Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/2205 K.2017/9166

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekilinin 25/05/2015 havale tarihli dilekçesinde özetle; müvekkillerinin maliki olduğu ... ili, ...ilçesi,...köyü 2019 parselde kayıtlı taşınmazın orman olması nedeniyle ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/231 E. 2013/8 K. sayılı dosyası ile Hazine adına kısmen orman olarak tescil edildiğinden davacı müvekkillerinin uğradığı zarar nedeniyle şimdilik 1.000,00.-TL'nin tapu iptal tescile ilişkin mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin 26/11/2015 havale tarihli talep arttırım dilekçesinde özetle; HMK'nın 107. maddesine göre 1.000,00.-TL olarak açtıkları davanyı talep artırımı sonucu toplam 308.202,40.-TL'ye çıkardıklarını, bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazda hissedarları bulunup ancak vekaletnamesi bulunmadığı ...,... ve ... yönünden hesaplama yapılmışsa da rapordaki bu kişilere ait hisse değeri dışlanarak bunun sonucu talep arttırımı yaptıklarını beyan etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucu, davanın kabulü ile davacı tarafın talep arttırım istemi ile birlikte 308.202,40.-TL tazminatın tapu iptal ve tescil davasının kararının kesinleşme tarihi olan 22/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak bilirkişilerin raporunda belirttiği hisse oranlarına göre davacılara ödenmesine karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir

Dava, TMK'nın 1007. maddesi gereğince tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen karar usul ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki; tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin davalar nispi harca tabi davalardandır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 32. maddesinin birinci cümlesinde "Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır" hükmüne yer verilmiştir.

Harçlar Kanununda, harç alınması veya tamamlanması yanların isteğine bırakılmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi hükme bağlanmış ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır. Nitekim bu ilkeler, Hukuk Genel Kurulunun 12.10.2011 gün ve E: 2011/3-629, K: 2011/613 ile 23.10.2013 gün ve E: 2013/7-31, K: 2013/1481, 24.12.2013 gün ve 2013/21- 445 E. - 2013/1625 K. sayılı ilâmlarında da benimsenmiştir.

Yargılama aşamasında taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. Kural olarak ıslah işlemi harca tabi bir işlem olup; ıslah edilen husus, değer artırımı ise nispi tarifeye göre, değilse maktu harç yatırılmalıdır. Davacı taraf, 492 sayılı Kanun kapsamında kendisi harçtan muaf olmadığı gibi, işlemi de yargı harçlarından müstesna değildir. Davacının yargı harçlarını ödeme yükümü altında olduğu anlaşıldığına göre, ıslah edilen değeri üzerinden nispi tarifeye göre ıslah harcı ödenmedikçe eldeki davaya devam etme olanağı bulunmamaktadır. Davalı taraf harçtan muaf olsa dahi ıslah harcının alınması gerekir. Islah edilen miktar yönünden bakiye nispi karar ve ilam harcı ödenmeksizin sonraki işlemlerin yapılmasına olanak bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinde 1000.-TL tazminat talebinde bulunmuş, sonra da; 26/11/2015 tarihli ıslah dilekçesi ile; dava değerini 308.202,40.- TL’ye arttırmış ıslah dilekçesinde artırdığı değer için tamamlama harcı yatırmamıştır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ortaya konulan ilkeler gözardı edilerek, ıslah harcı tamamlanmadan yargılamaya devamla işin esası hakkında hüküm kurulmuştur.

Bu durumda mahkemece; yürürlükteki harçlar tarifesi uyarınca ıslahla artırılan değeri üzerinden nispi harcı ödemesi konusunda davacıya usulünce süre verilip harç tamamlanırsa harcı tamamlanan miktar üzerinden hüküm kurulması gerekirken, harcı tamamlanmayan ıslah dilekçesine değer verilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.