Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/9272 K.2017/837

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda kurulan 15/04/2015 günlü hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi ..., ... ve arkadaşları vekili Av. ..., tarafından istenilmekle, tayin olunan 01/12/2015 günü için yapılan tebligat üzerine, temyiz eden ... ve arkadaşları vekili Av. ... ile Orman Yönetimi vekili Av. ... geldiler, başka gelen olmadı, açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Daha sonra dosya içindeki tüm belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... köyü, ... mevkii ... ada ... parsel sayılı 10498 m² yüzölçümündeki taşınmaz tarla, beyanlar hanesinde TEAŞ lehine 1517 m2 yer için irtifak hakkı bulunduğu belirtilerek, Mayıs 1978 tarih 4 sıra numaralı 10960 m² yüzölçümündeki tapu kaydı ile ...'na ait iken ekli krokide (A ) ile gösterilen bölümün ..., (B) ile gösterilen bölümün ise ...e satıldığı, ancak; ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/296 Esasında dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tesbit edilmiştir.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/296 Esasına kayıtlı dava dosyasında, davacılar ... ve arkadaşları tarafından Temmuz 1969 gün ve 63, 64 ve Şubat 1962 tarih 4 sıra numaralı tapu kaydı kapsamında kaldığı, davalılar bayi adına tescil hükmü ile oluşan Mayıs 1978 tarih 4 sıra numaralı tapu kaydının iptali istemiyle ... aleyhine açtıkları tapu iptal tescil davası, 3402 sayılı Kanunun 5 ve 27. maddesi gereğince kadastro mahkemesine gönderilmiştir.

..., taşınmazın 2000 m² bölümünü davalı ...'ndan satın aldığı ve adına tescili gerektiği iddiasıyla, Orman Yönetimi ise orman sayılan yerlerden olduğu, tapu kaydının iptali ve orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tescili gerektiği iddiasıyla davaya katılmış, mahkemece davaların reddine, çekişmeli ... köyü ... ada ... sayılı parselin davalı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, Orman Yönetimi ile ... ve arkadaşları vekili Avukat ... tarafından hükmün temyiz edilmesi üzerine Yargitay 20 Hukuk Dairesinin 12/04/2013 gün ve 2012/12574 E. - 4290 K. sayılı kararıyla sair hususlara girilmeden taraf teşkilinden bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; “Davacılardan ...'nin yargılama sırasında öldüğü anlaşıldığından, dava dilekçesi ve duruşma gününün tüm mirasçılarına yöntemince tebliğ edilerek, davacı sıfatıyla davayı takip etmeleri için kendilerine olanak tanınması ve bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması gerekirken, yargılamaya devamla işin esası hakkında karar verilmesi usûl ve kanuna aykırıdır.” denilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra; müdahil davacı ...'ın davasına yönelik mahkemece verilen 2011/299-2011/368 sayılı hüküm kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... Yönetiminin davasının kısmen kabul kısmen reddine,

diğer davacıların davasının reddi ile, ... köyü ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 14/04/2015 havale tarihli ek bilirkişi raporuna ekli krokide (A) ile gösterilen bölümünün kadastro tespit tutanağındaki vasfıyla davalı ... adına; (B) ve (C) ile gösterilen bülümlerinin orman niteliğiyle Hazine adına tespit ve tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ..., ... ve arkadaşları vekili Av. ..., katılan ... Yönetimi vekili Av. ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce bir idari birim sınır gözetilmeden orman serisi bazında 1967 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Daha sonra 1981 yılında yapılıp kesinleşen aplikasyon ve 6831 sayılı Kanunun 1744 sayılı Kanunla değişik 2. madde uygulaması ve 1988 ilâ 1990 yıllarında yapılıp 08.07.1991 tarihinde ilân edilerek dava tarihinde kesinleşmemiş olan aplikasyon, sınırlandırması yapılmamış ormanların kadastrosu ve 6831 sayılı Kanunun 2896 ve 3302 sayılı Kanunlar ile değişik 2/B uygulaması vardır.

Dairenin geri çevirme kararı üzerine dosyaya getirtilen belgelerden, davacılardan ...’nun ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 04/05/2015 gün ve 2014/594-390 sayılı kararı ile kısıtlandığı ve kendisine vasi olarak oğlu ...’nun atandığı, ancak vasiye eldeki davayı takip için husumet izni verildiğine dair bir kararın bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 114. maddesinde "Dava ehliyeti" dava şartı olarak benimsenmiştir. Öte yandan, 03.03.1993 tarihli ve 773/82 sayılı Hukuk Genel Kurulu kararında da, dava şartlarının davanın açıldığı tarihten hükmün kurulduğu tarihe kadar varlığını devam ettirmesinin temel kural olduğu açıkça vurgulanmıştır.

Diğer taraftan, HMK'nın 115/3. maddesi; "Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usûlden reddedilemez" hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, hâkimin, davanın başında dava şartlarının mevcut olup olmadığını kendiliğinden (re'sen) araştırmak zorunda olması yanında; dava açılırken bulunmayan dava şartlarının yargılama sırasında tamamlanması halinde davanın esasına girerek sonuçlandırması gerekeceği de kabul edilmelidir.

O halde, anılan yasal düzenlemeler ve yargısal uygulamalar ile davada ileri sürülen hukuksal nedenin kamu düzeniyle ilgili bulunması karşısında; davanın, davacılardan ...'na vasi atanan Necip Değer Topaloğlu’na ihbar edilerek husumet izni alması suretiyle davaya katılımının sağlanması, ondan sonra işin esasının incelenmesi için davacılar vekili ile katılan ... Yönetimi vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün bozulması gerekmiştir.