Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/243 K.2017/1114

Taraflar arasındaki davada ... Asliye Ticaret ve ... Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Dava, trafik kazası sonucunda meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir.

...

Asliye Ticaret Mahkemesince, davacının yolcu olarak bulunduğu otobüsün karayolu taşımacılık zorunlu koltuk ferdi kaza, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk, zorunlu mali mesuliyet ve kasko sigortası poliçelerine dayanarak işgöremezlik tazminatı talep ettiği, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası; taşıyan tarafından taşıdığı yolcuların, sürücü ve yardımcılarının zararlarının teminat altına almak amacıyla yapılan ve zarar meydana geldiğinde sigorta şirketinden sadece zarara uğrayan yolcu, sürücü ve yardımcıları tarafından talepte bulunulabilen bir can sigortası türü olduğu,

davacıyla davalı Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortacısı arasındaki ilişkinin taşıma sözleşmesinin kurulması, biletin alınması veya fiili olarak taşımanın başlaması ile sözleşme ilişkisine dönüştüğü ve sorumluluğunun kaynağının davacı ile kurulan sigorta sözleşmesinden kaynaklandığı ve davaya bakma görevinin tüketici mahkemelerine ait olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

... Tüketici Mahkemesince ise davalı sigorta şirketleri ile otobüste yolcu olarak bulunan davacı arasında akdedilmiş herhangi bir sigorta sözleşmesinin bulunmadığı, talebin trafik kazası nedeniyle maruz kalınan maddi tazminatın sigorta şirketlerinden tahsili istemine ilişkin olduğu, davanın Türk Ticaret Kanununun 850. maddesi v.d. düzenlenen "Taşıma sözleşmesi hükümlerinden" ve 1483. v.d. maddelerinde sayılan hususlardan olduğu, bu durumda ihtilafın ... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1483/1. maddesinde, sigortacıların diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamayacakları belirtilmiş; aynı Kanunun 4/1-a maddesinde, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. TTK'nın 5. maddesi ise aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemelerinin, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda davacı tarafından, haksız fiil teşkil eden trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat taleplerine ilişkin olarak, karayolu taşımacılık zorunlu koltuk ferdi kaza, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk ve kasko sigortacısı şirket ile ZMMS sigortacısı olan sigorta şirketine karşı birlikte açılmıştır. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme genel hukuk mahkemesi olan asliye hukuk mahkemesi ise de dava, kazayı yapan otobüsün ZMMS yaptırdığı sigorta şirketine karşı da açılmıştır. Davalı sigorta şirketi, sigorta poliçesi nedeniyle sorumlu tutulmuş olup, zorunlu sigortalar, TTK'nın 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nın 4/1-a ve 5. maddesi hükümleri karşısında, mutlak ticari nitelikteki bu davada asliye ticaret mahkemesi görevli bulunmaktadır.

Aynı davada, bir kısım davalılar hakkında genel mahkemenin, diğer davalılar hakkında ise uzman olan özel mahkemenin görevli bulunması halinde, uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklanıyor ve zarar tek ise ya da, taleplerden birisi yönünden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte bulunuyorsa; sözkonusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında "Yargılama usulüne" ilişkin esaslı farklılıklar bulunmaması kaydıyla, bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yaparak uyuşmazlığın çözülmesi gerekir. Bu husus, hukukun öngörülebilir olmasının, usûl ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün de gereğidir.

O halde, gerek karayolu taşımacılık zorunlu koltuk ferdi kaza, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk, zorunu mali mesuliyet ve kasko sigortacısı şirketlerin ve gerekse de davalı sigorta şirketinin sorumluluğu aynı maddi olaydan kaynaklanmış ve zarar tek olmakla, davaların birlikte görülmesi zorunludur. Bütün talepler yönünden ihtilafın özel mahkeme olan asliye ticaret mahkemesince çözüme kavuşturulması gerekir.