Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/9057 K.2018/4035

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine 31/07/2013 havale tarihli dava dilekçesi ile; ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/400 Esas sayılı davasında ... köyünde bulunan ve dosya kapsamında alınan 05.05.2013 tarihli fen bilirkişisi ...'nun raporu ile belirlenen (C), (H) ve (G) harfleri ile gösterilen yere ..., (D) ve (K) harfleri ile gösterilen yere de ... tarafından tescil davası açıldığını, 02.02.2012 tarih ve 2012/69 Karar sayılı kararı ile; birleşen dava (...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/173 Esas - 218 Karar sayılı davası) davacısı ... yönünden davanın açılmamış sayılması, asıl dava (... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/400 Esas sayılı davası) davacısı ... yönünden davanın reddi ve 05.05.2013 tarihli fen bilirkişisi ...'nun raporunda (D) harfi ile gösterilen taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tescili ile (H) ve (K) harfleri ile gösterilen yerler yönünden ise ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/135 Esas - 2003/403 Karar sayılı ret kararı kesinleştiğinden davanın reddine karar verildiğini, kararın kanuni yollardan geçerek kesinleştiğini, yine ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/400 Esas - 2012/69 Karar sayılı kararında zilyetlik ve imar ihya olgusuna ilişkin şartların davacılar yararına gerçekleşmediğinin belirtildiğini, ...

Milli Emlak Daire Başkanlığınca yapılan tahkikat sonucu bahse konu taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğu belirtilmekle 05.05.2013 tarihli fen bilirkişisi ...'nun rapor ve krokisinde gösterilen (C) harfi ile gösterilen yaklaşık 2.800 m2, (G) harfı ile gösterilen yaklaşık 200 m2, (H) harfi ile gösterilen yaklaşık 5.000 m2 ve (K) harfi ile gösterilen yaklaşık 5.700 m2'lik taşınmazların tarla vasfı ile Hazine adına tescilini talep etmiştir.

Yargılama sırasında Orman Yönetimi, çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla davaya katılmıştır.

Mahkemece davanın reddine, katılan-davacı ... Genel Müdürlüğü yönünden davanın kabulü ile, ... köyünde bulunan ve fen Bilirkişi ...'un 31.07.2015 tarihli kroki ve raporunda (C1) ile gösterilen 794,17 m2, (C2) ile gösterilen 963,38 m2, (G1) ile gösterilen 754,00 m2, (G2) ile gösterilen 1.896,16 m2, (G3) ile gösterilen 573,00 m2 ve (G4) ile gösterilen 1.392,00 m2 yerlerin orman vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş hüküm, davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava tescil talebine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 1998 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Genel arazi kadastrosu 1953 yılında yapılmış, ilan edilmiş ve 11.03.1995 tarihinde kesinleşmiştir.

İncelen dosya kapsamına göre, dava davacı Hazine tarafından, davalı ... Köy Tüzel Kişiliğine karşı husumet yöneltilerek açılan kesinleşen tapusuz taşınmazın tescil istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 50. maddesinde medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın davada taraf ehliyetine de sahip olacağı, 51. maddesinde dava ehliyetinin medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceği, 114/d maddesinde ise taraf ve dava ehliyetinin dava şartlarından olduğu ve 115. madde uyarınca da mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı belirtilmektedir.

4721 sayılı TMK'nın 47, 48, 49 ve 50. maddelerinde de tüzel kişiliğin kazanılması, hak ehliyeti ile fiil ehliyeti ve bunun kullanılmasına ilişkin hükümler yer almaktadır.

442 sayılı Köy Kanununun 37/7 maddesi uyarınca da köy tüzel kişiliği adına dava açmak ve açılan davayı takip yetkisi köy muhtarına aittir. Köy muhtarının hukukî bir engelinin çıkması durumunda bu yetki aynı Kanunun 33/b maddesine göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanınmıştır.

Ancak, On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince;

1... illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

2- ..., ..., ... Büyükşehir Belediyelerinin sınırları il mülkî sınırlarıdır.

3- Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülkî sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.

Aynı Kanunun Geçici 1. Maddesinin onüçüncü fıkrasında; "1. maddeye göre tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesi taraf olur" hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm Kanunun "'Yürürlük" başlıklı 36. maddesi uyarınca ilk mahalli idareler genel seçiminin yapıldığı 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Somut olayda, davalı köyün 6360 sayılı Kanun gereğince köy tüzel kişiliği, ortadan kalkmış ve ... ilçesinin mahallesi haline gelmiştir. Taraf sıfatı kalmayan köyün yerine katıldığı ilçenin belediyesi olan ... Belediyesinin ve Büyükşehir sınırlarının il mülki sınırı haline gelmesi nedeniyle ... Büyükşehir Belediyesinin ilgili kamu tüzel kişisi sıfatıyla davada taraf olarak yer alması gerekli olacağından, 6360 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrası gereğince işlem yapılması için kararın bozulması gerekmiştir.