Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/442 K.2017/1871

Rücuen tazminat istemine ilişkin olarak açılan davada ... 1. Asliye Ticaret ile ... 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuan tahsili istemine ilişkindir.

... 14. Asliye Hukuk Mahkemesince, müflis şirket hakkında iflas kararının ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası ile verildiğinden iflastan sonra açılacak olan bu davaların ancak bir kayıt kabul davası olarak iflas kararını veren yerdeki ticaret mahkemesinde davanın görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince, davalı müflis şirketin ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/416 E. ve 2009/486 K. sayılı kararı ile iflasına karar verildiği, iflas tasfiye işlemlerinin ... 12. İflas Müdürlüğünün 2009/1 sayılı dosyası ile devam ettiği, mevcut davanın iflas kararını veren ... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince ise uyuşmazlığa konu olan borcun İİK'nın 235. maddesine dayalı kayıt kabul davasına konu olabilecek müflis borçlarından olmayıp, iflastan sonra doğan masa borcu niteliğinde olduğu ve 6102 sayılı TTK'nın 4, 5 ve 16/2. maddesi hükümleri İİK'nın 235 ve 154. maddesi hükümleri doğrultusunda, mahkememiz mutlak ticari dava niteliğinde bulunmayan ve kayıt kabul davası gibi olmayan müflis şirkete karşı açılan iş bu alacak davasında iflas yeri mahkemeleri olarak mutlak görevli ve yetkili bulunmadığı gerekçesiyle karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

İİK’nın 194. maddesinde, iflas açılması ile kural olarak müflisin taraf olduğu hukuk davalarının duracağı ve ancak ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra devam olunabileceği hususu düzenlenmiştir. İkinci alacaklılar toplantısında dava konusu alacağın masaya kabul edilmemesi halinde davaya kayıt kabul davası olarak devam edilerek bir karar verilmesi gerekir.

İflas tarihinden sonra doğan bir alacağın masa borcu olup olmadığı yönündeki inceleme, alacağın dayandığı hukuksal ilişkiye göre genel hükümler doğrultusunda genel mahkemelerce tespit edilecektir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 02.02.2012 tarih ve 2011/4952

E. - 2012/680 K. sayılı ilamı da bu yöndedir.) İİK'da masa borçları için İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için ticaret mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte olan HMK'ya göre belirlenmesi gerekir.

İflas masasının bu safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184, I, c.1).

Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilirken (masaya yazdırılabilirken), müflisin iflas açılmasından sonra doğan alacakları, iflas alacağı olmadığından, iflas masasından talep edilemez.

İflas masasından istenebilecek (hatta, iflas alacaklarından daha önce ödenecek) olan, bir başka alacak çeşidi de masa alacaklarıdır. Bunun masa bakımından adı "masa borcudur." Masa borçları müflisin değil, (çünkü, müflisin iflas açıldıktan sonra masayı bağlayıcı nitelikte borçlanmasına imkân yoktur.) iflas masasının yaptığı borçlardır.

Masa borçları, iflasın açılmasından iflas tasfiyesinin sonuçlanmasına kadar, iflas masası (masa adına iflas dairesi veya iflas idaresi) tarafından yapılan borçlardır.

(İİK. m. 248, 303/2) Dairemizin 12.07.2012 tarih ve 2576 E. - 4886 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.

Somut olayda, davalı şirketin 12/10/2009 tarihinde iflasına karar verildiği, davacı tarafça ... 3. İş Mahkemesinin kararına dayalı olarak 03/07/2014 tarihinde yani iflastan sonra alacaklıya ödeme yaptığı anlaşılmış olup, davacının alacağı iflastan sonra ödenerek doğmuştur. Davanın kayıt kabul davası niteliğinde olmadığı anlaşıldığından ve görev, kamu düzeni ile ilgili olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerektiğinden asliye hukuk mahkemesince davaya devam edilerek bir karar verilmelidir. Bu nedenle uyuşmazlığın ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.