Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/9723 K.2018/6564

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında 103 ada 15, 16, 28, 29, 33 ve 115 ada 78 parsel sayılı 1975.31 m², 4559.38 m², 44129.75 m², 7144.55 m², 22092.19 m² ve 3995.03 m² yüzölçümündeki taşınmazlardan, 103 ada 15 ve 29; 115 ada 78 sayılı parseller Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle ham toprak vasfıyla, 103 ada 16, 28 ve 33 sayılı parseller 4753 sayılı Kanunla oluşan Hazine tapuları uygulanarak tarla vasfını yitirmesi nedeniyle ham toprak vasfıyla davalı Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacı ..., yasal süresi içinde taşınmazların murisinden kendisi ve kardeşi ...’e intikal ettiği iddiasına dayanarak ... ili, ... ilçesi, ... köyü 103 ada 15, 16, 28, 29 ve 33 sayılı parseller ile 115 ada 78 sayılı parselin kadastro tespitlerinin iptali kardeşi ... ve kendisi adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiş ve yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz üzerine Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin 29/06/2009 tarih ve 2009/4819 E. - 4756 K. sayılı kararı ile özetle dava konusu taşınmazlardan 103 ada 15, 29 ve 115 ada 78 sayılı parsellerin sınırlarında veya yakınında kesinleşmiş mera parseli bulunduğu halde yöntemince mera araştırması yapılmadığı, mera haritalarının uygulanarak taşınmazları kapsayıp kapsamadıklarının belirlenmediği, komşu mera parseli ile taşınmazlar arasında doğal ya da yapay ayırıcı sınır olup olmadığının araştırılmadığı,

taşınmazların niteliği hususunda tek bir ziraatçı bilirkişinin hükme yeterli olmayan raporu ile yetinildiği ve çekişmeli 103 ada 16, 28 ve 33 sayılı parsellere ilişkin Hazine tapusunun dayanağını teşkil eden belirtmelik tutanaklarının getirilerek taşınmazların tutanakta ne olarak belirtildiği husus üzerinde durulmadığı, belirtmelik haritaları ve belirtmelik tutanağında uygulanan kayıtlar getirilerek ve zemine uygulanarak kapsamlarının belirlenmediği, sağ olan belirtmelik bilirkişilerinin dinlenilmediği,

yöntemince mera araştırması yapılmadığı gereklerine değinilerek 103 ada 15, 29 ve 115 ada 78 sayılı parseller ve 103 ada 16, 28 ve 33 sayılı parsellere ilişkin hükmün bozulmasına karar verilmiş, mahkemece bozmaya uyularak yargılamaya devam olunmuş Esasın 2009/52 sırasında yargılama devam ederken ... Kadastro Mahkemesinin kapatılması nedeniyle dosya ... Kadastro Mahkemesine devredilmekle 2013/98 Esas sırasında yargılamaya devam edilmiştir.

Mahkemece bozmadan sonra yapılan keşif sırasında 103 ada 33 sayılı parselin 138 ada 1 sayılı ... parseli ile arasında ortak sınırı olduğunun tespit edilmesi üzerine ikinci keşif yapılmış ... bilirkişisinin taşınmazın ... toprağı özelliği taşımakla ... sayılan yerlerden olduğu yönünde görüş bildirmesi üzerine, ... Yönetimine dava ihbar edilmiş, ... İdaresi davaya müdahale talebinde bulunmakla, talebin kabulüne karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkemece, davacı ... ile müdahil mirasçılar ... ve müştereklerinin davasının, ... ili, ... ilçesi, ... köyü; 103 ada 16 ve 103 ada 28 parsel sayılı taşınmazlar yönünden kabulüne, 103 ada 29 parsel sayılı taşınmaz yönünden kısmen kabulüne, 2016/9723 - 2018/6564 davacı ve müdahillerin fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, 103 ada 29 parsel sayılı taşınmazın (A) taşınmazı dışında kalan kısmının kadastro tespiti gibi tapuya kayıt ve tesciline, 103 ada 15, 115 ada 78 parsel sayılı taşınmazlar yönünden reddine, taşınmazların kadastro tespiti gibi tapuya kayıt ve tesciline, 103 ada 33 parsel sayılı taşınmaz yönünden reddine karar verilmiştir.

Asli müdahil ... Yönetiminin 103 ada 33 sayılı parsel yönünden müdahil olarak açmış olduğu davasının kabulüne, ... ili, ... ilçesi, ... köyü, 103 ada 33 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptaline, taşınmazın ... vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekili tarafından davacılar adına tescil kararı verilen 103 ada 16, 28 ve 29 sayılı parseller bakımından ve 103 ada 33 sayılı parselin ... vasfı ile tescili bakımından temyiz edilmiştir.

Dava kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde genel arazi ve ... kadastro çalışmaları 5304 sayılı Kanuna göre birlikte gerçekleştirilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların bir kısmının 4753 sayılı Kanun uyarınca yapılan çalışmalar sonucunda oluşturulan tevzi haritasındaki bir kısım tevzi parsellerine denk geldiği ve 1964 yılının öncesinde en az 20 yıldır davacıların murisi ...’in kullanımında olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Tevzii parsellerin belirtmelik tutanakları ile kadastro paftasında sabit sınırdan başlanıp, ölçeği eşitlenerek yöntemince çakıştırılmak suretiyle izlemeye elverişli kroki düzenlenmemiş, dava konusu 103 ada 16, 28 ve 33 sayılı parsellere uygulanan Nisan 1964 tarih ve 647, 648 ve 679 sayılı tapuların ilk oluşumundan itibaren tüm tedavülleri ile ve varsa krokisi getirtilmemiş, tapu kaydının revizyon görüp görmediği sorulmamış, bilirkişi raporunda bahsedilen 1960 tarihli hava fotoğrafı rapora eklenmemiş, tevzi tapularının oluşum tarihinden ve kadastro tespitinden 20 yıl önceki hava fotoğrafları getirtilmemiş,

keşif sırasında dinlenilen bilirkişi ve tanıkların davalı tarafın taşınmazlar üzerindeki zilyetliğine ilişkin beyanları 3402 sayılı Kanunun 46/1 ve 14. maddesi kapsamında değerlendirilmemiş, dava konusu taşınmazların tamamı memleket haritası ve hava fotoğrafı üzerindeki gösterilmek sureti ile taşınmazlara zilyet olan kişilerin kullanımı olup olmadığı, varsa süresine ilişkin mahalli bilirkişi ve tanık beyanları denetlenmemiştir.

O halde, doğru sonuca varabilmek için öncelikle, toprak tevzii çalışmaları sırasında oluşturulan Nisan 1964 tarih ve 647, 648 ve 679 sayılı parseller hakkında Hazine adına tapu kaydı oluşturulup oluşturulmadığı sorulmalı, varsa tapu kayıtlarının tesisine esas belirtmelik tutanakları araştırılmalı, bulunması halinde 1964 yılında yapılan toprak tevzi çalışmaları sırasında bu taşınmazlar yönünden herhangi bir kayıt ya da belgenin uygulanıp uygulanmadığı belirlenmeli, varsa tesis ve tedavülleri ile birlikte getirtilmelidir.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra, taşınmazların mera parseline komşu olmasına göre menfaati bulunmayan komşu köylerden seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, zirai bilirkişi, fen bilirkişisi, hayatta iseler belirtmelik tutanağında imzaları bulunan bilirkişiler, taraf tanıkları ve kadastro tespit bilirkişilerinin huzuru ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında varsa tevzi çalışmaları sırasında uygulanan kayıt ve belgelerin çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadığı, çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı,

öncesinin mera, yayla gibi özel mülkiyete konu olamayacak ya da kaçak ve yitik kişilerden kalıp kanunlar uyarınca Hazineye intikal eden yerlerden olup olmadığı bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve tespit dayanakları olan belgelerle denetlenmeli, zirai bilirkişiden 103 ada 16, 28, 29 ve 33 sayılı parsellerin bitişiğindeki 103 ada 69 mera parseli ile taşınmazlar arasında doğal ya da yapay ayırıcı sınır bulunup bulunmadığı hususlarını da içeren taşınmazları değişik yönlerden gösteren fotoğraflarının da eklenmek suretiyle ayrıntılı, denetlemeye elverişli rapor istenmeli, fen bilirkişisine tapu kaydı,

belirtmelik tutanağı, varsa mera tahsis haritası ve dava dosyası kapsamını belirtir keşfi izlemeye elverişli harita düzenlettirilmeli, ... bilirkişisinden tevzi tapusunun oluşumundan 20 yıl öncesine ait ve 2016/9723 - 2018/6564 kadastro tespitinden 15-20 yıl öncesine ait memleket haritası ve hava fotoğrafı üzerinde çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte gösterecekleri,

hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yapılmak sureti ile taşınmazların kullanım sınırı olup olmadığı varsa kullanımın ne şekilde olduğu hangi tarihte başladığı ile ilgili ayrıntılı bilgi veren ve 103 ada 33 parsel için bitişiğindeki 138 ada 1 sayılı ... parseli ile arasında doğal ya da yapay ayırıcı sınır bulunup bulunmadığı hususlarını da içeren rapor düzenlemeleri istenmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte tartışılıp değerlendirilerek,

çekişmeli taşınmazların mera haritası kapsamında kalması halinde Toprak Tevzi Komisyonu tarafından yapılan mera sınırlandırma tarihine, tevzi tapusu kapsamında kalan bölüm olması halinde tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar, Kadastro Kanununun 46/1, 14 ve devamı maddelerinde sözü edilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, tevzi tapusu kapsamında kalmayan bölüm olması halinde Kadastro Kanununun 14 ve devamı maddelerinde sözü edilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.