Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/6373 K.2019/7232

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Çekişmeli ......, 445 ada 28 ve 341 ada 4 parsel sayılı sırasıyla 476,18 m², 1.375,77 m² ve 173,06 m² yüzölçümündeki taşınmazlar, sit alanı içinde kaldığı beyanı ile tarla niteliğinde Hazine adına tapuda kayıtlıdır.

Davacı dava dilekçesi ile birlikte dava konusu 304 ada 28, 445 ada 28 ve 341 ada 4 parsel sayılı taşınmazların kadastro çalışmaları sırasında Hazine adına tespit gördüğünü, ancak söz konusu taşınmazların Hazine ile bir ilgisi olmadığı gibi kendisi ve kendisinden önceki malikler tarafından eklemeli olarak 70-80 yıldır nizasız ve fasılasız olarak tarım arazisi olarak kullanıldığından bahisle dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile .....304 ada 28, 341 ada 4 ve 445 ada 28 sayılı parsellerin Hazine adına kayıtlı olan tapusunun iptaline, taşınmazın davacı ... adına tesciline karar verilmiş, karar davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 1966 yılında seri bazda yapılıp 11.10.1968 tarihinde ilân edilen ve 11.01.1969 tarihinde kesinleşen orman tahdidi, 1981 yılında yapılıp 13.05.1982 tarihinde ilân edilerek itirazsız yerlerde 13.05.1983, itirazlı yerlerde orman kadastro komisyonunca yapılan inceleme ve verilen kararın 30.07.1982 tarihinde ilânından sonra 30.07.1983 tarihinde kesinleşen, sınırlandırması yapılan ormanların aplikasyonu ve 6831 sayılı Kanunun, 1744 sayılı Kanunla değişik 2. madde uygulaması, 1991 yılında yapılan aplikasyon ve 6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı Kanunla değişik 2/B madde uygulaması bulunmaktadır.

Mahkemece dava konusu parsellerin, kadim meralardan olmadığı, orman sınırları içerisinde bulunmadığı, zilyetlikle iktisabının olanaklı olduğu, kıyı kenar çizgisinde kalmadığı, sınırlarının sabit ve değişmez olduğu, davacının taşınmazlar üzerindeki zilyetliğinin tespit tarihine kadar kesintisiz ve aralıksız olarak devam ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmişse de zilyetlikle kazanma koşullarının davacı yararına oluşup oluşmadığı konusunda usulüne uygun araştırma yapılmamıştır.

Bu cümleden olarak, 25/12/2015 tarihinde yapılan keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler dava konusu taşınmazların davacıya babasından kaldığı, babasının zilyetliğinin 50-60 yıl kadar sürdüğü, arpa buğday ve yulaf ekilerek tarım yapıldığını belirtmişlerse de yapılan bu keşif sonucu jeolog bilirkişiden alınan raporda dava konusu 445 ada 28 sayılı parselin imar ve ihyasının 2000'li yıllarda yapıldığı belirtilerek, zilyetlikle kazanım koşullarının davacı yararına oluşup oluşmadığı konusunda tereddüt oluşturmuştur.

Ayrıca, fen bilirkişi ve jeolog bilirkişi tarafından 1966 ve 1978 tarihli memleket haritaları ile 1972, 1975 ve 1987 tarihli hava fotoğrafları incelemesi yapılmışsa da dosyada uzman orman bilirkişisi tarafından alınan raporda söz konusu memleket haritaları ile hava fotoğrafları incelenmemiş, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanması suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmemiştir. Bu durum dava konusu taşınmazların orman niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu rapora dayanılarak hüküm kurulamaz.

O halde, mahkemece, en eski tarihli ve 1966 yılı öncesine ait memleket haritası, hava fotoğrafları ile 1980-1985-1990 yıllarına ait hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen ........ ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir ziraat mühendisi bir arkeolog ve bir fen elemanı marifetiyle yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 3.3.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;

yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli, en eski tarihli ve 1966 yılı öncesine ait memleket haritası,

hava fotoğrafları ile 1980-1985-1990 yıllarına ait hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.

Açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu, taşınmazların orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez, zilyetlik yolu ile kazanma koşulları araştırılarak, yapılacak keşifte, tarım uzmanı bilirkişi olarak ziraat mühendisine toprak analizi de yaptırılmak suretiyle inceleme yaptırılıp, taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi niteliğinde olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanarak, bu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; varsa, zilyetlik tanıkları taşınmazlar başında dinlenmeli; zilyetliğin ne zaman başladığı,

kaç yıl süreyle ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tespit tarihine kadar davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli.

3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca, davacı adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanunun 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı .....Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.