Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/6247 K.2017/9839

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar Hazine, ... ve dahili davalı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili 17/09/2014 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; ... ili ...ilçesi ... mahallesi ...mevkinde 792 parselin kuzeyinde bulunan takriben 15.000 m2 yüzölçümlü zeytinlik ve kısmen tarla vasfındaki taşınmazda davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği koşullarının oluştuğunu ileri sürerek taşınmazın davacı adına tescilini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, ... ili, ...ilçesi, ... köyü, ...mevkiinde bulunan eski 792 (yeni 165 ada 5) parselin kuzeyinde yer alan, 30/09/2015 tarihli fen bilirkişisi ...'ün krokisinde A harfi ile işaretlenip, kırmızı kalem ile boyanan toplam 1671,494 metrekarelik arazinin davacı adına tapuya tesciline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar Hazine ve ... ile dahili davalı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, 4721 sayılı TMK’nın 713. maddesi uyarınca tapusuz taşınmazın tescili talebine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1964 yılında seri bazda orman kadastrosu yapılmış ve kesinleşmiştir. Daha sonra 1985 yılında yapılan aplikasyon ve 2/B uygulamaları 30/10/1987 tarihinde ilân edilmiş ve kesinleşmiştir. Genel arazi kadastrosu işlemi ise 1970 yılında yapılmış ve 20/02/1971 tarihinde kesinleşmiştir.

Dava, Medenî Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tescili istemine ilişkin olup, aynı Kanunun 713/3. maddesinde tescil davasının, Hazineye ve ilgili kamu tüzel kişilerine veya varsa tapuda malik gözüken kişinin mirasçılarına karşı açılacağı belirtilmiş olmasına karşın, mahkemece çekişmeli taşınmazın sınırları içinde bulunduğu Büyükşehir Belediye Başkanlığı dahil edilmeden davaya devamla hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.

6100 sayılı HMK'nın 50. maddesinde medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın davada taraf ehliyetine de sahip olacağı, 51. maddesinde dava ehliyetinin medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceği, 114/d maddesinde ise taraf ve dava ehliyetinin dava şartlarından olduğu ve 115. madde uyarınca da mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı belirtilmektedir. 4721 sayılı TMK'nın 47, 48, 49 ve 50. maddelerinde de tüzel kişiliğin kazanılması, hak ehliyeti ile fiil ehliyeti ve bunun kullanılmasına ilişkin hükümler yer almaktadır.

On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince;

1) ..., ..., ..., ...,...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

2) ..., ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,... ve ... Büyükşehir Belediyelerinin sınırları il mülkî sınırlarıdır.

3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülkî sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır. Aynı Kanunun geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrasında; "1. maddeye göre tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesi taraf olur" hükmü yer almaktadır. Bu hüküm Kanunun "Yürürlük" başlıklı 36. maddesi uyarınca ilk mahalli idareler genel seçiminin yapıldığı 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Mahkemece; 6360 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrası gereğince, dava konusu taşınmazın sınırları içinde bulunduğu ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının davaya katılımı sağlanarak taraf teşkili oluşturulmalı, delilleri toplanmalı, ondan sonra davanın esası hakkında bir karar verilmelidir.

Kabule göre de yörede imar çalışması yapılıp yapılmadığı, imar uygulaması varsa tarihi ve dava konusu taşınmazın imar uygulamasına konu edilip edilmediğinin araştırılmamış olması, eski tarihli hava fotoğrafları ile memleket haritaları ve amenajman planları ile dava tarihinden 20 yıl öncesine ait hava fotoğrafları ile bu fotoğraflardan üretilen memleket haritaları üzerinde yöntemine uygun orman araştırması yapılmamış olması,

bilhassa yörede yapılan orman tahdit çalışmalarına ilişkin tüm evrakların ve orman tahdit haritalarının getirtilip yöntemine uygun şekilde uygulanmaması doğru olmadığı gibi, yapılacak uygulama ve usulünce orman araştırması sonucu çekişmeli taşınmazın öncesi itibariyle orman sayılmayan ve kesinleşmiş orman tahdit sınırları dışında olduğunun belirlenmesi halinde ise taşınmazda 3402 sayılı Kanunun 14 ve 17. maddeleri hükmüne göre ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığı hususları ile tesbitten 20 yıl öncesine ait hava fotoğrafları ile memleket haritaları üzerinde kullanım ve tasarruf sınırları var olup olmadığının araştırılmamış

olması da doğru görülmemiştir.