Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2018/2424 K.2019/810

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Yörede 2010 yılında yapılan kullanım kadastrosu sonucunda ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 440 ada 12 parsel sayılı 7843,00 m² yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca ... sınırları dışına çıkarıldığı ve ... oğlu ...’nin kullanımında bulunduğu şerhi yazılarak ... adına tescil edilmiş, bilahare dava tarihi öncesinde 15/07/2013 tarihinde 6292 sayılı Kanun uyarınca şerh maliki davalıya satılmıştır.

Davacı vekili 02/12/2013 haale tarihli dilekçe ile; müvekkili ile davalının öz kardeş olduğunu, müvekkilinin zilyetliğinde bulunan dava konusu taşınmazın müvekkili tarafından tarım arazisine dönüştürülerek 1995 yılında üzüm bağı dikimi yapıldığını, yörede 2010 yılında yapılan kadastro çalışmalarında yapılan yanlışlık sonucu taşınmazın, müvekkilinin parseline bitişik parselde yeri bulunan öz kardeşi ...'nin adına kaydedildiğini ve kadastro tutanağının kesinleştiğini, esasen müvekkilinin arazisinin yan parselinde bulunan arazinin davalı adına kayda geçmesi gerekirken müvekkilinin arazisinin davalı adına,

onun arazisinin de başkasının üzerine kayıt gördüğünü, davalının tüm uyarılara rağmen keyfilik derecesinde özensiz ve dikkatsiz bir şekilde üzüm bağını budadığını, 2/B öncesinde zilyetliği kendisinde bulunan yan parseldeki bağa ise hiç dokunmadığını, müvekkilinin yıllardan beridir özenle büyütüp yetiştirdiği üzüm bağının ... ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/199 D.iş sayılı dosyasında yapılan keşiften (04/11/2013 tarihinde) daha sonraki bir tarihte davalı tarafından tamamen söküldüğünü, bağın tamamen sökülmesinden dolayı ortaya çıkan zararın arttığını, müvekkiline ait tarım arazisi niteliğinde olan dava konusu taşınmazda üzüm bağının tamamen sökülmesinden kaynaklanan zarardan doğan ....000,00 TL maddi zararın (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini,

dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiş, 11/11/2014 tarihli harçlandırılmış ıslah dilekçesiyle dava konusu taşınmazın tapu iptali ve tescili konusundaki taleplerini tekrar ettiklerini, ....000,00 TL maddi tazminat taleplerinin 171.217,00 TL’ye yükselterek maddi tazminatın davalıdan dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, taşınmazın bedeli olarak mahkeme veznesine depo edilen 11.764,50 TL'nin 3 aylık vadeli hesaba alınarak karar kesinleştiğinde tüm getirileri ile birlikte davalıya ödenmesine, davacının maddi tazminat davasının kabulü ile 171.217,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi kapsamında ... adına ... sınırları dışına çıkarılıp 6292 sayılı Kanun uyarınca satışı yapılmış taşınmazda, davalı gerçek kişi adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili ve maddi tazminat istemine ilişkindir.

31/08/1956 tarihli ve 6831 sayılı ...

Kanununun 2. maddesi gereğince, ... adına ... sınırları dışına çıkarılan yerlerin değerlendirilmesi, yeni ... alanlarının oluşturulması, nakline karar verilen Devlet ormanları içinde veya bitişiğinde bulunan köyler halkının yerleştirilmesi ve ... köylülerinin kalkındırılmasının desteklenmesi ile Hazineye ait tarım arazilerinin satışına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla kabul edilerek 26.04.2012 gün ve 28275 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6292 sayılı Kanunun 7. maddesinin .../a bendinde “Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan

taşınmazlardan ... adına ... sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle ... adına tesciline karar verilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır.

Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda ... adına tescil edilen taşınmazlar ise ilgilileri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir.” hükmü ile,

7/...-b maddesinde “Özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra ... adına ... sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda ... adına tescil edilenler ise,

bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilgilileri tarafından idareye başvurulması hâlinde önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilir. Ancak, bu kişilerden taşınmazlarına karşılık daha önce yer verilenlere veya bedeli ödenenlere iade işlemi yapılmaz” hükmü düzenlenmiştir.

Bu yasal düzenlemeler ile tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre oluşan ve ilgilileri adına tapuya kaydedilen taşınmazlardan nitelik yitirdiği gerekçesiyle ... sınırı dışına çıkartılan taşınmazlar hakkında verilen tapu iptali ve tescil kararı kesinleşmiş ve infaz edilerek ... adına tescil edilmiş olan taşınmazlar, ilgililerinin 2 yıl içinde başvurusu halinde aynı maddenin dördüncü fıkrasındaki şartları taşımamaları halinde yalnızca önceki kayıt maliklerine veya kanunî mirasçılarına iade edilecektir.

Şayet, iptaline karar verilip ... adına tapuya tescil edilen taşınmaz, özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına oluşmuş tapu kayıtlarından ise, 6292 sayılı Kanunun 7/...-b maddesi uyarınca önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilebilecektir.

6292 sayılı Kanunun uygulanma esas ve usullerini göstermek üzere çıkarılan 345 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 5. maddesinde "(...) 2/B alanları kullanıcılarının hak sahibi olabilmesi için;

a) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 3402 sayılı Kanun hükümleri uyarınca düzenlenen güncelleme listeleri veya kadastro tutanaklarına göre oluşturulan ya da Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra 3402 sayılı Kanun hükümleri uyarınca düzenlenecek güncelleme listeleri veya kadastro tutanaklarına göre oluşturulacak tapu kütüklerinin beyanlar hanesinde isimlerinin yer alması ve bu kişilerin 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcı ve/veya muhdesat sahibi olduklarının belirtilmesi...,

(2) Kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcı ve/veya muhdesat sahibi oldukları tapu kütüğünün beyanlar hanesinde belirtilenler de İdarece tebliğ edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmemeleri halinde hak sahibi olarak kabul edilecektir." hükümleri bulunmaktadır.

Yörede 3402 sayılı Kanunun Ek .... maddesi uyarınca yapılan ve sonuçları 13/05/2010 ilâ 14/06/2010 tarihleri arasında ilân edilen kadastroda çekişme konusu 440 ada 12 parsel sayılı taşınmazın ... oğlu ...’nin kullanımında olduğunun belirlendiği ve 6292 sayılı Kanun uyarınca dava tarihinden önceki bir tarihte, kullanım kadastrosu sırasında hak sahibi olduğu belirlenen gerçek kişiye satılarak 15/07/2013 tarihinde, davalı ... adına tapuya tescil edildiğine, kullanım kadastrosu kesinleşerek tapuya tescil edilen taşınmazın beyanlar hanesindeki şerhe yönelik davanın dinlenebilmesi için davanın,

6292 sayılı Kanun uyarınca taşınmazın satış işleminden önceki bir tarihte ve Hazineye yöneltilerek açılması gerektiğine, taşınmazı satın alan kişi adına tapuya tescil edilip mülkiyet belirlendikten sonra, şahsi hak niteliğindeki şerhe yönelik olarak açılacak davaların dinlenme olanağı bulunmadığına, ... aleyhine açılmadığı için dinlenme olanağı bulunmayan eldeki davada davacı yanın tazminat talebi hakkında da karar verilemeyeceği dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.