Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/3572 K.2017/8147

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar Hazine ve Orman Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdikleri ... ... köyü ... mevkiinde bulunan iki parça taşınmazın öncesinde Hazineye ait iken 4 nolu Toprak Tevzi Komisyonunca Mayıs 1945 tarih 79 no 2700 m2 olarak, yine Mayıs 1945 tarih 80 no ile 5840 m2 olarak ... oğlu ... ... adına tapuda tescil edildiğini, malikinin 1946 tarihinde vefatı üzerine taşınmazın mirasçılarına intikal ettiğini, mirasçıları tarafından taşınmazın gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile kendilerine noterden satıldığını ve zilyetliğinin devredildiğini, ne varki yapılan genel arazi kadastrosunda işleme tabi tutulmadığını ve kazandırıcı zamanaşımı zilyedliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının yararlarına oluştuğunu iddia ederek Medeni Kanunun 713. maddesi hükmüne göre adına tescilini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile ... ... köyü ... mevkiinde fen bilirkişi Kadir Uslu'nun 05/05/2015 tarihli krokili raporunda (B) harfi ile gösterdiği 2632,03 m2 ve (D) harfi ile gösterdiği 778,58 m2 toplam 3410,61 m2'lik tarlanın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, raporda (B) ve (D) harfi ile gösterilen alan dışında kalan kısım açısından davanın atiye bırakıldığı anlaşıldığından (B) ve (D) harfi dışında kalan yerler açısından hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davalılar Orman Yönetimi ve Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medeni Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tesciline ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit ve dava tarihinden önce 3116 sayılı Kanuna göre 15.07.1939 yılında 3 nolu Orman Tahdit Komisyonunca yapılıp Resmi Gazetede ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Daha sonra aplikasyon ve 3302 sayılı Kanunla değişik 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uygulaması 15.05.1987 tarihinde ilân edilerek kesinleşmiştir.

Taşınmazların bulunduğu yerde genel arazi kadastrosu işlemi 766 sayılı Kanuna göre 07.08.1970 tarihinde yapılmış ve sonuçları ilan edilmiş ve kesinleşmiştir. Kesinleşme tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında 20 yıllık süre geçmiştir.

Dava, Medenî Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tescili istemine ilişkin olup aynı Kanunun 713/3. maddesinde tescil davasının, Hazineye ve ilgili kamu tüzel kişilerine veya varsa tapuda malik gözüken kişinin mirasçılarına karşı açılacağı belirtilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 50. maddesinde medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın davada taraf ehliyetine de sahip olacağı, 51. maddesinde dava ehliyetinin medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceği, 114/d maddesinde ise taraf ve dava ehliyetinin dava şartlarından olduğu ve 115. madde uyarınca da mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı belirtilmektedir.

4721 sayılı TMK'nın 47, 48, 49 ve 50. maddelerinde de tüzel kişiliğin kazanılması, hak ehliyeti ile fiil ehliyeti ve bunun kullanılmasına ilişkin hükümler yer almaktadır.

442 sayılı Köy Kanununun 37/7. maddesi uyarınca da köy tüzel kişiliği adına dava açmak ve açılan davayı takip yetkisi köy muhtarına aittir. Köy muhtarının hukukî bir engelinin çıkması durumunda bu yetki aynı Kanunun 33/b maddesine göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanınmıştır.

Ancak, On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince;

1) ... illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

2) ... Büyükşehir Belediyelerinin sınırları il mülkî sınırlarıdır.

3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülkî sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.

Aynı Kanunun geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrasında; "1. maddeye göre tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesi taraf olur" hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm Kanunun "Yürürlük" başlıklı 36. maddesi uyarınca ilk mahalli idareler genel seçiminin yapıldığı 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Somut olaya gelince; 6360 sayılı Kanunla büyükşehir belediyesi sınırları il mülkî sınırları olarak belirlendiğinden ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının da davada taraf olacağı dikkate alındığında 6360 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrası gereğince işlem yapılması için kararın bozulması gerekmiştir.