Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/5192 K.2016/6747

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 20. Sulh Hukuk Mahkemesince görevsizlik ve İstanbul Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesince yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ad ve soyadı değiştirilmesi istemine ilişkindir.

Yargı yeri belirlenmesini gerektiren sebepler 6100 sayılı HMK'nın 21. maddesinde “(1) Aşağıdaki hâllerde, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur:

a) Davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkarsa.

b) İki mahkeme arasında yargı çevresi sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkarsa.

c) İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse.

ç) Kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, İstanbul Anadolu 20. Sulh Hukuk Mahkemesinin nüfus kaydında isim düzeltilmesi ve değiştirilmesi davalarının çekişmeli yargı kapsamında olduğu, bu nedenle, şahıs varlığına ilişkin davaların HMK'nın 2. maddesi uyarınca aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi olduğu, ayrıca, Nüfus Kanununun 36/a maddesine göre de kayıt düzeltim davasında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesi ise Milletlerarası Özel Hukuk ve Usûl Hukuku Kanunu 41-1. maddeye göre Türkiye’de ikamet etmeyen davacının davasına Merkez İstanbul Adliyesinde bakılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar davaya hangi mahkemede bakılacağının belirlenmesi amacıyla dosya merci tayini için dairemize gönderilmişse de, İstanbul Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesince yetkili olduğu düşünülen, İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine dosyanın hiç gönderilmediği görüldüğünden, karşı yetkisizlik durumunun oluşmadığı anlaşılmaktadır.

Yargı yeri belirlenebilmesi için, mahkemelerce verilmiş ve kesinleşmiş karşı görevsizlik veya yetkisizlik kararının bulunması gerektiğinden ve bu anlamda yukarıdaki bentlerde sayılan şekilde verilmiş ikinci bir yetkisizlik kararı bulunmadığı anlaşıldığından, yargı yeri belirleme koşulları oluşmayan dosyanın mahalline iadesine karar verilmiştir.