Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/7024 K.2017/6228

Taraflar arasındaki davada ... Asliye Ticaret ve ... 1. Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, elektrik aboneliği sözleşmesi kapsamında alınan kayıp kaçak bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

... Asliye Ticaret Mahkemesince; her ne kadar davacının tacir kaydının bulunmadığı anlaşılmış ise de davacının mesleki amaçlı tarımsal sulama aboneliğinin bulunması nedeniyle tüketici tanımına uymadığı gibi 4077 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı, bu duruma göre uyuşmazlığının çözümünün genel mahkemelerinin görevi içerisinde kaldığı, davacının tacir olarak kabul edilmesi gerektiği, davalının ise ticari şirket olduğu, tarafların sözleşme ile ... Mahkemelerini yetkili kıldıklarından dolayı davanın sadece sözleşme ile belirlenen ... Mahkemelerinde görülmesi gerektiği gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 1. Asliye Hukuk (Ticaret mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince ise tarafların tacir olmaması nedeniyle HMK'nın 17. maddesi gereğince yetki sözleşmesinin geçerli olamayacağı gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6. maddesinde "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." denilerek genel yetkili mahkeme düzenlenmiştir.

Bu yetki kuralı kesin olmadığından, HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde. "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir.

Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı"nı "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise; "ilk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir.

Bundan başka, taraflar sözleşmeye koyacakları bir yetki şartı ve ayrı bir yetki sözleşmesi (bkz. m. 17) ile başka bir yer mahkemesinin yetkili olduğunu kararlaştırabilirler. Ancak dikkat edilmesi gereken husus, 6100 sayılı Kanunla getirilen bu yeni düzenlemede yetki sözleşmesinin sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapılabilecek olmasıdır. Zira, 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununda yetki sözleşmesinin kimler arasında yapılacağı belirtilmediği için yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı hallerde taraflar istedikleri mahkemeyi yetki sözleşmesi ile yetkili kılabilmektedirler.

Somut olayda; davacı vekilinin, davacıya ait elektirik faturalarına davalı tarafından yansıtılan kayıp kaçak bedelinin haksız ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla, kayıp kaçak bedelinin iadesi istemiyle dava açtığı, davalı tarafından süresinde sunulan cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunulduğu ve yetkili mahkeme olarak ... Mahkemelerinin gösterildiği, anlaşılmakla, 6100 sayılı Kanunla getirilen bu yeni düzenlemede yetki sözleşmesinin sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapılabilecek olması nedeniyle, davada, HMK'nın 6. maddesi gereğince davalının yerleşim yeri mahkemeleri olan ... Mahkemelerinin yetkili olduğu ve davada kesin ve özel yetki kuralının da bulunmadığı anlaşılmıştır.

İnceleme konusu ihtilaf, yetki uyuşmazlığına ilişkin olup, henüz görev uyuşmazlığı bulunmadığından, görev hususu değerlendirilmemiştir. Bu durumda, uyuşmazlıkta ... Asliye Ticaret Mahkemesi yetkilidir.