Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/10270 K.2017/10671

Taraflar arasındaki davada ... (...) 1. Asliye Hukuk ve ... 5. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, alacak istemine ilişkindir. ... (...) 1. Asliye Hukuk Mahkemesince 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinde de, aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ise; davalının tacir olmadığı, davanın eser sözleşmesinden kaynaklandığı hukuki durumuna göre görev belirlenmelidir. Eldeki davada TTK 4/1 cümlesindeki “her iki tarafın tacir olması” "ticari işletme ile ilgisi olması" koşulu gerçekleşmediğinden ve eser sözleşmesi TTK 4. maddesinde sayılan ihtilaflardan olmadığı gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiştir. Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...

(BTK) ile ...Haberleşme Kablo Tv ve İşletme A.Ş. (...) arasında 31/12/2009 tarihinde Felaket Kurtarma Merkezî Kurulumu ve İşletimi Sözleşmesi (Sözleşme) imzalandığını, bu sözleşme kapsamında ... tarafından Felaket Kurtarma Merkezi Kurulumu (FKM) Projesinin projelendirilmesi, kurulumu ve işletilmesinin taahhüt edildiğini, sözleşme kapsamında müvekkili ... tarafından.

Mobil Cihaz Kayıt Sistemi IL Numara Taşınabilirliği Sistemi, E-Kurum Logo Milli Monitör Sistemi/Milli Frekans Yönetim Sistemi VI, Kurum Bilgi Teknolojileri Altyapı Sistemi olmak üzere toplam altı adet sistemin kurulumu yapıldığını, oluşturulan komisyon tarafından 29/12/2011 tarihinde yapılan geçici kabule ait tutanakta, ... FKM Sistemi Replikasyon Tespit Tutanağında "BTK da bulunan ... Production Sistemleri ile ...'da bulunan ...

FKM sistemleri arasında tahsis edilen hat üzerinden ...veritabanının FKM sistemlerine replikasyonu 27 Kasım 2014 tarihi itibariyle başladığı ve güncel olarak devam ettiği Ek teki ekran çıktıları ile görülmüş olup..." ifadesinin yer aldığını, sözleşme kapsamında geçici kabulün yapılması ve Bilgi Güvenliği Yönetim Sisteminin belgelendirmesi sonrası sözleşme bedelinin (4.000.000,00 USD) %94'ünün ödendiğin kalan %6'sının ise garanti süresi sonunda kesin kabul sonrası ödenmesinin kararlaştırıldığını, ayrıca ...'ın geçici kabul tarihinden sonra sistemi 36 ay süresince,

29/12/2014 tarihine kadar tüm sistemin işletme yükümlülüğü kapsamında davalı BTK tarafından aylık/82.000,00 TL ödeme taahhüdü bulunduğunu, FKM Sisteminin kurulumunu ve 29/12/2011 tarihinde geçici kabulünü müteakip işletme hizmetinin devamı esnasında davalı BTK tarafından 25/02/2014 tarihinde sistem içerisindeki 6 adet alt sistemden sadece biri olan Numara Taşınabilirimi Sisteminin (NTS) eplikasyonunun uyumlu çalışmadığını,

verilerin eşzamanlı yedeklenmediğine dair arıza bildirimi yapıldığını ve müvekkili ... tarafından arızanın 27/11/2014 tarihinde giderildiğinden bahisle sözleşmenin "Cezai Müeyyideler" başlıklı 10.4 maddesine göre 6552 saat x 10.000 = 65.520.000.00 TL ceza tahakkuk ettirildiğini ve ...'ın işletme hizmetinden kaynaklanan ve 31.01.2015 tarih ve 092547 sayılı fatura bedeli olan 1.148,000,00 TL+KDV (1.354.640,00 TL) hak ediş tutarının tahakkuk eden cezai şart bedelinden mahsup edilerek kalan 64.165.360,00 TL ceza bedelinin ödenmesinin talep edildiğini,

09/02/2015 tarihinde davalı BTK'nın Kurum Başkanı ve Muayene ve kabul Komisyonu tarafından Hizmet İşleri Kabul Tutanağı imzalanarak yapılan kesin Kabul sonrası sözleşmenin 8,1 maddesi sözleşme bedelinin %6'sına tekabül eden ve 10/02/2015 tarih ve 092884 sayılı fatura bedeli olan 596.568,00 TL+KDV (703.950.24 TL\ bedelindeki alacağın ...'a a ödenmediğini, günlük 240.000,00 TL gibi fahiş oranda ceza bedeli talep edilmesi hakkaniyete aykırı olduğu gibi objektif iyi niyet kuralıyla da bağdaşmadığını, müvekkili ...'ın aylık olarak davalı BTK'dan 82.000.00 TL hizmet bedeli alırken;

davalı BTK'ın ...'a günlük 240.000.00 TL üzerinden ceza kestiğini öncelikle taahhüdü üstlenilen işin sadece bir kısmında oluşan bu aksaklığın "arıza" olarak değerlendirilip değerlendirilmemesi gerektiği hususunun tespitinin önemli olduğunu, alt sistemde oluşan uyumsuzluğun kaynağı tanımlanmadığından arıza sebebiyle mi yoksa yedeklemesi yapılan sistemde mevcut olan bir uyumsuzluktan mı kaynaklandığının henüz tespit edilemediğini,

sistemin diğer beş adet alt sistemde aynı replikasyon aracı kullanılıyor olmasına rağmen herhangi bir sorun yaşanmamış iken NTS sisteminin yedeklenmeşinde yaşanan uyumsuzluğun kaynağı yazılım lisansı sahibi üretici firma tarafından da belirlenemediğini, sözleşme bedeli olan "4.000.000,00 USD" ile davalı BTK tarafından talep edilen cezai şart bedeli olan "65.520.000,00" TL kıyaslandığında, cezai şart bedelinin fahiş olduğunu, ilgili sözleşme hükmü Borçlar Kanununun 27. maddesine aykırı olarak düzenlenmiş olması sebebiyle de hükümsüz olduğunu ve iptali gerektiğini, aylık 82.000,00 TL olan bakım-onarım bedeli davalı BTK tarafından ödenirken;

günlük ceza tutarı 240.000,00 TL'den aylık 7.200.000,00 TL cezai şartın sözleşmenin 10.1 maddesindeki " Kesilecek toplam ceza tutarı hiçbir şekilde proje kurulum bedelini aşamaz " hükmüne aykırı olduğunu ileri sürerek cezai şart bedelinin tamamının iptaline, aksi takdirde; şirkete çok ağır bir mali külfet getirmesi, bir kamu şirketi olan müvekkilin mali olarak zor duruma düşmesine neden olacak mahiyette hakkaniyete aykırı olması nedenleriyle öncelikte tamamının aksi takdirde proje kurulum bedelinin % 30'nu aşmayacak şekilde mahkemece belirlenen tutardan fazlasının iptaline, fazlaya ilişkin talep haklarımızı saklı tutarak;

kesin kabulü yapılan Felaket Kurtarma Merkezi Kurulumu ve İşletimi Sözleşmesi gereği 31/01/2015 tarih ve 092547 sayılı fatura bedeli olan 1.148.000,00 TL + KDV (1,354.640,00 TL) hak ediş tutarı ve 10/02/2015 tarih ve 092884 sayılı fatura bedeli olan 596,568,00 TL + KDV (703.950,24 TL) olmak üzere toplam 2,058,590,24 TL alacağın fatura tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Diğer yandan, aynı Kanunun 778/I-1. maddesi poliçenin iptale ilişkin 757 ilâ 763. madde hükümlerinin bono yönünden de uygulanacağı yönünde düzenleme sevk etmiş olup, 6102 sayılı TTK'nın 757/I. maddesi ve 30.06.2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngören 6335 sayılı Kanun gereğince açıkça bu tür işlerde ticaret mahkemesi yetkili kılınmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, eser akdinden kaynaklı cezai şartın iptali ve alacak istemine ilişkin olduğu ve yukarıda belirtilen madde hükümlerinden kaynaklanmadığı,

davacı tacir olsa bile davalının tacir olmadığı ve uyuşmazlığında davacı tarafların ticari işletmesi ile ilgili ticari iş olmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre, davanın ve tarafların belirtilen niteliğine göre uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.