Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/3031 K.2018/5617

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava dilekçesinde; davacı ile davalıların ...... ilçesi, ...... mahallesi, ...... caddesi, 60 pafta, 479 ada, 4 parselde kayıtlı B blokta bağımsız bölüm malikleri olduğu, davalıların bulunduğu bağımsız bölümlerin tapuda ve belediyede bulunan tasdikli projeye aykırı olarak büyütüldüğü, ......lerin zemine kadar indirildiği, çatı arası mahalde ilave odalar yapılmak suretiyle büyütüldüğü bu nedenlerle bağımsız bölümler ve ortak alanlardaki projeye aykırı yapılan aykırılıkların tespiti ile eski hale getirilmelerine karar verilmesi istenilmiştir.

Davalı vekili karşı dava dilekçesinde; bina projeye uygun hale getirilecek ise sadece davalıların değil, binanın tamamının uygun hale getirilmesinin gerektiği, bu nedenlerle haksız ve kötü niyetli davanın reddi ile davacının taleplerinin kabul edilmesi durumunda taşınmazın tamamının projeye uygun hale getirilmesi yönünde karşı davanın kabulü, projeye uygun hale getirilmesi için karşılanacak masrafların davalılara ve davacıya arsa payları oranında yükletilmesi, binanın müteahhidinin dosyaya ihbar edilerek davalılara yükletilecek veya karşılamak durumunda kalacakları tazminat, ödeme ve masrafın tamamından sorumlu tutulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

Mahkemece; dava konusu taşınmazların tasdikli projesine uygun olmadığı, bilirkişi raporunda bu aykırılıkların daire sakinlerince sonradan yapılmasının mümkün olmayacağı, yapının başlangıçtan itibaren tasdikli projesine aykırılıklar bulunduğu ifade edilmiş ise de; bu hususun davalıların sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, taşınmazların onaylı mimari projesine uygun hale getirilmesi gerektiği gerekçesiyle;

1-Davanın kabulüne,

...... ili, ...... ilçesi, 479 ada, 4 parselde kayıtlı B blokta bulunan;

A) 12 nolu daire; çatı arasına çıkış merdiveni yerinin değiştirilmesi, salonda iken giriş holü yakınına alınması, salona bitişik olan ......... odasının iptal edilerek salona katılması, ......... odasından girişli ............'nin yapılması, yerine ......... odasında göre girişe göre sağ tarafa projesinde ......... odası olan yere ... ...... yapılması, bu şekilde giriş holüne yakın olan ......... odasının iptal edilerek bir bölümünün ... ......su, bir bölümünün yukarı çıkış merdiveni ve.......olarak düzenlenmesi ayrıca bu kısmın projesine göre yaklaşık 1,50 m. kadar içeri çekilerek (daha küçük) yapılması,

......taki (0,60mx2,70m =1,62m2 yüzölçümündeki) .........un içeri alınması, yer ve boyutlarının değiştirilerek (0,70mx2,30m ölçüsündeki...... kapısı ile 1,00mx1,20m ölçüsündeki ......nin iptal edilerek yerine 1,20mx1,80m ölçüsünde ...... doğraması takıldığı) yapılması, projesinde çatı arasında çatı arasına çıkış merdiveni ile 2,10x4,80m. boyutlarında bir mahal varken yerinde saçak seviyesinde çepeçevre yaklaşık 1 m. parapet duvar örülmesi çatının yükseltilerek çatı arasının tamamını kullanılması,

giriş kat salon mahallinde iki adet 2,10mx1,40m ölçüsündeki ...... doğraması yerine, ...... .........lu 2,90 m x 2,40 m. ölçüsünde ...... doğraması, projede ......... odası olan yerinde salona katılan mahaldeki ......nin yerinin değiştirilmesi,

yan cepheye bakan ......... odası ......sinin projede 1,40 m.x1,40 m. olan boyutunun yerinde 2,00 m.x1,40 m köşe ......si olarak yapılması,arka cepheye bakan ... ......... odasının odaya girişe göre tam karşıda olan 1,40 mx1,40 m. boyutlarındaki ......nin yapılmadığı yerine odanın yan kenarlara 1,20 m.x 1,40 m.boyutlarında 2 ...... yapılması şeklinde onaylı mimari projeye aykırı kullanım noktasında müdahalesinin menine ve onaylı mimari projeye uygun hale getirilmesine,

11 nolu daire: çatı arasına çıkış merdiveninin yerinin değiştirilmesi, salonda iken giriş holüne yakınına alınması, salona bitişik olan ......... odasının iptal edilerek salona katılması, ......... odasından girişli ............’nin yapılması, yerine ......... odasında göre girişe göre sağ tarafa projesinde ......... odası olan yere ... ...... yapılması,

bu şekilde giriş holüne yakın olan ......... odasının iptal edilerek bir bölümünün ... ......su, bir bölümünün yukarı çıkış merdiveni ve...... olarak düzenlenmesi ayrıca bu kısmın projesine göre yaklaşık 1,50 m. kadar içeri çekilerek (daha küçük) yapılması,......taki (0,60mx2,70m =1,62m2 yüzölçümündeki) .........un içeri alınması, ......lerin yer ve boyutlarının (0,70mx2,30m ölçüsündeki...... kapısı ile 1,00mx1,20m ölçüsündeki ......nin iptal edilerek yerine 1,20mx1,80m ölçüsünde ...... doğraması takıldığı) değiştirilerek yapılması,

projesinde çatı arasında, çatı arasına çıkış merdiveni ile 2,10x4,80 m.boyutlarında bir mahal varken, yerinde saçak seviyesinde çepeçevre yaklaşık 1 m. parapet duvar örülmesi, çatının yükseltilerek çatı arasının tamamını kullanılması, giriş kat salon mahallinde iki adet 2,10mx1,40m ölçüsündeki ...... doğraması yerine, ...... .........lu 2,90mx2,40 m. ölçüsünde ...... doğraması, projede ......... odası olan yerinde salona katılan mahaldeki ......nin yerinin değiştirilmesi,

yan cepheye bakan ......... odası ......sinin projede 1,40 m.x1,40 m. olan boyutunun yerinde 2,00 m.x1,40 m köşe ......si olarak yapılması,arka cepheye bakan ... ......... odasının odaya girişe göre tam karşıda olan 1,40 mx1,40 m. boyutlarındaki ......nin yapılması yerine odanın yan kenarlara 1,20 m.x 1,40 m.boyutlarında 2 ...... yapılması şeklinde onaylı mimari projeye aykırı kullanım noktasında müdahalesinin menine ve onaylı mimari projeye uygun hale getirilmesine,

10 nolu daire: giriş holüne yakın olan ......... odasının iptal edilerek bir bölümünün ... ......, bir bölümünün genel ...... olarak düzenlenmesi, projedeki ...... ve......’nin iptal edilmesi, ...... olarak yapılması,......taki .........un (0,60mx2,70m =1,62m2 yüzölçümündeki) içeri alınması, ......lerin yer ve boyutlarının (0,70mx2,30m ölçüsündeki...... kapısı ile 1,00mx1,20m ölçüsündeki ......nin iptal edilerek yerine 1,20mx1,80m ölçüsünde ...... doğraması takıldığı) değiştirilerek yapılması, salonun ...... tarafına doğru tasdikli projesine göre 1,25 m. kadar ......dan alınarak büyütülmesi,

salon mahallinde iki adet 2,10mx1,40m ölçüsündeki ...... doğraması yerine, ...... .........lu 2,90mx2,40 m.ölçüsünde ...... doğraması, ön cephedeki ......... odası ......sinin yerinin değiştirilmesi, yan cepheye bakan ......... odası ......sinin projede 1,40 m.x1,40 m. olan boyutunun yerinde 2,00 m.x1,40 m köşe ......si olarak yapılması,

arka cepheye bakan ... ......... odasının odaya girişe göre tam karşıda olan 1,40 mx1,40 m. boyutlarındaki ......nin yapılması yerine odanın yan kenarlarına 1,20 m.x 1,40 m.boyutlarında 2 ...... yapılması şeklinde onaylı mimari projeye aykırı kullanım noktasında müdahalesinin menine ve onaylı mimari projeye uygun hale getirilmesine,

9 nolu daire: giriş holüne yakın olan ......... odasının iptal edilerek bir bölümünün ... ......, bir bölümünün genel ...... olarak düzenlenmesi, projedeki ...... ve......’nin iptal edilmesi, ...... olarak yapılması,......taki .........un (0,60mx2,70m =1,62m2 yüzölçümündeki) içeri alınması, ......lerin yer ve boyutlarının (0,70mx2,30m ölçüsündeki...... kapısı ile 1,00mx1,20m ölçüsündeki ......nin iptal edilerek yerine 1,20mx1,80m

ölçüsünde ...... doğraması takıldığı) değiştirilerek yapılması, salonun ...... tarafına doğru tasdikli projesine göre 1,25 m. kadar ......dan alınarak büyütülmesi, salon mahallinde iki adet 2,10mx1,40m ölçüsündeki ...... doğraması yerine, ...... .........lu 2,90mx2,40 m.ölçüsünde ...... doğraması, ön cephedeki ......... odası ......sinin yerinin değiştirilmesi, yan cepheye bakan ......... odası ......sinin projede 1,40 m.x1,40 m. olan boyutunun yerinde 2,00 m.x1,40 m köşe ......si olarak yapılması,

arka cepheye bakan ... ......... odasının odaya girişe göre tam karşıda olan 1,40 mx1,40 m. boyutlarındaki ......nin yapılması yerine odanın yan kenarlarına 1,20 m.x 1,40 m.boyutlarında 2 ...... yapılması şeklinde onaylı mimari projeye aykırı kullanım noktasında müdahalesinin menine ve onaylı mimari projeye uygun hale getirilmesine,

8 nolu daire.

Giriş holüne yakın olan ......... odasının iptal edilerek bir bölümünün ... ......... odası, bir bölümünün genel ...... olarak düzenlenmesi, projedeki ...... ve......’nin iptal edildiği, ...... olarak yapılması,......taki (0,60mx2,70m =1,62m2 yüzölçümündeki) .........un içeri alınması, ......lerin yer ve boyutlarının (0,70mx2,30m ölçüsündeki...... kapısı ile 1,00mx1,20m ölçüsündeki ......nin iptal edilerek yerine 1,20mx1,80m ölçüsünde ...... doğraması takıldığı) değiştirilerek yapılması, salonun ...... tarafına doğru tasdikli projesine göre 1,25 m. kadar ......dan alınarak büyütülmesi,

salon mahallinde iki adet 2,10mx1,40m ölçüsündeki ...... doğraması yerine, ...... .........lu 2,90mx2,40 m. ölçüsünde ...... doğraması,ön cephedeki ......... odası ......sinin yerinin değiştirilmesi, yan cepheye bakan ......... odası ......sinin projede 1,40 m.x1,40 m. olan boyutunun yerinde 2,00 m.x1,40 m köşe ......si olarak yapılması,

arka cepheye bakan ... ......... odasının odaya girişe göre tam karşıda olan 1,40 mx1,40 m. boyutlarındaki ......nin yapılmasıyerine odanın yan kenarlarına 1,20 m.x 1,40 m.boyutlarında 2 ...... yapılması şeklinde onaylı mimari projeye aykırı kullanım noktasında müdahalesinin menine ve onaylı mimari projeye uygun hale getirilmesine,

7 nolu daire: giriş holüne yakın olan ......... odasının iptal edilerek bir bölümünün ... ......, bir bölümünün genel ...... olarak düzenlenmesi, projedeki ...... ve......’nin iptal edilmesi, ...... olarak yapılması,......taki .........un (0,60mx2,70m =1,62m2 yüzölçümündeki) içeri alınması, ......lerin yer ve boyutlarının (0,70mx2,30m ölçüsündeki...... kapısı ile 1,00mx1,20m ölçüsündeki ......nin iptal edilerek yerine 1,20mx1,80m ölçüsünde ...... doğraması takıldığı) değiştirilerek yapılması, salonun ...... tarafına doğru tasdikli projesine göre 1,25 m. kadar ......dan alınarak büyütülmesi,

salon mahallinde iki adet 2,10mx1,40m ölçüsündeki ...... doğraması yerine, ...... .........lu 2,90mx2,40 m.ölçüsünde ...... doğraması, ön cephedeki ......... odası ......sinin yerinin değiştirilmesi, yan cepheye bakan ......... odası ......sinin projede 1,40 m.x1,40 m. olan boyutunun yerinde 2,00 m.x1,40 m köşe ......si olarak yapılması,

arka cepheye bakan ... ......... odasının odaya girişe göre tam karşıda olan 1,40 mx1,40 m. boyutlarındaki ......nin yapılması yerine odanın yan kenarlarına 1,20 m.x 1,40 m.boyutlarında 2 ...... yapılması şeklinde onaylı mimari projeye aykırı kullanım noktasında müdahalesinin menine ve onaylı mimari projeye uygun hale getirilmesine,

6 nolu daire: giriş holüne yakın olan ......... odasının iptal edilerek bir bölümünün ... ......, bir bölümünün genel ...... olarak düzenlenmesi, projedeki ...... ve......’nin iptal edilmesi, ...... olarak yapılması,......taki .........un (0,60mx2,70m =1,62m2 yüzölçümündeki) içeri alınması, ......lerin yer ve boyutlarının (0,70mx2,30m ölçüsündeki...... kapısı ile 1,00mx1,20m ölçüsündeki ......nin iptal edilerek yerine 1,20mx1,80m ölçüsünde ...... doğraması takıldığı) değiştirilerek yapılması, salonun ...... tarafına doğru tasdikli projesine göre 1,25 m. kadar ......dan alınarak büyütülmesi,

salon mahallinde iki adet 2,10mx1,40m ölçüsündeki ...... doğraması yerine, ...... .........lu 2,90mx2,40 m.ölçüsünde ...... doğraması, ön cephedeki ......... odası ......sinin yerinin değiştirilmesi, yan cepheye bakan ......... odası ......sinin projede 1,40 m.x1,40 m. olan boyutunun yerinde 2,00 m.x1,40 m köşe ......si olarak yapılması,

arka cepheye bakan ... ......... odasının odaya girişe göre tam karşıda olan 1,40 mx1,40 m. boyutlarındaki ......nin yapılması yerine odanın yan kenarlarına 1,20 m.x 1,40 m.boyutlarında 2 ...... yapılması şeklinde onaylı mimari projeye aykırı kullanım noktasında müdahalesinin menine ve onaylı mimari projeye uygun hale getirilmesine,

5 nolu daire: giriş holüne yakın olan ......... odasının iptal edilerek bir bölümünün ... ......, bir bölümünün genel ...... olarak düzenlenmesi, projedeki ...... ve......’nin iptal edilmesi, ...... olarak düzenlenmesi,......taki .........un (0,60mx2,70m =1,62m2 yüzölçümündeki) içeri alınması, ......lerin yer ve boyutlarının (0,70mx2,30m ölçüsündeki...... kapısı ile 1,00mx1,20m ölçüsündeki ......nin iptal edilerek yerine 1,20mx1,80m ölçüsünde ...... doğraması takılması) değiştirilerek yapılması, salonun ...... tarafına doğru tasdikli projesine göre 1,25 m. kadar ......dan alınarak büyütülmesi,

salon mahallinde iki adet 2,10mx1,40m ölçüsündeki ...... doğraması yerine, ...... .........lu 2,90mx2,40 m.ölçüsünde ...... doğraması, ön cephedeki ......... odası ......sinin yerinin değiştirilmesi,

yan cepheye bakan ......... odasının projede 1,40 m.x1,40 m. olan boyutunun yerinde 2,00 m.x1,40 m köşe ......si olarak yapılması,arka cepheye bakan ... ......... odasının odaya girişe göre tam karşıda olan 1,40 mx1,40 m. boyutlarındaki ......nin yapılması yerine odanın yan kenarlarına 1,20 m.x 1,40 m.boyutlarında 2 ...... yapılması şeklinde onaylı mimari projeye aykırı kullanım noktasında müdahalesinin menine ve onaylı mimari projeye uygun hale getirilmesine,

4 nolu dairede; tasdikli projesinde ......... olan açık çıkmalar yerinde odalara katılarak kapatılması şeklinde onaylı mimari projeye aykırı kullanım noktasında müdahalesinin menine ve onaylı mimari projeye uygun hale getirilmesine,

3 nolu dairede; tasdikli projesinde ......... olan açık çıkmalar yerinde odalara katılarak kapatılması şeklinde onaylı mimari projeye aykırı kullanım noktasında müdahalesinin menine ve onaylı mimari projeye uygun hale getirilmesine,

B) a-Çatı arası piyesli 11 ve 12 nolu bağımsız bölümlerde; onaylı mimari projesine göre tespiti yapılan aykırılıkların onaylı mimari projesindeki durumuna getirilmesi için davalılara kararın kesinleşmesinden itibaren 75 (Yetmişbeş) günlük süre verilmesine,

b-Zemin ve normal katlardaki 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10 nolu bağımsız bölümlerde; onaylı mimari projesine göre tespiti yapılan aykırılıkların onaylı mimari projesindeki durumuna getirilmesi için davalılara kararın kesinleşmesinden itibaren 45 (Kırkbeş) günlük süre verilmesine,

C) Davalı tarafça cevap dilekçesinde karşı dava olarak davacıların taşınmazlarındaki bir kısım projeye aykırılıkların projeye uygun hale getirilmesi talep edilmiş ise de; davalı tarafından talep ettiği hususlar ile ilgili ...... 10. SHM'nin 2013/235 Esas 2014/144 Karar sayılı dosyada karar verildiği, kararın Yargıtay onamasından geçerek kesinleştiği anlaşıldığından karşı davanın kesin hüküm sebebi ile reddine karar verilmiş, hüküm davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, müdahalenin meni ve eski hale getirme istemine ilişkindir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

1-Dosya içerisindeki tapu kaydından dava konusu 1723 (eski 479 ada) 4 parselin A ve B bloktan oluştuğu anlaşılmakla öncelikle ilgili parselde başka blokların olup olmadığı tespit edilmelidir. Sonrasında dava konusu bloktaki eski hale getirilecek yerlerin tespit edilen diğer blok veya blokları da ilgilendiren ortak yerlere mi ilişkin olduğu yoksa sadece dava konusu bloğu ilgilendiren işlem mi olduğu açıklanmalıdır. Eğer tespit edilen diğer blokları da ilgilendirecek eski hale getirme işlemi söz konusu olacak ise davaya ilgili kat malikleri de dahil edilerek masraftan sorumlu olacakları dikkate alınmalıdır.

2-Somut olayda projeye aykırı eski hale getirme yönünden talep bulunduğu ve bilirkişi kurulu raporunda yapılacak bazı eski hale getirme işlemlerinin anataşınmazın taşıyıcı sistemi üzerinde olumsuzluk yaratacağı yönünde kanaate varıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece taşınmazın mimari projesinin yerinde uygulanarak dosyadaki bilirkişilerden farklı konusunda uzman bilirkişi heyeti kurularak eski hale getirilecek yerlerin bağımsız bölümlere ve/veya ortak alanlara mı ilişkin olduğu da tek tek belirtilerek binanın ilk inşaası sırasında yapılan projeye aykırı değişikliklerin eski hale getirilmesinin anayapının statiğine zarar verip vermeyeceğine ve dolayısıyla binanın yıkılması sonucunu doğurup doğurmayacağına ilişkin infazda tereddüt yaratmayacak şekilde hükme ve denetime elverişli ayrıntılı rapor aldırılmalıdır.

Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre binanın ilk inşaası sırasında yapılan projeye aykırı değişikliklerin eski hale getirilmesinin anayapının statiğine zarar vereceğinin ve dolayısıyla binanın yıkılması sonucunu doğuracağının anlaşılması durumunda, davacı yönünden de eski hale getirmenin yarardan çok zarara sebep olacağından bir hukuki yararın varlığından söz edilemeyeceğinden istemin reddi gerektiği kabul edilmektedir.

Ancak binanın statiğine zarar verilmeden yapılacak tadilatlar da projesine uygun haline ya da ona yaklaşabilecek şekilde bir tadilat yapılması mümkün ise bu kısımların ortak alan haline getirilmesi gerektiği de belirtilmektedir.

Buna göre binanın statiğine zarar vermeyecek şekilde bağımsız bölüm ve/veya ortak alanlardaki projeye aykırılıkların giderilebildiği kadarının tespit edilmesi ve bunların kaldırılmasına, giderilemeyecek kısımlar yönünden ise talebin reddine karar verilmesi gerekirken, denetime ve hükme elverişli olmayan yetersiz bilirkişi raporuna göre yukarıda açıklanan hususlar araştırılıp, gerekli tespitler yapılmadan hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-Dava konusu b blokla ilgili olarak; anataşınmazın mevcut fiili durumu itibariyle, bilirkişi raporunda belirtilen hususların binanın ilk inşaası sırasında projeye aykırı olarak yapıldığı kabul edildiğine göre, binanın ilk inşaası sırasında yapılan ortak yerlerle ilgili projeye aykırılığın tespit edilmesi halinde eski hale getirme masraflarından ve bunun verdiği zararın giderilmesinden davacı da dahil anataşınmazdaki tüm bağımsız bölüm maliklerinin arsa payları oranında sorumlu olduğu dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.