Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/9558 K.2016/10251

Taraflar arasındaki davada .... 3. Asliye Ticaret ve ... 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, nakliyat emtea sigortası sözleşmesinden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir. ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesince, davalının yerleşim yeri Hatay ilindedir. Bu verilere göre somut uyuşmazlık bakımından davalı taşıyıcı yönünden ... mahkemeleri yetkisizdir. Davalı ... Ltd. Şti. süresi içerisinden yetki ilk itirazında bulunmuştur. Davacı taraf yetkili mahkemede dava açmadığından yetkili mahkemeyi seçme hakkı davalıya geçmiştir. Bu nedenle yetki ilk itirazının kabulü gerektiği gerekçesiyle, karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

...

1. Asliye Hukuk Mahkemesi ise her ne kadar yerel mahkemece olaya uygulanması gereken yetki hükümlerinin ... konvansiyonunun 31. maddesi olduğundan bahisle dosya mahkememize gönderilmiş ise de söz konusu konvansiyonda belirtilen yetki hususuna ilişkin düzenlemenin taraflar arasındaki sözleşmeden ortaya çıkacak uyuşmazlıklara ilişkin olduğu somut olayda ise davacı ... şirketinin sigortalısının haklarına dayalı talepte bulunduğu bu bakımdan somut olayda uygulanması gereken Kanunun 4925 sayılı Kanunun 25 maddesinde düzenlenen yetki hükümleri olduğu bu yasanın 25. maddesi uyarınca sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıkların tazminat ve rücu

talepleri nedeni ile açılacak davalarda sigorta şirketinin veya şubesinin ikametgahı yer mahkemesinde de açılabileceği bu bakımdan ... mahkemelerinin mevcut olayda görevli ve yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen 16. maddesinde de esasen HMK'nın 7/1-2. cümlesindeki düzenleme anlamında kesin yetki sözkonusu değildir.

Kanun koyucunun maddenin düzenlenmesinde ortaya koyduğu gerekçeden de bu durum fiilden doğan davalarda uygulamada ve doktrinde oluşan görüşler dikkate alınarak haksız fiilin işlendiği yer dışında zararın meydana geldiği yer, gelme ihtimalinin bulunduğu yer ve karşılaştırmalı hukuktaki örnekler de dikkate alınarak zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olarak kabul edilmiştir.

Bu anlamda; dava sebebi olan haksız fiil halinde dahi HMK'nın 16. maddesi gereğince birden fazla mahkemenin yetkili kılınarak davacıya bir seçimlik hak tanınmış olması gözönüne alındığında, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasının bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiç birisinde açmaz ve yetkisiz bir mahkeme de açar ise, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda; uyuşmazlık, davacı ... şirketi tarafından, nakliyat emtia sigortası sözleşmesinden kaynaklanan dava dışı sigortalıya ödenen sigorta bedelinin araçtaki emtiadan 2 paletin orjinal ambalaj şeklinin bozulması, bazı kolilerin dağıtılması, dorsenin içinde insan

idrarı, yiyecek artıkları, ve kullanılmış giyecek maddeleri gibi bir takım kalıntılara rastlanılması, ayrıca nakliye aracı içinde battaniye, plastik şişe içine yapılmış olan insan dışkısına gibi manzaralar ile de karşılaşılması, muhtemelen kaçak göçmen ya da kaçak yolcu taşınması sebebi ile bu durumun olduğu iddiasıyla İtalyan firmasının emtianın hiçbirini kabul etmeyerek, emtianın yeniden gönderilmesinde kusuru bulunduğu iddia edilen davalıdan rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Davacı ... şirketinin, davalı haksız fiili gerçekleştiren nakliye şirketine karşı açtığı davada davacı taraf seçimlik hakkını kullanarak dava davacının bölge müdürlüğünün bulunduğu ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinde açmış olup, 6100 sayılı HMK'nın 19. maddesine göre, “yetkinin kesin olmadığı hallerde yetki itirazı cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir” hükmü karşısında davalılarca süresinde yetki itirazında bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davalı yetki itirazında kendi ikametgahına göre yetkili mahkemenin ... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi olduğunu bildirmiştir.

Bu durumda uyuşmazlığın, süresinde yapılan yetki itirazı üzerine .... 1.Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.