Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/8280 K.2017/4728

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda kurulan 08/03/2016 günlü hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi ... İnş ve Müh. AŞ. Vek. Av. ... tarafından istenilmekle, tayin olunan 08/03/2016 günü için yapılan tebligat üzerine, temyiz eden ... İnş ve Müh. AŞ. vekili Av. ...geldi, karşı taraftan Hazine vekili Av. ...geldi, başka gelen olmadı, açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Daha sonra dosya içindeki tüm belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili 01/12/2013 tarihli dava dilekçesi ile ... köyü 5081 ada 1 parsel numaralı 20.604,37 m² yüzölçümündeki taşınmazın 90/100 payının 09/06/2000 tarihinde davacı şirketçe satın alındığını, tapu sicilinden edinmeden sonra Kadastro Mahkemesinin 08/07/2004 gün 2000/37-82 sayılı kararıyla 2/B niteliğinde olan bölümlerinin 5081 ada 2 ve 3 parsel olarak Hazine adına tescil edildiğini, taşınmazların 6292 sayılı Kanun uyarınca bedelsiz olarak iadesi için Samsun Milli Emlak Müdürlüğüne yaptıkları talebin “bu nitelikteki taşınmazların iadesine Milli Emlak Genel Müdürlüğünün talimatları doğrultusunda başlanacağı,

bu aşamada herhangi bir işlem yapılamayacağı”nın bildirilmesi ile sonuçsuz kaldığını belirterek çekişmeli taşınmazların önceden davacı şirketin, halen Hazinenin mülkiyetinde olan 9/10 payının tapusunun iptaliyle bedelsiz iadesine ve davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Hazine vekili, 6292 sayılı Kanunun uygulanma olanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; iade konusunda idarenin takdir hakkı bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından esasa, davalı Hazine vekili tarafından vekalet ücretine yönelik temyiz edilmiştir.

Dava, 2/B niteliğiyle Hazine adına tapuda kayıtlı taşınmazın 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca iadesi istemine ilişkindir.

Samsun Kadastro Mahkemesinin 08/07/2004 gün 2000/37-82 sayılı orman kadastrosuna itiraz dosyası incelendiğinde; çekişmeli 5081 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapuda Gür-İş İnşaat AŞ. ve Özkan Bıçakçı adına kayıtlı iken orman sınırları içine alındığı, tapu maliklerinin tahdidin iptalini istedikleri, yargılama sırasında Orman Yönetimi ve Hazinenin de davaya katıldığı, mahkemece taşınmazın (A2) ile gösterilen 2034,241 m²(5081 ada 2 parsel) ve (A3) ile gösterilen 3681,584 m² (5081 ada 3 parsel) kısmının 2/B niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline karar verildiği, kararın Dairece 29/12/2004 gün 10995-14005 sayılı kararla onanarak 26/04/2005 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Dairenin 12/04/2016 günlü geri çevirme kararı üzerine, dosyaya getirtilen bilgi ve belgelere göre; taşınmazın imar planında toplu konut alanında kaldığı 6292 sayılı Kanuna göre iadesi için 02/10/2012 tarihinde idareye başvuruda bulunulduğu, Milli Emlak Müdürlüğünün 11/10/2014-9240 sayılı yazısı ile iade edilebileceği konusunda görüş bildirildiği, konunun Defterdarlık önünde olduğu ve henüz sonuçlanmadığı belirlenmiştir.

31/08/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 2. maddesi gereğince, Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin değerlendirilmesi, yeni orman alanlarının oluşturulması, nakline karar verilen Devlet ormanları içinde veya bitişiğinde bulunan köyler halkının yerleştirilmesi ve orman

köylülerinin kalkındırılmasının desteklenmesi ile Hazineye ait tarım arazilerinin satışına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla kabul edilerek 26/04/2012 gün 28275 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6292 sayılı Kanunun 7/1-a bendinde.

“Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen,

kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir.” hükmü ile,

7/1-b maddesinde.

“Özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda Hazine adına tescil edilenler ise,

bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilgilileri tarafından idareye başvurulması hâlinde önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilir. Ancak, bu kişilerden taşınmazlarına karşılık daha önce yer verilenlere veya bedeli ödenenlere iade işlemi yapılmaz” hükmü düzenlenmiştir.

Bu yasal düzenlemeler ile, tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre oluşturulan ve ilgilileri adına tapuya kaydedilen taşınmazlardan, nitelik yitirdiği gerekçesiyle orman sınırı dışına çıkartılanlar hakkında verilen tapu iptal ve tescil kararı kesinleşmiş ve infaz edilerek Hazine adına tescil edilmiş olan taşınmazlar, ilgililerinin iki yıl içinde başvurusu halinde aynı maddenin 4. fıkrasındaki şartları taşımamaları halinde yalnızca önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilecektir.

İptaline karar verilip Hazine adına tapuya tescil edilen taşınmaz, özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına oluşmuş tapu kayıtlarından ise, 6292 sayılı Kanunun 7/1-b maddesi uyarınca önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilebilecektir.

O halde, taşınmazın 6292 Sayılı Kanunun 7/1-a maddesi gereğince iade edilecek yerlerden olduğu, 7/4. maddeye göre iade edilmeyecek yerlerden ise bedelinin ödeneceği, malikin iade talebinin bulunduğu ve iade işlemlerinin devam ettiği, her halükarda bu başvurunun sonucunun beklenmesi gerektiği halde, mahkemece idarenin takdir hakkı bulunduğundan sözedilerek davanın reddine karar verilmiş olması isabetsizdir.