Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/8124 K.2018/549

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine ve Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili 20/03/1997 havale tarihli dava dilekçesi ile sınırlarını bildirdiği Aydın ili, Kuyucak ilçesi, Başaran köyünde bulunan taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının müvekkili yararına oluştuğunu iddia ederek, Medenî Kanunun 713. maddesi hükmüne göre müvekkili adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece davanın kabulüne taşınmazın davacı adına tesciline karar verilmiş; hükmün Hazine vekili ve Orman Yönetimi vekili tarafından temyizi üzerine 20. Hukuk Dairesinin 25/10/2010 tarih ve 2010/9811 E. - 2010/13069 K. sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; "...taşınmazın bulunduğu yerde 1954 yılında kesinleşen orman kadastrosu olduğu, arazi kadastrosunu 20/02/1958 tarihinde yapıldığı, fundalık olarak tespit harici bırakıldığı, 1995 tarihinde yenileme çalısmalarının yapıldığı 15/12/2005 tarihinde kesinleştiği, yörede seri usûlde yapılan orman kadastrosunda Devlet orman olarak sınırlandırılan yerlerin dış ve iç sınırlarına bitişik olmayan Devlet ormanlarıın orman kadastro komisyonlarınca incelemesinin yapılamadığı ve niteliği belirlenmediğinden o yerde orman kadastrosu yapılmış sayılamayacağı, tasınmazın orman olup olmadığının memleket haritası,

hava fotoğrafı uygulanarak bitki örtusu, toprak yapısı ve eğimi incelenerek belirlenmesi gerektiği, 3116, 4785, 5658 sayılı kanunlara göre değerlendirilmesi gerektiği, oncesi orman ise orman sayılan yerlerden olduğu düsünülerek orman içi açıklık olup olmadığının belirlenmesi..." gerektiğine değinilmiştir.

Mahkeme bozma kararına uyarak davanın kısmen kabul kısmen reddine 5/6/2014 tarihli raporda (A1) ile gösterilen 6424,11 m² alanın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin istemine reddine; (B1) ile gösterilen 6772,52 m²'nin orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmiş, hüküm Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, TMK'nın 713. maddesinde düzenlenen tapusuz taşınmazların tescili istemine ilişkindir.

Yörede 1954 yılında orman kadastrosu ve 1958 yılında arazi kadastrosu çalışmaları yapılarak kesinleşmiştir.

6100 sayılı HMK’nın 50. maddesinde medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın davada taraf ehliyetine de sahip olacağı, 51. maddesinde dava ehliyetinin medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceği, 114/d maddesinde ise taraf ve dava ehliyetinin dava şartlarından olduğu ve 115. madde uyarınca da mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı belirtilmektedir.

-2- 2017/8124 - 2018/549

4721 sayılı TMK’nın 47, 48, 49 ve 50. maddelerinde de tüzel kişiliğin kazanılması, hak ehliyeti ile fiil ehliyeti ve bunun kullanılmasına ilişkin hükümler yer almaktadır.

442 sayılı Köy Kanununun 37/7 maddesi uyarınca da köy tüzel kişiliği adına dava açmak ve açılan davayı takip yetkisi köy muhtarına aittir. Köy muhtarının hukukî bir engelinin çıkması durumunda bu yetki aynı Kanunun 33/b maddesine göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanınmıştır.

Ancak, On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince;

1) Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

2) .... Büyükşehir Belediyelerinin sınırları il mülki sınırlarıdır.

3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.

Aynı Kanunun Geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrasında; "1. maddeye göre tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesi taraf olur" hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm, Kanunun “Yürürlük” başlıklı 36. maddesi uyarınca ilk mahalli idareler genel seçiminin yapıldığı 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Somut olaya gelince; davalı köyün 6360 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükümleri gereğince tüzel kişiliği karar tarihinden sonra kaldırılarak mahalle olarak ilçe belediyesine katılması nedeniyle görülmekte olan davada taraf sıfatı kalmadığından 6360 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrası gereğince, ilgili İlçe Belediye Başkanlığı ve .... Büyükşehir Belediye Başkanlığının davaya katılımları sağlanarak taraf teşkili oluşturulmalı, delilleri toplanmalı, ondan sonra davanın esası hakkında bir karar verilmelidir,