Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/629 K.2017/1577

Taraflar arasındaki davada ... Sulh Hukuk ve ... Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, terekenin borca batık olması nedeniyle mirasın reddi istemine ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince, davacı talebinin TMK'nın 605/2. maddesine dayalı mirasın hükmen reddi istemine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

... Asliye Hukuk Mahkemesi ise dava yasal 3 aylık mirası red süresinde açılmıştır. Davacıların murisi 19/11/2015 tarihinde vefaat etmiştir. Davcıların murisinin ölümünden itibaren 3 ay içinde davalarını açtıkları, Halk Bankasını hasım göstermelerinin açılan mirasın gerçek reddi davası olması durumunu değiştirmeyeceği, davanın bu haliyle TMK 605/1. maddesi uyarınca gerçek red talebine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Türk Medeni Kanununun 605/1. maddesinde "Gerçek ret", 605/2. maddesinde ise "Hükmen ret" düzenlenmiştir. TMK'nın 605/1. maddesi uyarınca miras ancak üç ay içinde reddolunabilir. (TMK m. 606) Bu dava hasımsız açılabilir. Görevli mahkeme ise sulh hukuk mahkemesidir.

Hükmen ret ise süreye tabi değildir. Hükmen ret istemli davada terekenin borcu, terekenin alacaklılarının kimliği konusunda açıklama yaptırılarak davanın alacaklılara yöneltilmesi, taraflara delil bildirme olanağı sağlanması, terekenin aktif ve pasifinin belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

Somut olayda; davacılar, davayı davalılara karşı ve dava değeri belirtilmeksizin, murisin banka ve piyasaya olan borçlarından sorumlu olmak istemediklerini ileri sürerek, Türk Medeni Kanununun 605/2. madesi gereği hükmen ret isteminde bulunmuştur. Ancak, gerek 743 sayılı Medeni Kanunda, gerekse 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda bu tür davaların sulh mahkemelerinde görüleceği hususunda bir düzenleme bulunmamaktadır.

23.12.1942 günlü ve 24/29 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre, mirasın hükmen reddi davasında görevli mahkeme borç miktarına göre belirlenir.

Davanın açıldığı tarihten önce yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde ise asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemesinin görevli olup olmadığının tayin ve tespiti konusunda dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarda görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi olduğu hükme bağlanmıştır.

Kanunda bu konuda aksine bir düzenleme bulunmadığına göre, HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra terekenin borca batık olduğunun tespitine, "mirasın hükmen reddine" ilişkin olarak açılacak davalarda davanın değerine bakılmaksızın asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Bu durumda uyuşmazlığın, asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.