Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/479 K.2017/9175

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili 28/11/2014 havale tarihli dava dilekçesinde; ... ili,... ilçesi, ...mah, 2058 ve 2061 parsel sayılı taşınmazların bir kısım hisselerine davacıların malik iken tapu kaydının ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/261 E. 2013/130 K. sayılı ve 26/02/2013 tarihli kararı ile taşınmazın orman vasfında olduğu gerekçesiyle müvekkilleri adına olan tapusunun kısmen iptali ile orman vasfıyla Hazine adına kayıt ve tesciline karar verildiğini, kararın 05/05/2014 tarihinde kesinleştiğini, yine ... ili,... ilçesi, ...mah, 2012 parsel sayılı taşınmazların bir kısım hisselerine davacıların malik iken tapu kaydının ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/219 E. 2013/131 K. sayılı ve 26/02/2013 tarihli kararı ile taşınmazın orman vasfında olduğu gerekçesiyle müvekkilleri adına olan tapusunun kısmen iptali ile orman vasfıyla Hazine adına kayıt ve tesciline karar verildiğini, kararın 23/01/2014 tarihinde kesinleştiğini bu yerlerin orman olduğundan bahisle tapu iptali nedeniyle uğranılan zarar olarak belirlenecek şimdilik talep arttırmak üzere ...mah, 2058 ve 2061 parsel sayılı taşınmazlar için her bir davacı için ayrı ayrı 3.000,00.-TL den toplam 6.000,00.-TL'nin iptal kararının kesinleşme tarihinden itibaren yasal faiziyle, ...mah,

2012 parsel sayılı taşınmaz için her bir davacı için ayrı ayrı 2.000,00.-TL den toplam 4.000,00.-TL'nin iptal kararının kesinleşme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili 22/05/2015 tarihli talep attırım dilekçesiyle, dava değerini 2058 ve 2061 parseller için 226129,82.-TL artırarak toplamda 232129,82TL'nin ve 2012 parsel için 56791,94.-TL artırarak 60791,94.-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucu davanın kabulü ile, davacı tarafın talep arttırım talebi ile birlikte ... ili,... ilçesi, ...mahallesi, 2058 ve 2061 sayılı parsel için davacıların hisse miktarlarına göre hesaplanan 232.129,82.-TL tazminatın tapu iptal kararının kesinleştiği tarih olan 05/05/2014 tarihinden itibaren, ... ili,... ilçesi, ...mahallesi 2012 sayılı parsel için 60.791,94.-TL tazminatın tapu iptal kararın kesinleşme tarihi olan 23/01/2014 tarihinden itibaren toplam 292.921,76.-TL'nin işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TMK'nın 1007. maddesi gereğince tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen karar usul ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki; tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin davalar nispi harca tabi davalardandır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 32. maddesinin birinci cümlesinde "Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır" hükmüne yer verilmiştir.

Harçlar Kanununda, harç alınması veya tamamlanması yanların isteğine bırakılmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi hükme bağlanmış ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır. Nitekim bu ilkeler, Hukuk Genel Kurulunun 12.10.2011 gün ve E: 2011/3-629, K: 2011/613 ile 23.10.2013 gün ve E: 2013/7-31, K: 2013/1481, 24.12.2013 gün ve 2013/21- 445 E. - 2013/1625 K. sayılı ilâmlarında da benimsenmiştir.

Yargılama aşamasında taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. Kural olarak ıslah işlemi harca tabi bir işlem olup; ıslah edilen husus, değer artırımı ise nispi tarifeye göre, değilse maktu harç yatırılmalıdır. Davacı taraf, 492 sayılı Kanun kapsamında kendisi harçtan muaf olmadığı gibi, işlemi de yargı harçlarından müstesna değildir. Davacının yargı harçlarını ödeme yükümü altında olduğu anlaşıldığına göre, ıslah edilen dava değeri üzerinden nisbi tarifeye göre ıslah harcı ödenmedikçe eldeki davaya devam etme olanağı bulunmamaktadır. Davalı taraf harçtan muaf olsa dahi ıslah harcının alınması gerekir. Islah edilen miktar yönünden bakiye nispi karar ve ilam harcı ödenmeksizin sonraki işlemlerin yapılmasına olanak bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinde üç parsel için toplam 10000.-TL tazminat talebinde bulunmuş, sonra da; 22/05/2015 tarihli talep attırım dilekçesiyle, dava değerini 2058 ve 2061 parseller için 226129,82.-TL artırarak 232129,82.-TL'nin ve 2012 parsel için 56791,94.-TL artırarak 60791,94TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş tamamlama harcı yatırmamıştır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ortaya konulan ilkeler gözardı edilerek, ıslah harcı tamamlanmadan yargılamaya devamla işin esası hakkında hüküm kurulmuştur.

Bu durumda mahkemece; yürürlükteki harçlar tarifesi uyarınca ıslah edilen dava değeri üzerinden nispi harcı ödemesi konusunda davacıya usulünce süre verilip harç tamamlanırsa ıslah edilen miktar üzerinden hüküm kurulması gerekirken, harcı tamamlanmayan ıslah dilekçesine değer verilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.