Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/10067 K.2018/550

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

... köyünde bulunan 103 ada 1 parsel sayılı taşınmaz orman vasfı ile Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacılar vekilinin ... Kadastro Mahkemesine hitaben verdiği 22/02/2008 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; ...köyünde bulunan 103 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespiti sırasında orman niteliği ile Hazine adına tespit ve tescil edildiğini, oysaki bu taşınmazın içerisinde yaklaşık otuz dönümlük bir alanın müvekkillerinin murisi Ali Kibar'a ait iken onun ölümü ile birlikte müvekkillerine intikal ettiğini, beyanla kadastro tespitinin iptali ve müvekkileri lehine mirasçılık hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş, iş bu karar Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 28/03/2012 tarih ve 2011/17070 Esas, 2012/4683 Karar sayılı ilamı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma ilamında özetle; mahkemece husumet yaygınlaştırılarak Hazinenin de katılımı sağlanmalı, tarafların iddia ve savunmasına ilişkin tüm kanıtlar toplanarak uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece davacılar tarafından açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile,

Dava konusu .... ilçesi, Kıyıcık köyünde kain 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile,

Fen bilirkişi ...'ın 28/01/2015 havale tarihli raporuna ekli krokide belirtilen (B1) harfi gösterilen 23882,61 m² alanın taşınmazın muris Ali Kibar'ın mirası 80 pay kabul edilmek suretiyle; mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline, (C1) harfi ile gösterilen 19737,56 m²'lik kısmın ve (C2) harfi ile gösterilen 34587,14 m²'lik kısmın orman vasfı ile Hazine adına 101 ada 1 parsel içerisine katılmasına, karar verilmiş, hükmü davalı Hazine vekili ve Orman Yönetimi vekili temyiz etmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Yörede 5304 sayılı Kanun ile değisik 3402 sayılı Kanuna göre 2008 yılında kadastro çalışması yapılmıştır.

Mahkemece verilen karar usûl ve kanuna aykırı olduğu gibi yapılan araştırma, inceleme ve uygulamada hükme yeterli değildir. Dava konusu taşınmazın 23/01/2015 tarihli fen bilirkişisi raporunda dava konusu taşınmazın Karayolları muvakkat işgal alanı içerisinde kaldığı belirtilmiştir. Mahkemece taşınmazda ekonomik amacına uygun bir zilyetliğin bulunup bulunmadığı duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmemiştir.

Davacı, husumeti sadece Orman Yönetimine yöneltmiştir. Taraf teşkili davanın görülebilme koşullarından olup, mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekir. O halde, mahkemece kanunî hasım konumunda olan Hazinenin davaya katılımı sağlanarak taraf teşkili tamamlanmalı, davaya karşı diyecekleri ve delilleri sorulup bundan sonra işin esasına girilerek oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili oluşturulmadan işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi usûl ve kanuna aykırıdır.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yeri kapsayan tespit tarihi olan 2008 yılından 15-20 yıl öncesine ait (1982-1992'li yıllara ve dosya içinde bulunan 1959-1969/1982 yıllarına ait) hava fotoğrafları ve bunlardan elde edilen memleket haritaları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi, bir ziraat ve bir fen elemanı yardımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte,

çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin niteliğinin, imar ve ihya edildiğinin ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin, başlangıç ve süresinin, kullanılıp kullanılmadığının ve tasarruf sınırlarının ne olduğunun takdirî delil olan yerel bilirkişi ve tanık sözleri yanında, gerçeğin bir resmi olan dava tarihinden 15 - 20 yıl önce en az iki zamanda birbirini izleyen bindirmeli olarak çekilen çiftli hava fotoğrafları ve bu fotoğrafların yorumlanması ile üretilen memleket haritaları ve standart topografik fotogrametri yöntemi ile düzenlenen kadastro haritalarının,

özellikle ön bindirmeli çekilen ve birbirini izleyen stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelenip dava konusu taşınmazın, bu belgelerde ne şekilde gözüktüğü, üzerinde bulunan bitki örtüsü, varsa ağaçların cinsi yaşı ve adedi, kapalılık oranı ile üzerinde tarımsal faaliyet yapılıp yapılmadığı, tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı, tasarruf sınırları bulunup bulunmadığı, mezkur tarihlerde kullanıldığına ilişkin emareler bulunup bulunmadığı,

kullanım varsa kullanım durumu hususlarında ayrıntılı anlatımı içeren müşterek imzalı, aplikeli ve açıklamalı rapor alınmalı, taşınmazın imar planı içine alınıp alınmadığı da değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır. Bunun yanında taşınmazlara ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğü lehine yapılan kamulaştırma evraklarının getirtilerek taşınmazlar kamulaştırma kapsamındaysa ilgili kurumun davaya dahil edilmesi gerektiğinin düşünülmemesi de bozmayı gerektirmiştir.