Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/6814 K.2017/4989

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi istemine ilişkin davada ... 24. Asliye Hukuk ve ... 18. Asliye Ticaret Mahkemelerinin ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü

KARAR

Dava, tasarrufun iptali istemine ilişkindir. ... 24. Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın ticari dava olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

... 18. Asliye Ticaret Mahkemesi ise davaya konu olay niteliği itibariyle BK'nın 18. maddesinde tanımını bulan muvazaa hukuksal nedenine dayalı iptal davasıdır. Yüzeysel bakıldığında iptal davaları ile muvazaa davaları arasında bir benzerlik görülmekte ise de bu benzerlik her iki tür davanın güttüğü amaçtan öte gitmemektedir. İİY'nin 277. maddesinde sözü edilen iptal davaları borçlu tarafından geçerli olarak yapılmış bazı tasarrufların hükümsüz kılınması için açılır.

Oysa muvazaa davası, alacaklı ve borçlunun yaptığı tasarrufi işlemin gerçekte hiç yapılmamış olduğunu tespit ettirmeyi amaçlar. Kural olarak, muvazaa nedeniyle hakları ihlal olunan ve zarar gören 3. kişiler (olayımızda davacı) tek taraflı ve çok taraflı hukukî işlemlerinin geçersizliğini ileri sürebilirler, danışıklı olan bir hukukî işlem ile 3. kişinin zararlandırılması, ona karşı işlenmiş bir haksız fiil niteliğindedir.

Ancak, 3. kişinin danışıklı işlem ile hakkının zarar gördüğünün benimsenebilmesi için onun danışıklı işlemde bulunandan bir alacağının var olması ve bu alacağın ödenmesini önlemek amacıyla danışıklı bir işlemin yapılması gerekir.

Bu açıklamalar ışığında dava niteliği itibariyle İİK'nın 277 vd. maddelerinde düzenlenen muvazaa ve hile iddiasına dayalı tasarrufun iptali davası olup BK'nın 18. maddesi anlamında muvaza temeline dayalıdır olayda taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle borcun varlığı ve miktarı tartışma konusu olmayıp muvaza yolu ile gerçekte borçlu olmadığı halde borçlu imiş gibi bir görünüş yaratılarak mahsuben taşınmazın devri işlemine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Somut olayda davacı vekili, müvekkilinin babalarından kendilerine ... önemli bir mevkiinde fırın işletmelerinin kaldığını ve babası hayatta olduğu dönemden beri şirketin fiilen yüksek kar elde ettiğini bildiğini, buna ilişkin şirketin adı ...

Limited Şirketi olduğunu, işlerin yürütülebilmesi için kardeşlerinin isteği üzerine, babalarının vefatından sonra abisi ...'e vekaletname verdiğini, o sırada bebek beklediğinden ve sağlığı biraz problemli olduğundan üzerinde çok düşünme ve verdiği vekaletle sonrasında bir işlem yapılıp yapılmadığını sorgulama fırsatı olmadığını, yine 30 Mayıs ... tarihli ... sayılı ticaret sicil gazetesinin 333 ve 334. sayfalarında görüleceği üzere murisin 12/05/2001 tarihli kararla şirketin kuruluş aşamasında pay vermediği oğlu ...'e, kız evlatlarından mal kaçırmak amaçlı, muvazaalı olarak uhdesinde resmi olarak bulunan hisselerinin yarısını devrettiğini,

kuruluş ve hisse devri aşamasınaki şirketin hisselerine biçilen değerlere bakıldığında gerçek bedeller yanında çok çok düşük kaldıklarını, bu durumun dahi tek başına muvazaanın kanıtlarından biri olduğunu, murise ait ... ve Ticaret Limited Şirketinin kuruluş aşamasında muvazaalı olarak davalılar ..., ... ve ...'e devredilen miras hisselerinin, miras payı oranında iptali ile müvekkili adına tesciline, murisin 12/05/2011 tarihli karar ile,

şirketin kuruluş aşamasında pay vermediği oğlu ...'e diğer miraçılardan mal kaçırma amaçla, 200.000.000,00.-TL bedelli olarak devredilen yüzde yirmi oranındaki şirket hisselerinin miras payı oranında iptali ile müvekkiline adına ticaret sicilen tesciline karar verilmesini talep etmiş olup Türk Ticaret Kanununda düzenlenen hususlardan doğan ve ticari dava niteliğinde olan uyuşmazlığın ticaret mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.