Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/7962 K.2017/5705

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı-davalı ..., dahili davacı-davalı ..., birleşen dosya davacısı - müdahil ... Yönetimi ve davalı ... vekilleri tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında, ... ilçesi, ..., 136 ada 3, 4, 5, 6, 8, 10, 15, 18, 26, 34 ve 35, 137 ada 4, 5, ve 7 ve 118 ada 8 parsel sayılı sırasıyla 1051,95 m2, 1786,52 m2, 488,49 m2, 4480,92 m2 1204,34 m2, 100,20 m2, 755,16 m2, 4771,68 m2, 961,67 m2, 1075,93 m2, 487,10 m2, 1323,46 m2, 1273,66 m2, 974,22 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, belgesizden çalılık vasfı ile ... adına tespit edilmiştir.

Davacılar ... (ölü) ve ..., 23/07/2007 havale tarihli dilekçesi ile, tapu kaydına dayanarak taşınmazların tespitinin iptali ile 136 ada 5, 6, 8 ve 35 ve 137 ada 4 ve 7 parsellerin ... adına, 118 ada 8 parselin kendilerin ve kardeşleri ... adına 1/3 hisse ile, 136 ada 3, 4, 15 ve 34 parsellerin ... adına, 136 ada 10 ve 137 ada 5 parsellerin kardeşleri ... veya onun mirasçıları adına, 136 ada 18 ve 26 parsellerin 1/6 hisse ile ... ve arkadaşları adına tapuya kayıt ve tescili istemiyle dava açmıştır. ...

Yönetiminin 136 ada 4, 6 ve 8 parsellere ve ... ve arkadaşlarının 136 ada 18 ve 26 parsellere yönelik açtığı davada bu dava ile birleştirme karar verilmiştir. Yargılama sırasında ... Yönetimi 137 ada 4 ve 5, 118 ada 8, 136 ada 5, 10, 15, 34 ve 35 parsellerin ... sınırı içinde kaldığı iddiasıyla müdahil olmuştur.

Mahkemece, davacıların davasının kısmen kabul kısmen reddine, birleşen 2007/196E dosya davacılarının davalarının kabulüne, birleşen 2007/146 E. dosya davacısı ve müdahil ...

Yönetiminin davasının kabulüne, 137 ada 4 ve 5, 118 ada 8, 136 ada 5, 6, 8, 10, 15, 34 ve 35 parsellerin kadastro komisyon tespitlerinin iptali ile ... vasfı ile ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 136 ada 3 ve 4 ve 137 ada 7 parselin tespit gibi tesciline, 136 ada 18 parselin kadastro komisyon tespitinin iptaline tarla vasfı ile taşınmaz altı pay kabul edilerek ... ve arkadaşları adına, 136 ada 26 parselin kadastro komisyon tespitinin iptaline tarla vasfı ile taşınmaz altı pay kabul edilerek ...ve arkadaşları adına tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... ve dahili davacı ... tarafından ve birleşen dosya davacısı ve müdahil ...

Yönetimi ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir. Yörede, 1744 sayılı Kanun ile değişik 6831 sayılı Kanun hükümlerine göre 1982 yılında yapılan ... kadastrosu ve 2. madde ugulama çalışması, 2896 Sayılı Kanun ile değişik 6831 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılıp 21/10/1985 tarihinde ilan edilen, herhangi bir nedenle sınırlama dışı kalmış ormanların kadastrosu ve ve 2/B madde uygulama çalışması, 3302 sayılı Kanun ile değişik 6831 sayılı Kanun hükümlerine göre 23/07/2014 tarihinde ilan edilen 2/B madde çalışması ve 3402 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılıp 22/06/2007-24/07/2007 tarihleri arasında ilan edilen arazi kadastrosu vardır.

Mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.Şöyle ki, davacılar tapu kaydına dayandığı halde mahkemece, davacıların dayandığı tapu kaydı, tüm tedavülleriyle birlikte getirtilip keşifte yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrı ayrı sorulmak suretiyle zeminde uygulanmamış, çekişmeli taşınmazlara uyup uymadığı kadastro sırasında revizyon görüp görmediği tesbit edilmemiştir.

Ayrıca davacılar tapu kaydıyla birlikte zilyetliğe de dayandıklarından taşınmazların üzerindeki kullanım durumu ve tasarruf sınırlarının bulunup bulunmadığı yönünden memleket hatitası ve hava fotoğrafları üzerinde yapılan inceleme de yeterli olmayıp, tespit tarihinden geriye doğru 15-20 yılöncesine ait hava fotoğrafları ve bunlardan üretilen memleket haritaları üzerinde bir inceleme yapılmamıştır.

Yörede tahdit çalışmalarının yapıldığı anlaşılmış olup, tahdit evrakları getirtilmemiş, ... Yönetimi tarafından dava konusu yapılan 136 ada 4-6-8 parseller yönünden taşınmazların tahdide göre konumları, kesinleşen ... tahdidi içinde kalıp kalmadıkları kesin olarak belirlenmemiş, Ayrıca davacı ...

Yönetimi tarafından dava konusu edilmediği ve ayıca harç yatırarak davaya usulüne uygun müdahalesi bulunmadığı halde 137/4, 5, 118 ada 8, 136/5, 10, 15, 34 ve 35 sayılı parseller yönünden kadasro tespitlerinin iptali ile ... olarak tesciline karar verilmesi de doğru görülmemişir.

Bir yerde ... kadastrosu yapılmışsa, kural olarak: bir yerin ... olup olmadığı, kesinleşmiş tahdit harita ve tutanaklarının uygulanmasıyla çözümlenir ise de, o yerde köy ya da belde sınırlarının tümünü kapsayan ve 4785 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak ... kadastrosunun yapılması halinde sağlıklı çözüme ulaştırır. Çünkü, 3116 sayılı Kanun sadece Devlet ormanlarının kadastrosunun yapılması öngörülmüştür. Bu nedenle.

4785 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 13.07.1945 tarihinden önce yapılan sınırlandırmalar sonucu kesinleşen tahdit harita ve tutanakları sınır dışında kalan taşınmazların ... niteliğini ve hukuki durumu saptanamayacağından, çekişmeli taşınmazların ... olup olmadığının 4785 ve 5658 sayılı kanunlar ile 05.11.2003 gün 4999 sayılı Kanun ile değişik 6831 sayılı Kanunun 7. maddesi hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir.

4785 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar hiçbir işleme lüzum olmaksızın devletleştirilmiştir. Devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Kanun ile iadeye tabi tutulmuş ve iade koşulları yasada gösterilmiştir.

O halde mahkemece öncelikle çekişmeli taşınmazların bulunduğu yere ilişkin yapılan ... kadastrosu ve 2/B madde uygulamalarına ilişkin tüm işe başlama, çalışma tutanakları ile çekişmeli yeri ... sınır noktaları ile birlikte gösterir, orijinal ... kadastro haritası onaylı fotokopisi, en eski tarihli memleket haritası, eski hava fotoğrafları, tespitten geriye doğru 15-20 yıl öncesine ait hava fotoğrafları ile bunlardan üretilen memleket haritaları ve varsa amenajman planı , davacı kişilerin dayandığı tapu kaydının ilk oluşumundan itibaren tüm gittileri ve varsa krokileri, dayanak tapu kaydının revizyon gördüğü tüm parsel tutanakları,

revizyon görmemiş ise neden revizyon görmediği araştırılarak, tapu malikleri ile davalı arasındaki akdi veya ırsi ilişkiyi gösteren belgeler, komşu parsel tutanak ve dayanakları getirtildikten sonra, önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve ...

Bakanlığı (... ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman ... yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir ... mühendisi ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu fen memurundan oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte 2 Eylül 1986 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6831 sayılı ... Kanununa göre ... Kadastrosu ve aynı Yasanın 2/B Maddesinin Uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 54. maddesi uyarınca

hazırlanan ... Kadastrosu Teknik İzahnamesinin 49. maddesinde yazılı “... sınır noktası ve hatların uygulanmasında tutanaklardan, ... kadastro haritasından, hava fotoğraflarından, varsa ölçü karnelerinden, nirengi, poligon, röper noktalarından yararlanılır.

Sınırlama tutanakları ile ... kadastro haritaları arasında çekişme olduğunda ölçü değerleri ve tutanaktaki ifadeler arazinin durumuna göre incelenir, hangisi daha çok uyum gösteriyorsa ve gerçek duruma uygun ise o esas alınır.” hükmü ile 15.07.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ...

Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin “ Teknik İşler” başlıklı dokuzuncu bölümde yazılı esaslar göz önünde bulundurularak uygulama yapılmalı, yerel bilirkişi beyanlarına başvurularak yerinde bulunmayan ... sınır noktaları, bulunanlardan hareketle tutanak ve haritalarda yazılı mevkii, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, ... kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulama tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak,

değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet ... sınır noktası bulunup röperlenmeli, anlatılan yöntemle bulunan ilk ... kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulaması ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeği çevrilerek, çekişmeli taşınmazların ... kadastrosu aplikasyon ve 2/B madde haritalarına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde, ayrı renkli kalemlerle gösterilip, keşfi izleme olanağı sağlanmalı, aynı ya da yakın ... sınır hatlarında, dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilerek bilirkişilerden müşterek imzalı rapor ve kroki alınmalı,

ilk ... kadastro harita ve tutanakları ile aplikasyon ve 2/B madde harita ve tutanaklarının uyumsuz olması halinde yukarıda yazılı yönetmelikler ile teknik izahnamelerde yazılı tutanakların düzenlenmesine esas alınan hava fotoğrafı ve memleket haritası ile desteklenen ve gerçek duruma uygun düşen tutanaklara değer verileceği düşünülmeli, yukarıda belirtilen usule uygun olarak yapılacak inceleme sonucunda çekişmeli taşınmazların kesinleşen ... sınırları içinde kaldığı saptandığında, ... niteliğindeki taşınmazlar üzerinde kazandırıcı zamanaşımı ile zilyetlik koşulları ile taşınmaz iktisap edilemeyeceği gözönüne alınmalı,

kesinleşen ... sınırları dışında kaldığı saptandığında ise getirtilen tapu kayıtları yeterince yaşlı yerel bilirkişiler yardımıyla yöntemine uygulanmalı, tapu kayıtlarının kapsamı belirlenmeli, bilinmeyen sınırlar konusunda taraf tanıklarının beyanlarına başvurulmalı, tapu kayıtlarının kapsamları arazi üzerinde işaretlettirilmeli, tapu kapsamındaki arazinin krokisi düzenlettirilmeli yöreye ait bulunabilecek en eski memleket haritası, amenajman planı, hava fotoğrafı ile,

tespit tarihinden geriye doğru 15-20 yıl öncesine ait taşınmazların aktüel durumunu gösteren memleket haritası ve hava fotoğrafları bulundukları yerden getirtilerek yapılan keşifte çekişmeli taşınmazlara ve çevresine uygulanarak taşınmazların haritalardaki konumu saptanıp, anılan belgeler çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;

çekişmeli taşınmazların varsa üzerlerindeki ağaçların yaşları, dağılımları ve cinsleri hususunda uzman ziraat bilirkişiden rapor alınmalı, yukarıda değinilen belgeler fen ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.

Yukarıdaki yöntemle yapılan araştırma sonucunda çekişmeli taşınmazın evveliyatının ve fiili durumunun ... olmadığı ve tapu kapsamında da kalmadıkları saptandığı takdirde ise bu defa zilyetlik yolu ile kazanma koşullarının araştırılması gerektiğinden, uzman bilirkişilerce getirtilen hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik yöntemle üç boyutlu inceleme yapılarak dava konusu taşınmazların ne şekilde gözüktüğü, üzerinde bulunan bitki örtüsü, varsa ağaçların cinsi yaşı ve adedi, kapalılık oranı ile üzerinde tarımsal faaliyet yapılıp yapılmadığı, tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı, tasarruf sınırları bulunup bulunmadığı araştırılarak,

1990’lı yıllardan sonra hiç işlenmemiş durumda oldukları saptandığı takdirde, henüz zilyetlik olgusunun başlamadığı, dolayısıyla zilyetlikle kazanma süresinin dolmadığı düşünülerek, yapılacak keşifte tarım uzman bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, üzerlerinde halen kültürel bir faaliyet bulunup bulunmadığı, zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadıkları belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı; bu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; varsa, yerel bilirkişi ile zilyetlik tanıkları, zilyetliğin ne zaman başladığı,

kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tesbit bilirkişileri de tanık olarak dinlenmeli, gerçek kişiler yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli.

3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca, davacılar yanında, murisleri yönünden de tapu ve kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden araştırma yapılıp, sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, yasanın getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.