Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2018/2520 K.2018/6393

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılardan ..., ..., ... ve davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında, ...ilçesi, ... köyü, 90 parsel sayılı 12.020 m² yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kayıtları uygulanarak fındık bahçesi vasfı ile Hazine ile gerçek kişiler ... ve ... adına tespit edilmiştir. Davacılar ... Yönetimi ve ... tarafından yapılan itirazlar üzerine kadastro komisyonu, 766 sayılı Kanunun 29. maddesi hükmünce yetkisizlik kararı vererek tutanak ve eklerini kadastro mahkemesine gönderilmesine ve Hazine tarafından ... ve arkadaşlarına karşı açılan izale-i şüyu davasında dosyanın tapulama mahkemesine devrine karar verilmiştir.

Hazine vekili 28/08/1969 tarihli dilekçeyle taşınmazın tamamının Hazine adına tescili talebiyle davaya katılmıştır.

Mahkemece, ... Bakanlığının yazısı uyarınca taşınmazın ... sayılan yerlerden olduğu gerekçesiyle dava konusu 90 parselin tespit harici bırakılmasına karar verilmiş, hüküm davalılardan ... ve müdahil Hazine tarafından temyiz edilmekle Dairece bozulmuştur.

Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 12/10/1994 gün 1993/8244 E-1994/11979 K sayılı kararında özetle; "Karardan sonra yürürlüğe giren 2896 sayılı Kanun 6831 sayılı Kanunun geçici 1. maddesini yürürlükten kaldırmıştır. Böylece yerin niteliğinin belirlenmesi ... tahdit komisyonları ve mahkemelere bırakılmıştır. Bakanlık görüşüne dayanılarak hüküm kurulamaz.

Mahkemece, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişi bu konuda uzman yüksek dışında serbest ... mühendisleri arasından seçilecek bir uzman bilirkişi aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; öncesi ... olan bir yerin üzerindeki bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli, oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir." gereğine değinilmiştir.

2018/2520-6393 Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne 90 sayılı parselin ... vasfı ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... mirasçıları ... ve ..., ... ile davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir. Dava, tapulama tespitine itiraz niteliğindedir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan keşifte görevlendirilen ... bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritaları yöntemine uygun şekilde incelenmemiştir.

Şöyle ki, incelendiği belirtilen 1956 ve 1973 tarihli hava fotoğraflarında taşınmazın üzerindeki bitki örtüsü anlatılmamış, açıklanmamış, “...alanın çevresi ile birlikte değerlendirildiğinde ormanlık alanlar içerisinde kaldığı, ormandan açılarak elde edildiği ve ... arazisi niteliğinde olduğu” belirtilmiş, yine aynı raporda taşınmazın eylemli durumu tarif edilirken “taşınmazın bir bölümünün 50-55 yaşlarında fındık plantasyonları ile kaplı olduğu, bir bölümünün ham fındık olarak tabir edilen... yabani fındık ağaçları ile kaplı olduğu” belirtilmiştir.

Taşınmazın üzerinde bulunduğu belirtilen fındık plantasyonlarının yaşları gözönünde bulundurulduğunda hava fotoğraflarında görülen ağaçların ... ağacı olup olmadığı hususunda tereddüt oluşmuştur; incelendiği ifade edilen hava fotoğraflarındaki görüntü rapor ekine eklenmemiştir; keza incelendiği belirtilen 1960 tarihli memleket haritasında ise taşınmazın yeşile boyalı ... alanları içinde kaldığı belirtilmiştir.

Anlatılan bu nedenlerle bilirkişi raporu taşınmazın öncesinin niteliğini ve hukuki durumunu belirlemeye yeterli ve kanaat verici değildir. Yetersiz rapora dayanılarak hüküm kurulamaz. Bunların yanında mahkemece ... Yönetimi dışındaki tarafların delilleri de toplanmamıştır.

Bu nedenle mahkemece, taraf delilleri toplanmalı, tapulamaya dayanak tapu kayıtları, tarafların tutundukları tapu kayıtları ve dava konusu taşınmazın komşusu 89, 91, 94, 96 parsel sayılı taşınmazların tapulama tutanakları, tapulama dayanak kayıtları, güncel tapu kayıtları ile inceleme ve uygulamada kullanıldığı belirtilen 1956 tarihli hava fotoğrafından daha eski tarihli hava fotoğrafları bulunup bulunmadığı araştırılarak bulunması halinde daha eski tarihli hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilen orijinal renkli memleket haritaları bulunduğu yerden getirtilip,

daha eski tarihli hava fotoğrafı ve memleket haritası yoksa uygulamada ve incelemede kullanıldığı belirtilen 1956 tarihli hava fotoğrafı ve dosyada bulunan 1960 tarihli memleket haritası mahkemede bulunduğundan, önceki bilirkişiler dışında halena ...ve ...

Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman ... yüksek mühendisleri arasından seçilecek iki ... mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir harita mühendisi, harita mühendisi bulunmazsa bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;

keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; hava fotoğrafları ve orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritalarının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde ve hava fotoğrafı üzerinde gösterilmeli, ayrıca bilirkişilere hava fotoğrafları ve dayanağı haritaları stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip, raporlarında çekişmeli taşınmaz ile birlikte komşu taşınmazların niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü,

2018/2520-6393 taşınmazlar üzerinde bulunan bitki örtüsünün niteliği, varsa ağaçların cinsi, yaşı, adedi ve dağılımları, ile ilgili ayrıntılı açıklama yapmaları istenmeli, tarihleri belirtilmek ve keşfin izlenmesi olanağı sağlanacak şekilde çekişmeli taşınmaz komşu taşınmazlarla birlikte memleket haritası ile irtibatlı kroki ve hava fotoğrafları ve kadastro paftası üzerinde denetime elverişli şekilde gösterilmeli, yöntemine uygun ... araştırması yapılarak yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı,

taşınmazın kısmen veya tamamen ... sayılmayan yerlerden olduğu belirlenirse dayanak tapu kayıtları, tarafların tutundukları tapu kayıtları ve komşu parsellere dayanak kayıtlar getirtilip taşınmaza yöntemince uygulanmalı, tüm deliller toplandıktan sonra oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.