Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/9837 K.2016/9947

Taraflar arasında görülen davada ... 20. İş ve ... 19. İş Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, 11.01.2016 tarihli dilekçe ile ....'na ait işyerinde 4 ay süreyle çalıştığını, işe giriş bildirgesi verilmesine rağmen pirim ödemelerinin yapılmadığını, sigorta işe ilk giriş bildirgesinde işe giriş tarihinin 01.03.1998 olarak yazılmasına rağmen sigorta sicil kartındaki işe giriş tarihinin 01.03.1999 yazıldığını, belirterek işyerindeki sigortalı hizmetinin tespiti istemiyle dava açmıştır.

... 20. İş Mahkemesi "...Davacının işyerinin ....'da bulunduğu, davalı işveren...'na ait işyerinin ... yargı çevresinde olduğu, işe giriş bildirgesinden davalı kurum adına işlem yapmaya yetkili şubenin .... Sosyal Güvenlik Merkezi olduğunun anlaşıldığı bu durumda ... İş Mahkemesinin yetkili bulunduğu..." gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

... 19. İş Mahkemesi ise "...İşin görüldüğü yerin davalı ...'nun faaliyette bulunduğu ... olduğu, diğer davalı kurumun adreside ... ... olduğundan gerek HMK'nın 6.maddesi gerekse 5521 sayılı Kanunun 5.maddesi uyarınca davalıların yerleşim yerlerinin bulunduğu ... İş Mahkemelerinin yetkili olduğu ..." gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgahının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanununun 19. maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgah olarak kabulü gerekir. Aynı Kanunun 49. maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir (Yargıtay 9. H.D. 23.06.2008 gün ve 2008/17468 Esas, 2008/17262 Karar sayılı ilamı).

İş Mahkemelerinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça ileri sürülmese dahi hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re'sen yetkisizlik kararı verebilir.

Dosya kapsamından; işin yapıldığı yerin ve davalılardan işveren ...'nun adresinin .../..., diğer davalının adresinin ise ..., davalı kurum adına işlem yapmaya yetkili şubenin ... Sosyal Güvenlik Merkezi olduğu anlaşılmaktadır.

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 12/07/2011 tarih ve 233 sayılı kararı uyarınca ... ve ... yargı yeri olarak ... İş Mahkemelerinin yetki alanında kalmaktadır. Davacıda işin yapıldığı yerin ve davalıların yerleşim yerlerinin yargı yeri olarak bağlı bulunduğu ... İş Mahkemesinde dava açtığından 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca uyuşmazlığın ... 20. İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.