Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/9195 K.2016/8455

Taraflar arasında görülen davada ... 7. Asliye Ticaret ve ... 4. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı 06.03.2015 tarihli dilekçeyle; dava dışı ...Gıda ve San. Ltd. Şti'nin davalı ...'a doğmuş ve doğacak borçlarının teminatı olmak üzere 18.06.2004 tarihli resmi senet ile kayden maliki olduğu bağımsız bölümde ... lehine 120.000.-TL bedelli ipotek tesis edildiğini, ancak anılan şirketin davalıya doğmuş ve doğacak borcu bulunmadığını belirterek iptoteğin fekki istemiyle Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açmıştır.

... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi; "...Taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan ipoteğin fekki istemiyle dava açıldığından 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesi uyarınca davaya bakma görevinin asliye ticaret mahkemesine ait bulunduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ise; "...Davanın her iki tarafının tacir olduğuna, fekki istenilen ipoteğinde her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğduğuna dair iddia ve savunma bulunmadığı gibi bu yönde delil ve belgede olmadığından davalının dava dışı şirket ile ilişkisinin mahkemenin görevinin belirlenmesinde dikkate alınamayacağı, davaya bakma görevinin asliye hukuk mahkemesine ait bulunduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

13.01.2011 tarihinde kabul edilen ancak 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde ticari davaların genel tanımı yapılarak "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" davaların ticari dava olduğu belirtilirken, devam eden fıkrasında, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava sayılacak işler arasında "Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve diğer ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde" öngörülen hususlardan kaynaklanan davalar da sayılmıştır.

Kanunun 5. maddesi ise ticari davalarda görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğu hükmünü amirdir. Kanun yürürlüğe girmeden, 6335 sayılı Kanun ile 5. maddede değişiklik yapılmış ve asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk (ve diğer hukuk mahkemeleri) arasındaki ilişki, "İşbölümü" ilişkisi olmaktan çıkarılıp, "Görev" ilişkisine dönüştürülmüştür. Bilindiği üzere mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir.

Ancak, 6335 sayılı Kanunla 6102 sayılı TTK'ya eklenen Geçici-10. madde, görev düzenlemesinin derdest davaları etkilemeyeceğini hükme bağlamıştır.

Dosya kapsamından davacının tacir olmadığı, akrabalık ilişkisi sebebiyle kayden malik olduğu taşınmaza ipotek konulduğu, davalı tarafından davacı hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapıldığı, davacının takibe itiraz etmesi üzerine davalınında itirazın iptali ve takibin devamı istemiyle dava açtığı, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince alacağın muaccel olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, anılan kararın henüz tebliğe çıkarılmadığından kesinleşmediği anlaşılmaktadır.

Somut olayda davacının tacir olmadığı, akrabalık ilişkisi sebebiyle kayden malik olduğu taşınmaza ipotek konulduğu, uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmadığı anlaşıldığına göre dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı Kanunun 4. maddesindeki yasal düzenleme karşısında davanın genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.