Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/9275 K.2017/622

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davacı ..., ... ve arkadaşları vekili Av. ... tarafından istenilmekle, tayin olunan 26/01/2016 günü için yapılan tebligat üzerine, temyiz eden ... ve arkadaşları vekili Av. ..., Hazine vekili Av...ve Orman Yönetimi vekili Av... ... ile karşı taraftan ... vekili Av. ... geldiler.Başka gelen olmadı, açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Daha sonra dosya içindeki tüm belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... köyü, 185 ada 1 parsel sayılı taşınmaz, tarla niteliği 1290,16 m² yüzölçümü ile harici satın alma dolayısıyla ...'ın zilyetliğinde olduğu, 422,90 m² bölümünün karayolları istimlak sahası içinde kaldığının beyanlar hanesine şerh verildiği,

185 ada 2 parsel sayılı 1000,74 m² yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliğiyle...'nın zilyetliğinde olduğu,

185 ada 3 parsel sayılı 900,08 m² yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ...'un zilyetliğinde olduğu,

185 ada 4 parsel sayılı 1138,10 m² yüzölçümündeki taşınmaz, iki katlı ev ve tarla niteliği 1138,10 m² yüzölçümüyle ...'in zilyetliğinde olduğu,

185 ada 5 parsel sayılı 505,01 m² yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği 505,01 m² yüzölçümüyle ...'in zilyetliğinde olduğu,

187 ada 1 parsel sayılı 1449,84 m² yüzölçümündeki taşınmaz, iki katlı ev ve tarla niteliği ...'in zilyetliğinde olduğu,

Ancak, 185 ada 1, 2, 3, 4, 5 ve 187 ada 1 nolu parsellerin 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1986/259 E., 185 ada 2 ve 3 nolu parsellerin 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/414 sayılı dava dosyasında da dava konusu edildiğinden söz edilerek malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tesbit edilmişlerdir.

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1986/259 sayılı dosyasında davacılar... tarafından davalı sıfatıyla Hazine, ... Köyü tüzel kişiliği, Orman Yönetimi aleyhine, 09.02.1986 tarihli dilekçede sınırları bildirilen 6400 m² yüzölçümüneki taşınmazın Selahattin -2- 2016/9275-2017/622

Şahin'in zilyetliğindeyken 1986 yılında harici satış ile zilyetliğinin devir ve teslim alındığından, Medenî Kanunun 713. maddesi gereğince adına tescili istemiyle dava açmış; muteriz davacılar ..., ..., ... ve arkadaşları tarafından davalı sıfatıyla Hazine, ... Köyü tüzel kişiliği aleyhine, Temmuz 1969 gün ve 63, 64 ve Şubat 1962 tarih 4 sıra numaralı tapu kayıtları kapsamında kaldığından, tapu maliki mirasçıları adına tescili istemiyle dava açmışlar; ...

Turizm Yatırımları ve İşletmeleri A.Ş. vekili 15.09.1997 tarihli dilekçesiyle .... 1340 tarih 3 nolu sicilden gelen ve 27/160 hisse ile maliki bulunduğu 29.01.1996 tarih 1 sıra nolu tapu kaydının kapsamında kaldığından adına tescili,..., ...,... ve ... vekili 03.03.1987 tarihli dilekçe ile, tescili istenen taşınmazın 3500 m² bölümünün 21.08.1986 tarihli senet ile zilyetliğinin devir ve teslim alındığı iddiasıyla adlarına tescili istemiyle, ... ve ...

03.10.2002 havale tarihli dilekçe ile, 25.07.1996 tarihli harici satış senedine dayanarak 1/2 hisseli olarak adlarına tescili, ... 27.12.2002 tarihli dilekçe ile 25.07.1993 tarihli harici satış senedine dayanarak 2000 m² yüzölçümlü taşınmazın adına tescili istemiyle, ... tapu kaydına tutunan davacı...ve arkadaşlarının yanında feri müdahil olarak davaya katılmışlardır.

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/413 sayılı dosyasında davacı ... ... tarafından davalı sıfatıyla Hazine, .... Köyü tüzel kişiliği, Orman Yönetimi aleyhine, 30.05.2003 tarihli dilekçede, sınırları bildirilen 3500 m² yüzölçümündeki taşınmazın,...tarafından 1986 yılında haricen satın alınarak 200 yılında 1500 m² bölümünün 25.05.2000 tarihli senet ile satın alındığından, Medenî Kanunun 713. maddesi gereğince adına tescili istemiyle dava açmış; muteriz davacılar ..., Gayrimenkul Değerler A.Ş....ve arkadaşları tarafından davalı sıfatıyla Hazine, ... Köyü tüzel kişiliği ve ... aleyhine, Mart 1290 tarih 9 Varak 18 gitti kayıtlı ile Varak 19 numaralı tapu kayıtları kapsamında kaldığından, tapu maliki mirasçıları adına tescili istemiyle dava açmışlar;

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/414 sayılı dosyasında davac...tarafından davalı sıfatıyla Hazine, ... Köyü tüzel kişiliği, Orman Yönetimi aleyhine, 30.05.2003 tarihli dilekçede sınırlarını bildirdiği taşınmazın 1986 yılında harici satış ile zilyetliğinin devir ve teslim alındığından, Medenî Kanunun 713. maddesi gereğince 2000 m² bölümünün adına tescili istemiyle dava açmış; çekişmeli yerler için kadastro tesbit tutanağı düzenlendiğinden, 3402 sayılı Kanunun 5 ve 27. maddeleri gereğince dava dosyası kadastro mahkemesine aktarılmıştır.

..., 28/01/2010 tarihli dilekçe ile 29/03/2007 tarihli gayrimenkul zilyetliğinin devri sözleşmesine dayanarak 185 ada 4 ve 5 nolu parsellere yönelik davaya katılmıştır.

Davalar birleştirildikten sonra, davacılar ..., ...,...varisleri ... ve ..., ..., ... ve ...'ın davasının kabulü ile diğer davacıların davalarının REDDİNE, dava konusu 185 ada 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespit tutanağındaki vasıfla davacı ... adına, 185 ada 3 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağındaki vasıfla davacı ... adına, 185 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağındaki vasıfla davacı ... adına, 187 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağındaki vasıfla 2 hisse kabul edilerek 1/2 hissesinin davacı ...

1/2 hissesinin davacı ... adına, 185 ada 2 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağındaki vasıfla 8 pay kabul edilerek 3/8 payının ..., 5/8 payının ... adına tesbit ve tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm Orman Yönetimi, Hazine, Karayolları, ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece bozulmuştur.

Yargıtay 20 Hukuk Dairesinin 05.11.2013 gün 2013/6501-9592 sayılı bozma kararında, sair hususların incelenmediği belirtilerek özetle “... davacılardan ...'nin öldüğünün, adı geçenin tüm mirasçılarına yöntemince tebliğ edilerek, dava hakkında bilgilendirilmeleri ve davacı sıfatıyla davayı takip edebilmelerine olanak tanınması, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması gerekirken, bu hususa riayet edilmeksizin yargılamaya devam edilip, tahkikat sona erdirilerek, esas hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır...” denilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra; davacılar ..., ..., ...varisleri ... ve ..., ..., ... ve ...'ın davasının kabulü ile diğer davacıların davalarının reddine, dava konusu 185 ada 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespit tutanağındaki vasıfla davacı ... adına, 185 ada 3 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağındaki vasıfla davacı ... adına, 185 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağındaki vasıfla davacı ... adına, 187 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağındaki vasıfla 2 hisse kabul edilerek 1/2 hissesinin davacı ...

1/2 hissesinin davacı ... adına, 185 ada 2 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağındaki vasıfla 8 pay kabul edilerek 3/8 payının ..., 5/8 payının ... adına tesbit ve tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ..., ... ve arkadaşları vekili Av. ..., davalı Hazine vekili Av. ... ve Orman Yönetimi vekili Av. ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 1967 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu, daha sonra 1981 yılında yapılıp kesinleşen aplikasyon ve 6831 sayılı Kanunun 1744 sayılı Kanun ile değişik 2. madde uygulaması ve 1988 ilâ 1990 yıllarında yapılıp 08.07.1991 tarihinde ilân edilerek dava tarihinden önce kesinleşmiş olan aplikasyon, sınırlandırması yapılmamış ormanların kadastrosu, 2896 ve 3302 sayılı kanunlar ile değişik 2/B uygulaması vardır.

Dairenin geri çevirme kararı üzerine dosyaya getirtilen belgelerden, davacılardan ...’nun ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 04/05/2015 gün ve 2014/594-390 sayılı kararı ile kısıtlandığı ve kendisine vasi olarak oğlu....’nun atandığı, ancak vasiye eldeki davayı takip için husumet izni verildiğine dair bir kararın bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 114. maddesinde “dava ehliyeti” dava şartı olarak benimsenmiştir. Öte yandan, 03.03.1993 tarihli ve 773/82 sayılı Hukuk Genel Kurulu kararında da, dava şartlarının davanın açıldığı tarihten hükmün kurulduğu tarihe kadar varlığını devam ettirmesinin temel kural olduğu açıkça vurgulanmıştır.

Diğer taraftan, HMK'nın 115/3. maddesi; “Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez” hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, hakimin, davanın başında dava şartlarının mevcut olup olmadığını kendiliğinden (re'sen) araştırmak zorunda olması yanında; dava açılırken bulunmayan dava şartlarının yargılama sırasında tamamlanması halinde davanın esasına girerek sonuçlandırması gerekeceği de kabul edilmelidir.

O halde anılan yasal düzenlemeler ve yargısal uygulamalar ile davada ileri sürülen hukuksal nedenin kamu düzeniyle ilgili bulunması karşısında; davanın, davacılardan ...'na vasi atanan ...’na ihbar edilerek husumet izni alması suretiyle davaya katılımının sağlanması, ondan sonra işin esasının incelenmesi için davacılar vekili ile davalı ... Yönetimi ve Hazine vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün bozulması gerekmiştir.