Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/9340 K.2019/7576

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar ile davalı Hazine vekilleri tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili 12/11/2013 tarihli dava dilekçesi ile; .... taşınmazın 120,33 m²'lik kısmının kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı iddiası ile davalı tarafından açılan dava sonucu ....

Mahkemesinin 2006/66 E. - 2008/104 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne, 120,33 m²'lik kısmın tapusunun iptali ile terkinine karar verildiğini, kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiğini belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak üzere davacıların iptal edilen mülkiyet hakkına karşılık taşınmazın konumu, üstün nitelikleri nazara alınarak şimdilik 15.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkillerine verilmesini talep etmiş,

03/06/2014 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini artırarak toplam 120.330,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 88.081,56 TL maddi tazminatın, 15.000,00 TL sinin dava tarihinden 73.081,56 TL'sinin ise ıslah tarihi olan 03/06/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; hüküm davacılar ile davalı Hazine vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazmini isteğine ilişkindir.

Tazminat istemine dayanak 293 ada 3 parsel sayılı taşınmaz 748,44 m² yüzölçümü ve tarla niteliği ile davacılar murisi adına kayıtlı iken 28.08.2001 tarihinde intikal suretiyle davacılar adına kaydedilmiş iken ..... E. - 2008/104 K. sayılı kararı ile 120,33 m²'lik kısmının kıyı kenar çizgisi içerisinde kalması nedeni ile bu kısmın tapu kaydının iptali ile tapu sicilinden terkinine karar verilmiş, verilen karar temyiz edilmeksizin 12/09/2008 tarihinde kesinleşmiştir. Eldeki dosyada davacılar davasını 12/11/2013 tarihinde açmıştır.

Mahkemece verilen karar usûl ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki; tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin davalar nispi harca tâbi davalardandır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 32. maddesinin birinci cümlesinde “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak, ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.” hükmüne yer verilmiştir.

Harçlar Kanununda, harç alınması veya tamamlanması yanların isteğine bırakılmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi hükme bağlanmış ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır. Nitekim bu ilkeler, Hukuk Genel Kurulunun 12.10.2011 gün ve E: 2011/3-629, K: 2011/613 ile 23.10.2013 gün ve E: 2013/7-31, K: 2013/148, 24.12.2013 gün ve 2013/21- 445 E. - 2013/1625 K. sayılı ilâmlarında da benimsenmiştir.

Yargılama aşamasında taraflardan her biri, yapmış olduğu usûl işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. Kural olarak ıslah işlemi harca tâbi bir işlem olup; ıslah edilen husus, değer artırımı ise nispi tarifeye göre, değilse maktu harç yatırılmalıdır. Davacı taraf, 492 sayılı Kanun kapsamında kendisi harçtan muaf olmadığı gibi, işlemi de yargı harçlarından müstesna değildir. Davacının yargı harçlarını ödeme yükümü altında olduğu anlaşıldığına göre, ıslah edilen dava değeri üzerinden nisbi tarifeye göre ıslah harcı ödenmedikçe eldeki davaya devam etme olanağı bulunmamaktadır. Davalı taraf harçtan muaf olsa dahi ıslah harcının alınması gerekir. Islah edilen miktar yönünden bakiye nispi karar ve ilâm harcı ödenmeksizin sonraki işlemlerin yapılmasına olanak bulunmamaktadır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ortaya konulan ilkeler gözardı edilerek, ıslah harcı alınmadan yargılamaya devamla işin esası hakkında hüküm kurulmuştur.

Bu durumda mahkemece; yürürlükteki Harçlar Tarifesi uyarınca ıslah edilen dava değeri üzerinden ıslah harcını ödemesi konusunda davacıya usulünce süre verilip harç tamamlanırsa ıslah edilen miktar üzerinden aksi halde dava dilekçesinde gösterilen miktar üzerinden hüküm kurulması gerekirken, harcı yatırılmayan ıslah dilekçesine değer verilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.