Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2018/2737 K.2018/6151

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... ili... ilçesi ... köyünde bulunan 128, 162 ve 163 parsel sayılı sırasıyla 8021 m2, 10900 m2 ve 1425 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar senetsizden tarla nitelikleriyle, 128 sayılı parselin edinme sebebinde 114 parsel sayılı taşınmazın miktar fazlası olduğundan. 162 parsel sayılı taşınmazın edinme sebebinde 142 parsel sayılı taşınmazın miktar fazlasından.

163 parsel sayılı taşınmazın edinme sebebinde 157 parsel sayılı taşınmazın miktar fazlasından ifraz edildikleri belirtilerek Hazine adına tespit edilmiş, davalı müteveffa ... tespitlere süresinde itiraz etmiş, komisyon tarafından itirazının kabulü ile Hazine adına yapılan tespitlerin iptal edilerek muteriz adına tesciline karar verilmiş, davacı Hazine süresi içinde kadastro mahkemesinde dava konusu taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu ileri sürerek, Hazine adına tescillerini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne, dava konusu taşınmazlardan 128 parsel sayılı taşınmazın su altında kalmış olması nedeniyle tespit harici bırakılmasına, bu parsel üzerinde Hazinenin mülkiyetinin tespitine, 162 ve 163 parsel sayılı taşınmazların tespitlerinin iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalılardan ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

1- Davalı gerçek kişinin 162 ve 163 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli 162 ve 163 parsel sayılı taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve bu taşınmazlar hakkında yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2- Davalının 128 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazının incelenmesinde;

Mahkemece bu taşınmaz hakkında yapılan inceleme ve araştırma hükme yeterli olmadığı gibi, mahkeme gerekçesi de dosyayla uyumlu değildir.

128 numaları parsel 1997 yılında yapılan tespitte komşu 114 numaralı parselin dayanağı 5478 m2 miktarlı 24.05.1967 tarih ve 18 nolu tapu kaydının miktar fazlası olduğundan bahisle Hazine adına tespit edilmiş, ...tarafından itiraz edilmesi üzerine komisyon tarafından itiraz kabul edilerek tespit iptal edilip itiraz eden adına tespitine karar verilmiş, Hazinece, kadastro mahkemesinde taşınmazın Hazinenin zilyet ve tasarrufunda bulunan yerlerden olduğu ileri sürülerek tespite itiraz 2018/2737-2018/6151 Davası açılmıştır.

Mahkemece keşif yapılmış, taşınmazın kadastro paftasında sınırında dere okuduğu halde jeolog bilirkişi dinlenmemiş, keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler taşınmazda davalılar ve murislerinin 100 yıl öncesinden gelen zilyetlikleri olduğunu, arpa, buğday ve nohut ekerek kullanıldığını beyan etmişler, ziraat bilirkişi keşif tarihinde sular altında kaldığından dolayı taşınmaz hakkında değerlendirme yapılmadığını ifade etmiş, orman bilirkişi 1950 tarihli hava, 1985 tarihli memleket haritası, amenajman meşcere haritasını yöntemine uygun uygulamış,

bu belgeler ve taşınmazın fiziki özellikleri ve eylemli durumunu birlikte değerlendirdiği raporunun sonuç bölümünde 128 nolu taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğunu ifade etmiştir.

Bu nedenle, mahkemenin 128 nolu parsel hakkındaki “dava konusu 128 parsele komşu ve bu parselin miktar fazlası olarak geldiği 114 nolu parsele kadastro tespiti esnasında uygulanan 18 sıra nolu tapu kaydının mevki ve hudutları itibariyle mahalli bilirkişi marifetiyle zemine uygulanmış ve dava konusu parseli de kapsadığı anlaşılmış ancak söz konusu tapu kaydının sınırları itibariyle sabit sınırlı olmadığı, batısını ark, kuzeyini yine su altında kalan yol, güneyini de çay okuduğu bu haliyle kaydın genişletilmeye müsait olduğu,

bundan dolayı yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına göre ancak miktarı itibariyle geçerli olacağı, söz konusu tapu kaydının miktarının 5.478 m2 olduğu ve bu kaydın uygulandığı 114 nolu parsel miktarının da bu kadar olduğu bu haliyle kayıt miktarının zaten davalı taraf adına yazılmış olduğu” gerekçesine katılmak mümkün değildir.

Zira, davalılar zilyetliğe dayanmıştır, keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler taşınmazın davalılar ve murislerinin zilyetliğinde olduğunu belirttikleri halde mahkemece bu taşınmaz hakkında zilyetlik şartlarının oluşup oluşmadığı incelenmemiştir.

O halde mahkemece, öncelikle yörede (128 nolu parsel) kamulaştırma yapılıp yapılmadığı araştırılmalı, taşınmazın hangi tarihte sular altında kaldığı belirlenmeli (keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler 1987 yılında baraj inşaatı nedeniyle sular altında kaldığını ifade etmişlerdir) kamulaştırma yapıldı ise kamulaştırma planı, evrakı ve haritaları,

çekişmeli yöreye ait en eski tarihli (1950 tarihli hava fotoğrafından daha eski tarihli varsa) hava fotoğrafı ile bu fotoğraftan üretilen memleket haritası ile inceleme ve uygulamada kullanılan 1950 tarihli hava fotoğrafından üretilen memleket haritası ve taşınmazın sular altında kaldığı tarihten önceki 15-20 yıla ait hava fotoğrafları ile bu fotoğraflardan üretilen memleket haritaları ve yine bu tarihlere ait ortofoto haritaları bulunduğu kurumlardan getirtildikten sonra,

ziraat fakültelerinin toprak bölümünden mezun olan bir ziraat mühendisi, bir harita ve kadastro (jeodezi ve fotogrametri) mühendisi olmadığı takdirde fen memuru, bir jeoloji mühendisi ile bir yüksek orman mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte, getirtilen bu belgeler dava konusu taşınmazlar ile çevresine uygulanıp, hava fotoğrafları, memleket haritaları ve ortofoto haritaların ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, kadastro paftası ölçeği de memleket haritaları, hava fotoğrafları ve ortofoto haritaların ölçeğine çevrilip, denkleştirilip,

birbirlerine aplike edilerek ve hava fotoğrafları ve haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazların niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü belirlenmeli, taşınmazların niteliği, üzerinde varsa ağaçların cinsi, yaşı, sayısı, kapalılık oranı, üzerinde kullanım olup olmadığı, varsa kullanım şekli, orman olup olmadığı belirlenmeli; orman olmadığı anlaşıldığı takdirde, özellikle taşınmazın sular altında kaldığı tarihten 15-20 yıl öncesine ait hava fotoğrafları, memleket haritaları, kamulaştırma haritaları ve ortofoto haritaları usulünce uygulanarak,

hava fotoğrafları stereoskop aletiyle incelenerek çekişmeli taşınmazın o yıllarda ziraat arazisi olarak kullanılıp kullanılmadığı, kullanım varsa şekli, tasarruf sınırları saptanmalı, ayrıca; belirlenecek mahalli bilirkişiler ile tüm tespit tutanak bilirkişileri ve kıymet takdir komisyonlarındaki bilirkişiler ve tanıklar yeniden çağrılıp dinlenerek, bu yerin öncesinin ne olduğu, ne olarak kullanıldığı,

zilyetliğin süresi ve sürdürülüş biçimi ve zilyetliğin ekonomik amaca uygun olup olmadığının ayrıntılı biçimde olaylara dayalı olarak sorulmalı, yine hava fotoğraflarından, taşınmazın sular altında kalmadan önce dereden etkilenip etkilenmediğinin, önceleri dere yatağındayken, derenin zamanla çekilmesinden mütevellit dere yatağından kazanılıp kazanılmadığının, zilyetlikle kazanılacak ya da Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunması gereken yerlerden olup olmadığının ziraat uzmanı ve jeolog bilirkişilerce araştırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri arasında aykırılık olduğunda giderilmeli;

ayrıca taşınmaza 2018/2737-2018/6151 komşu 114 sayılı parsele uygulanan tapu kaydının tescil ilamı ile oluştuğu nazara alınarak bu tescil ilamı dosyasındaki keşif tutanakları, mahalli bilirkişi ve tanık beyanları ve krokilerden de istifade edilmeli, keşfi izlemeye olanak verecek biçimde fen veya harita mühendisine birleşik kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller ve fiili olgular birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Belirtilen hususlar gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı görülmüştür.