Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/2432 K.2016/7391

Taraflar arasındaki davada, ... Asliye Hukuk ve İzmir 1. Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ödenmeyen faturalar nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.

... Asliye Hukuk Mahkemesince, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 4077 sayılı Kanun uyarınca tüketici işleminden kaynaklandığı gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

İzmir 1. Tüketici Mahkemesi ise, taraflardan birinin tüketici olmadığı, tarafların her ikisinin tacir olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuş, uyuşmazlığın çözümünde ... Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)nin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı vermiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla), ''HSYK'nın 26.03.2014 tarihli ve 141 sayılı kararının asliye ticaret mahkemelerine ilişkin kısmında "...İzmir Ticaret Mahkemesinin ... ilçesindeki görev alanına giren iş ve davalara bakmasına devam etmesine." genelgesini yayımlamıştır. 06.12.2012 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 6360 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince ... ilçesi, Büyükşehir belediyesi sınırları içerisine alındığından, 23/07/2004 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 10/07/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve anılan kurul kararları uyarınca davanın açılış tarihi itibariyle Mahkemelerinin Ticaret Mahkemesi sıfatının kalmadığı'' gerekçesi ile görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Somut olayda davacı, davalı ile aralarındaki ihtilafın ... kat kalöriferi kazan sisteminden kaynakladığı, davalının sistemin arızalı olmasından dolayı bakiye borcunu ödemek istemediği, bu nedenle davacı tarafından başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK hükümleri gereğince, ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemeleri arasında görev ilişkisi bulunmaktadır. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her safhasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi mahkemece re'sen (kendiliğinden) de gözönüne alınmalıdır.

Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun, 24/03/2005 tarih 188 sayılı kararının II-Müstakil ticaret mahkemesi kurulmamış olan yerlerde başlıklı maddesinde "Müstakil ticaret mahkemesi kurulmamış olan il merkezleri ile ağır ceza mahkemesi bulunan ve bulunmayan (büyük şehir belediye sınırları dışında kalan mülhakatlar da dahil olmak üzere) diğer ilçelerde, ticaret mahkemelerinin görev alanına giren iş ve davalara; o yer asliye hukuk mahkemelerinin eşit olarak bakmalarına" karar verildiği, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun bu karara ek olarak aldığı,

26/03/2014 tarih ve 141 sayılı kararı ile "Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun, 24/03/2005 tarih, 188 sayılı kararının 11, 12 ve 14. maddelerinde yer alan ilke kararlarına ek olarak," asliye ticaret mahkemelerine ilişkin olarak.

6360 sayılı Kanun'un 1'inci maddesinin ikinci fıkrasında adı geçen büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülkî sınırları olarak genişletilmiş ise de, mevcut düzenleme nedeniyle müstakil ticaret mahkemesi bulunan (Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Samsun) büyükşehir belediyeleri sınırına yeni giren ilçeler dâhil edilmeksizin Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 24/03/2005 tarih, 188 sayılı kararının 11/I-B-a maddesinin uygulanmasına devam edilmesine, (Bu kapsamda 6360 sayılı Kanun öncesi durum korunarak.

Adana Ticaret Mahkemesinin Adana Merkez ve Karaisalı, Ankara Ticaret Mahkemesinin Ankara Merkez, Akyurt, Bala, Çubuk, Elmadağ, Gölbaşı ve Kalecik, Sincan Ticaret Mahkemesinin Sincan Merkez ve Kazan, Antalya Ticaret Mahkemesinin Antalya Merkez, Bursa Ticaret Mahkemesinin Bursa Merkez, Gemlik ve Mudanya, Eskişehir Ticaret Mahkemesinin Eskişehir Merkez, Gaziantep Ticaret Mahkemesinin Gaziantep Merkez, İzmir Ticaret Mahkemesinin İzmir Merkez, Kemalpaşa, Menderes, Seferihisar, Selçuk, Torbalı ve ..., Karşıyaka Ticaret Mahkemesinin Karşıyaka Merkez, Aliağa, Foça ve Menemen, Kayseri Ticaret Mahkemesinin Kayseri Merkez,

Konya Ticaret Mahkemesinin Konya Merkez, Mersin Ticaret Mahkemesinin Mersin Merkez ve Samsun Ticaret Mahkemesinin Samsun Merkez ilçelerindeki görev alanına giren iş ve davalara bakmasına devam etmesine, sayılan yerlere bağlı diğer ilçeler yönünden ise ticaret mahkemelerinin görev alanına giren iş ve davalara, o yer asliye hukuk mahkemelerince eşit olarak bakılmasına devam edilmesine)

6360 sayılı Kanunla yeni kurulan ve müstakil ticaret mahkemeleri bulunan (Denizli, Trabzon) büyükşehir belediyeleri yönünden Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 24/03/2005 tarih, 188 sayılı kararının 11/I-B-a maddesi uygulanmaksızın 11/I-B-b bendinin uygulanmasına devam edilmesine,

(Bu kapsamda 6360 sayılı Kanun öncesi durum konurarak; Denizli Ticaret Mahkemesinin Denizli merkez, Trabzon Ticaret Mahkemesinin Trabzon merkez ilçelerindeki görev alanına giren iş ve davalara bakmasına devam etmesine,

Sayılan yerlere bağlı diğer ilçeler ile müstakil ticaret mahkemesi bulunmayan büyükşehirler (Aydın, Balıkesir, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Şanlıurfa, Tekirdağ, Van) ve ilçeleri yönünden ise ticaret mahkemelerinin görev alanına giren iş ve davalara, o yer asliye hukuk mahkemelerince eşit olarak bakılmasına devam edilmesine)" karar verilmiştir.

Yukarı da belirtildiği üzere Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 26.03.2014 tarihli ve 141 sayılı kararının asliye ticaret mahkemelerine ilişkin kısmında "...İzmir Ticaret Mahkemesinin ... ilçesindeki görev alanına giren iş ve davalara bakmasına devam etmesine." genelgesini yayımlanmıştır. Somut olayda, her iki tarafın da tacir olduğu ve davalı "Tüketici" sıfatına haiz olmadığı için 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddeleri uyarınca uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.