Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/8810 K.2018/4247

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı-birleşen dosya davalısı ... ve davalı-birleşen dosya davacısı ... vekilleri tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... ili, ... ilçesi, ... köyü, 159 ada ... parsel, 160 ada ... parsel ve 135 ada ... parsel sayılı taşınmazlar zeytinli tarla vasfıyla ... adına tespit edilmiş, beyanlar hanesinde taşınmazlar üzerindeki zeytin ağaçlarının ...’a ait olduğuna dair şerh verilmiştir.

Davacı ... çekişmeli taşınmazlar üzerinde kullanım bulunmadığından beyanlar hanesinde bulunan kullanıcı şerhlerinin kaldırılmasını talep etmiş, birleştirilen dosya davacısı ... çekişmeli 135 ada ... parsel sayılı taşınmazın ... sayılan yerlerden olduğunu belirterek ... vasfıyla ... adına tescilini talep etmiş, birleştirilen dosya davacısı ... vekili çekişmeli taşınmazların yirmi yılı aşkın süredir davacının kullanımında olduğu iddiasıyla davacı adına tescilini talep etmiştir.

Mahkemece, davalar birleştirildikten sonra yapılan yargılama neticesinde asıl dosya davacısı Hazinenin davasının kısmen, birleştirilen dosya davacısı ...

Yönetiminin davasının tamamen kabulü ile dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... mevkii, 135 ada, ... parsel sayılı taşınmazın tespitin ve beyanlar hanesindeki şerhin iptali ile ... niteliğinde ... adına tesciline, birleştirilen dosya davacısı... 'ın davasının kısmen kabulü ile davaya konusu ... ili, ... ilçesi, ... mevkii,159 ada,... ve 160 ada,... parsel sayılı taşınmazların beyanlar hanesindeki şerhlerin iptaline,159 ada,... parsel sayılı taşınmazın beyanlar hanesine;"Taşınmaz üzerinde bulunan ve ekli 09.02.2016 tarihli bilirkişi raporunda konumu gösterilen 6 adet 10-15 yaşlarında armut ağacı,

...'a aittir" 160 ada,... parsel sayılı taşınmazın beyanlar hanesine ise;"Taşınmaz üzerinde bulunan ve ekli 09.02.2016 tarihli bilirkişi raporunda konumu gösterilen ... adet 10 yaşında armut ağacı, ...'a aittir" şerhlerinin yazılması suretiyle tespit gibi tescillerine karar verilmiş, hüküm davacı-birleşen dosya davalısı ... ve davalı-birleşen dosya davacısı ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde genel arazi kadastrosu çalışmaları 3402 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca 2013 yılında gerçekleştirilmiştir. 1976 tarihinde yapılarak kesinleşen ... kadastrosu çalışmaları ve 1987 yılında ilan edilerek kesinleşen 3302 sayılı Kanunla değişik ...B madde çalışmaları mevcuttur.

...- Davalı-birleşen dosya davacısı ...'ın 135 ada ... parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazları yönünden;

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman ... bilirkişi tarafından ... Yönetiminin taşınmazın ... sayılan yerlerden olduğu iddiası kapsamında eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli taşınmazın ... sayılan yerlerden olup zilyetlikle kazanılamayacağı

anlaşıldığına ve yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün 135 ada ... parsel sayılı taşınmaz yönünden onanmasına,

2- Davacı-birleşen dosya davalısı ... ve davalı-birleşen dosya davacısı ...'ın 159 ada ... parsel ve 160 ada ... parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazları yönünden:

Her ne kadar mahkemece belirlenen keşif giderinin verilen kesin süre içerisinde davacı tarafından yatırılmadığından davacı yanın keşif deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına ve eldeki delillerle ispatlanamayan davanın 159 ada ... parsele ve 160 ada ... parsel yönünden reddine karar verilmiş ise de verilen karar usul ve yasaya aykırıdır.

Yargıcın dava konusu şeyi inceleyerek onun hakkında bütün duygularıyla bilgi edinmesi olarak tanımlanabilen keşif; taşınmazlarla ilgili davalarda, dava konusunun yerinde görülüp incelenmesi biçiminde gerçekleşir (H.Y.U.Y.m. 363 vd.). Keşfe gidilebilmesi için mahkemenin bu konuda bir ara kararı oluşturması zorunludur.

Bu kararda; keşif giderlerinin, keşif giderini yatıracak tarafın ve bunun için gerekli önel ve/veya kesin önelin, avukatla kendini temsil ettirmeyen taraf keşif istemişse, kesin önel içerisinde giderleri yatırmamanın sonuçlarının açıklıkla anlatılması; tanık dinlenip, bilirkişi incelemesi yapılacak ise, bu hususun ve keşif günü ile saatinin belirtilmesi, bunun doğal sonucu olarak; hakim, katip ve götürülecekse mübaşir için yol tazminatının (3717 sayılı Kanun m.2); keşif isteyen taraftan keşif aracını bizzat sağlaması istenemeyeceğinden;

mahkeme, yapacağı işe, süresine ve gideceği yere göre gerekli gördüğü aracı kendisi belirleyip, temin edeceğinden, araç için ödenecek para miktarının; keşifte dinlenecek bilirkişi ve tanıkların isimlerinin ve ücretlerinin; bilirkişi ve tanıklarla, gerekiyorsa taraflara keşif gününün haber verilebilmesi için gönderilecek davetiye giderlerinin gösterilmesi yanında; yatırılacak avansın tutarı ile yatıracak tarafın ekonomik gücü, keşif tarihi ve tebligatların ulaşması için geçecek süre gözetilerek keşif gününden önceye rastlayan bir tarihin belirlenmesi ve bunda Tebligat Kanunu ile Tebligat Yönetmeliğinin gözönünde tutulması zorunludur.

Anılan hususları kapsamayan ve belirlenecek bir miktarın keşif gününe kadar yatırılması biçiminde kurulacak ara kararı ve buna dayalı olarak verilecek önel ve kesin önelin uygulamada H.Y.U.Y. m.414, 163 açısından bir sonuç doğurması olanağı bulunmamaktadır (H.G.K. ....02.1975 T. 1972/...-1273 E. 1975/258 K; H.G.K. 18.02.1983 t, 1980/...-1284 E. 1983/141 K. H.G.K. 30.12.1992 t. 1992/16-666 E., 1992/769 K.; .... H.D. 14.12.1992 t, 1992/16198-7040).

Öte yandan, bu koşulların tam olarak yerine getirilmemesi, keşif giderlerine itiraz hakkı olan gider yükümlüsünün bu hakkını kullanmasına da engel oluşturur.

Kadastro mahkemelerinde belirtilen genel hükümler, 3402 sayılı Kadastro Kanununun .... maddesi kıyas yoluyla, aynı Kanunun 36. maddesine göre işlem yapılması hallerinde de aynen uygulanır.

Yukarıda açıklanan kanun ve yerleşmiş Yargıtay uygulamasına aykırı olarak kurulan ara kararları sonucu verilen önel ve kesin önele dayanılarak, keşif giderlerinin yasal sürede yatırılmadığından söz edilerek yazılı biçimde hüküm kurulması bozma nedenidir.