Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2018/3072 K.2018/6579

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar Hazine ile ... Yönetimi vekilleri tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... ilçesi, ... köyü, 102 ada 164 parsel sayılı, 4.409,02 m² yüzölçümündeki taşınmaz senetsizden ham toprak vasfı ile Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacı vekili, sınırlarını dava dilekçesinde belirttiği 1967 yılından beri müvekkilinin zilyetliğinde bulunan ve 2005 yılında yörede çıkan yangında iki parçaya ayrılan ve yine bu yangında üzerindeki bir kısım meyve ve zeytin ağaçlarının yandığı ve yangına bağlı olarak kuruduğu, taşınmazın 102 ada 164 parsel ve 139 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar içinde davalılar adına tespit edildiğini belirterek sınırlarını belirttiği dava konusu yerin davalılar adına yapılan tespitinin iptali ile müvekkili adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile dava konusu ... ilçesi, ... mahallesi, ... mevkii, 102 ada 164 ve 139 ada 1 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitinin iptaline, dava dosyası içinde bulunan 03/04/2015 havale tarihli bilirkişi raporuna göre;

dava konusu 102 ada 164 parsel sayılı taşınmaz içerisinde (A) harfiyle işaretlenen 1167,46 m2'lik kısmın zeytinlik vasfı ile 139 ada 1 parsel sayılı taşınmaz içerisinde (B) harfiyle işaretlenen 4702,48 m2'lik kısmın meyve ve sebze bahçesi vasfı ile davacı adına tapuya tesciline,

102 ada 164 parsel sayılı taşınmaz içerisinde (A) harfiyle işaretlenen kısım ifraz edildikten sonra geriye kalan 3241,56 m2'lik kısmının 102 ada 164 parsel numarasıyla ham toprak vasfı ile 139 ada 1 parsel sayılı taşınmaz içerisinde (B) harfiyle işaretlenen 4702,48 m2'lik kısım bu parselden ifraz edildikten sonra geriye kalan kısmının 139 ada 1 parsel numarasıyla ... vasfı ile davalı Hazine adına tapuya tesciline, davacının, dava dosyası içinde bulunan 03/04/2015 havale tarihli bilirkişi raporuna göre;

dava konusu 139 ada 1 parsel sayılı taşınmaz içerisinde (C) ve (D) harfiyle işaretlenen toplam 16887,89 m2'lik kısım hakkındaki taleplerinin bu kısımların kesinleşen ... sınırı içinde kalması nedeniyle reddine karar verilmiş, kurulan hüküm davalılar Hazine ile ... Yönetimi vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, ... kadastrosuna ve kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde ilk ... tahdidi 1965 yılında Beşparmak Serisi içinde yapılmış ve 26.11.1965 tarihinde ilan edilmiştir.... köyü sınırları içinde bulunan ormanlarda aplikasyon ve 6831 sayılı Kanunun 1744 sayılı Kanun ile değişik 2. madde çalışması 21.09.1979 tarihinde bitirilerek ilan edilmiş ve aplikasyon neticesinde 2. madde ile ... sınırları dışına çıkarılan yer olmadığından 29.11.1979 tarihinde kesinleşmiştir.

3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B madde çalışmaları 25.12.2013 tarihinde ilan edilmiştir. Mahkemece usul ve kanuna aykırı olarak hüküm kurulmuştur.

Dava konusu taşınmazların bulunduğu yerde 2006 yılında ilanı yapılan genel arazi kadastrosu sırasında, dava konusu 139 ada 1 parsel sayılı taşınmaza ilişkin kadastro tespit 2018/3072 - 2018/6579 tutanağı düzenlenmediği, 3402 sayılı Kanunun 22/son maddesi hükmü uyarınca, taşınmazın içinde bulunduğu alanın, 139 ada 1 parsel numarası verilerek ... niteliği ile tapu kütüğüne aktarıldığı anlaşılmaktadır.

Zaman bakımından kadastro mahkemesinin görev ve yetkisini düzenleyen 3402 sayılı Kanunun 26. maddesine göre mahkemenin yetki ve görevi, taşınmaz mal hakkında kadastro tutanağının düzenlendiği günde başlar. Kadastro mahkemesinin davayı görebilmesi için dava konusu taşınmaz hakkında tespit tutanağı düzenlenmesi ve yasal süre içerisinde dava açılmış olması gerekir. Görev kamu düzenine ilişkin olup, istek olmasa bile yargılamanın her aşamasında resen gözetilmelidir.

O halde, bütün bu maddi ve hukuki olgulara göre, dava konusu 139 ada 1 parsel sayılı taşınmaz hakkında tespit tutanağı düzenlenmediğinden davacının bu parsele ilişkin talepleri için işin esasına girilmeksizin görevsizlik kararı verilerek, davanın genel mahkemelere gönderilmesine karar verilmesi gerekirken davanın esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiş ve 139 ada 1 parsele ilişkin hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Dava konusu 102 ada 164 parsel sayılı taşınmaz açısından imar-ihya yönünden yeterli araştırma yapılmamıştır.

Mahkemece, tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından dosya arasına getirtilerek mahallinde fen bilirkişi, 3 kişilik ziraat fakültelerinin toprak bölümünde görev yapan öğretim üyelerinden oluşturulacak ziraat bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı ile yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik mahalli bilirkişi kurulu ve aynı yöntemle seçilecek taraf tanıklarının katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, ilk kez hangi tarihte kullanılmaya başlandığı, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından ne şekilde kullanıldığı, imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, üç kişilik ziraat bilirkişi kurulundan taşınmazın öncesi, toprak yapısı, bitki örtüsü ve niteliği ile zirai faaliyete konu olup olmadığı,

hangi tarihte imar-ihyasına başlandığı ve tamamlandığı hususlarında bilimsel verilerle desteklenmiş, denetime elverişli rapor alınmalı, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye dava konusu taşınmazın tespit tarihine göre 15-20-25 yıl öncesine ait ve üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak,

taşınmazın niteliği, eğimi, taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihini ayrı ayrı belirtir rapor alınmalı, teknik bilirkişiye keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli, HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ile çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip, üzerine taşınmaz sınırları işaretlenerek ve mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı, 3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca, davacı yanında,

murisi yönünden de tapu ve kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden araştırma yapılıp, aynı Kanunun 03.07.2005 gün 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanma Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi gereğince sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli ve ulaşılacak sonuca göre karar verilmelidir.