetki sözleşmesi başlıklı 17. maddede ise "(1) Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" denilerek yetki sözleşmesinde gösterilen mahkemenin de yetkili olduğu düzenlenmiştir.

Bu yetki kuralları kesin olmadığından, HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde. "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir.

Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı"nı "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise; "ilk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir.

Somut olayda; davacı vekilinin, davalılar tarafından, davacıya ait elektirik faturalarına yansıtılan kayıp kaçak bedelinin haksız ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla, elektrik faturalarına yansıtılan kayıp kaçak bedelinin davalılardan tahsili istemiyle dava açtığı, taraflar arasında düzenlenen abonelik sözleşmesinde, taraflar arasındaki ihtilaflarda Trabzon Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu hususunda yetki sözleşmesi bulunduğu, davalılardan ... tarafından süresinde sunulan cevap dilekçesinde; yetki itirazında bulunulduğu ve yetkili mahkeme olarak İstanbul Mahkemelerinin gösterildiği,

ancak Vakfıkebir Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesince, yetki sözleşmesinde gösterilen Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verildiği ve dosya kapsamından da davalıların şube yerleşim yeri adreslerinin ... olduğu, davanın açıldığı Vakfıkebir ilçesinde davalıların şubesinin bulunmadığı, anlaşılmaktadır.

Davada, HMK'nın 6. maddesi gereğince, davalıların yerleşim yeri mahkemeleri olan İstanbul Mahkemeleri, HMK'nın 14/1. maddesi gereğince şube adresi olan Trabzon Mahkemeleri ve yine HMK'nın 17. maddesi gereğince taraflar arasındaki yetki sözleşmesinde kararlaştırılan Trabzon Mahkemelerinin yetkili oldukları ve davada kesin ve özel yetki kuralının da bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, davada, şubenin bulunduğu ve yetki sözleşmesinde kararlaştırılan Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olması ve ilk yetkisizlik kararının da temyiz edilmeyerek kesinleşmesi sonucunda, bu yetkisizlik kararının yetkili olan mahkemeyi bağlayacağı ve mahkemece yeniden yetkisizlik kararı verilemeyeceğinden, uyuşmazlığın Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekir.