Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2018/1568 K.2018/3242

Rücuen tazminat istemine ilişkin olarak açılan davada ... .... Asliye Hukuk, ... .... Asliye Ticaret ile ... .... Asliye Ticaret, ... 6. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik-yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/.... maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuan tahsili istemine ilişkindir.

... .... Asliye Hukuk Mahkemesince, müflis şirket hakkında iflas kararının ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası ile verildiğinden iflastan sonra açılacak olan bu davaların ancak bir kayıt kabul davası olarak iflas kararını veren yerdeki ticaret mahkemesinde davanın görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... .... Asliye Ticaret Mahkemesince, davalı müflis şirketin ... .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/416 Esas ve 2009/486 Karar sayılı kararı ile iflasına karar verildiği, iflas tasfiye işlemlerinin ... .... İflas Müdürlüğünün 2009/...sayılı dosyası ile devam ettiği, mevcut davanın iflas kararını veren ... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

... .... Asliye Ticaret Mahkemesince ise, dava konusu alacağın iflas alacağı ve masa borcu değil, iflas tarihinden sonra doğan genel nitelikli alacak olduğu, davanın 6102 sayılı TTK maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açıldığı anlaşıldığından bu davanın ... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

... 6. Asliye Hukuk Mahkemesince ise, dava, asıl iş veren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik haklarından doğan alacağın alt iş veren sıfatıyla davalıdan rücuen tahsiline ilişkin olup sözleşmenin 38. Maddesine göre "4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunun ...'nci maddesinin ...nci fıkrasının ...nolu bendinde sayılan hallerin dışındaki tüm durumlarda; Bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü anlaşmazlığın çözümünde ... mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir" olarak belirtildiği, bu duruma göre yetkili mahkemenin de ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

... .... Asliye Hukuk Mahkemesince ise, dava dilekçesinin görevsizlik nedeni ile reddine ilişkin daha önceden hüküm kurulduğundan ve ... .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/125-118 E.K. sayılı dosyası ile görevsizlik kararı verilmiş bulunduğundan her ne kadar dosya mahkememize gönderilmiş ise de görev ile ilgili mahkemeler arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çözümlenmeden mahkememize tekrar inceleme yapılarak hüküm kurulması mümkün bulunmadığından dosyanın işlem yapılmaksızın görev uyuşmazlığının çözümlenmesi bakımından Yargıtay .... Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İflas tarihinden sonra doğan bir alacağın masa borcu olup olmadığı yönündeki inceleme, alacağın dayandığı hukuksal ilişkiye göre genel hükümler doğrultusunda, genel mahkemelerce tespit edilecektir. İİK'da masa borçları için İİK'nın 235/.... maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/.... maddesindeki gibi iflas davaları için ticaret mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından, bu mahkemenin HMK'nın .... maddesine göre asliye hukuk mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.

Davacı vekili, dava dışı işçinin, iş akdinin haksız feshi üzerine üst işveren olarak ödenmek zorunda kalınan tazminatın rücuan tahsili amacıyla dava açmıştır.

İflas masrafları ve masa borçları sıra cetvelinde yer alamayacağından, iflas masası aleyhine genel mahkemede açılması gereken davada İİK'nın 235. maddesindeki süreler uygulanmaz. Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.

Dosya kapsamında, davalı şirketin .../.../2009 tarihinde iflasına karar verildiği, davacı tarafça ... 7. İş Mahkemesinin kesinleşen kararına dayalı olarak ...05/2013 tarihinde yani iflastan sonra icra dosyasına ödeme yapıldığı anlaşılmış olup, BK'nın 147. maddesine dayalı olarak kullanılan rücu hakkına dayalı alacak iflastan sonra ödenerek doğmuştur. Buna göre uyuşmazlığın çözümünde asliye hukuk mahkemeleri görevli ise de;

Yargı yeri belirlenmesini gerektiren sebepler 6100 sayılı HMK'nın .... maddesinde “(...) Aşağıdaki hâllerde, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur:

a) Davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkarsa,

b) İki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkarsa,

c) İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse,

ç) Kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, mahkemelerce verilen iki ayrı görevsizlik- yetkisizlik kararı kesinleşmiş ise de, iki mahkeme arasında karşılıklı olarak verilmiş bir yetkisizlik kararı bulunmamaktadır. Davanın ilk açıldığı ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi davanın ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vererek dosyayı ... Ticaret Mahkemesine göndermiş, ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi ise, davalı müflis şirketin ... ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/416 Esas ve 2009/486 Karar sayılı kararı ile iflasına karar verildiği bahisle yetkisizlik kararı vererek dosyayı ... .... Asliye Ticaret Mahkemesine göndermiş, ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi ise, dava konusu alacağın iflas alacağı ve masa borcu değil, iflas tarihinden sonra doğan genel nitelikli alacak olduğu, davanın 6102 sayılı TTK maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açıldığı anlaşıldığından bu davanın ...

Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği bahisle görevsizlik kararı vererek dosyayı ... Asliye Hukuk Mahkemesine göndermiş, ...

6. Asliye Hukuk Mahkemesince ise, dava, asıl iş veren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik haklarından doğan alacağın alt iş veren sıfatıyla davalıdan rücuen tahsiline ilişkin olup sözleşmenin 38. maddesine göre "4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunun ...'nci maddesinin ...nci fıkrasının ...nolu bendinde sayılan hallerin dışındaki tüm durumlarda; bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü anlaşmazlığın çözümünde ... mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir" olarak belirtildiği, bu duruma göre yetkili mahkemenin de ...

Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vererek dosyayı ... Asliye Hukuk Mahkemesine göndermiş, ... .... Asliye Hukuk Mahkemesince ise, dava dilekçesinin görevsizlik nedeni ile reddine ilişkin daha önceden hüküm kurulduğundan ve ... ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/125-118 E.K. sayılı dosyası ile görevsizlik kararı verilmiş bulunduğundan her ne kadar dosya mahkememize gönderilmiş ise de görev ile ilgili mahkemeler arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çözümlenmeden mahkememize tekrar inceleme yapılarak hüküm kurulması mümkün bulunmadığından dosyanın işlem yapılmaksızın görev uyuşmazlığının çözümlenmesi bakımından Yargıtay .... Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Oysa ki, olumsuz yetki uyuşmazlığından bahsedilebilmesi için ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararında yetkili olduğu belirtilen ... .... Asliye Hukuk Mahkemesininde yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararın kesinleşmesi gerektiği nazara alındığında merci tayini için aranan "iki mahkeme arasında olumsuz yetki uyuşmazlığı bulunması" koşulunun henüz gerçekleşmediği kuşkusuzdur. Bu nedenle merci tayini koşulları oluşmadığından dosyanın mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.