Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2018/3272 K.2018/5048

Gaipliğe karar verilmesi istemine ilişkin olarak açılan davada ... . Sulh Hukuk ile ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, gaipliğe karar verilmesi isteğine ilişkindir.

.... Sulh Hukuk Mahkemesince, 01/03/2018 tarihli celsesinde alınan tanık beyanlarında gaipliği istenen ... 1990'lı yılların sonunda ... ili, ... ilçesi, ... köyüne kendi tarlalarında çalışmaya gittiğini, daha sonrasında kendisinden haber alamadıklarını, ... gittikten 7-8 sene sonra dağa çıktığını, orada da öldüğüne dair etraftan bilgi geldiğini beyan etmişlerdir. Davacı da duruşma da tanık beyanlarını doğrular nitelikte beyanda bulunmuştur.

Kolluk araştırma tutunağı, tanık ve davacı beyanları hep birlikte değerlendirildiğinde, 4721 sayılı TMK'nın 32. maddesi uyarınca gaiplik ile ilgili davalarda yetkili mahkemenin kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesi olduğu, bu yetkinin kesin yetki olduğu ve söz konusu yetki kuralının kamu düzeni ile ilgili bulunduğu ve mahkemenin her aşamasında yetkisizlik kararı verilmesi mümkün bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 19. maddesinde yerleşim yerinin tanımı dikkate alındığında ... . Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/126 E. - 2018/345 K. sayılı yetkisizlik kararı gerekçesi olarak belirtilen hususlar yerinde görülmemiştir. ...’ın en son ... ilçesi, ... köyünde görüldüğüne dair duyuma dayalı tutanak tutulması ilgili kişinin TMK’nın 19. maddesi anlamında yerleşim yerinin ... ilçesi olduğunu göstermez. Bu tarz duyuma dayalı bir tutanak ile ... ’ın sürekli kalma niyetiyle ... ilçesinde oturduğu anlamına da gelmeyeceği belirtilerek UYAP ortamında yapılan sorgulamada ... ’ın ikametgah adresinin “... Mah. ... ... Sk. Kapı No:10/31 .../...” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

4721 sayılı TMK'nın 32/2. maddesinde "Yetkili mahkeme, kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri, eğer Türkiye'de hiç yerleşmemiş ise nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yer, böyle bir kayıt da yok ise anasının ya da babasının kayıtlı olduğu yer mahkemesidir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacı, kardeşi ... 01/04/1993 tarihinde köyde iken evden ayrıldığını, evden ayrıldıktan birkaç ay sonra annesi ve yakınlarını arayarak örgüte katıldığını ve bir daha gelmeyeceğini söylediğini, 1998 yılında ailerini arayan ve kendisini tanımadığımız bir kişinin kendisinin güvenlik güçleriyle girdiği çatışmada öldüğünü söylediklerini, 1998 yılından bu yana kendisinden hiç bir şekilde haber alamadıklarını bu nedenle ... gaipliğine karar verilmesini talep etmiştir.

... İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan araştırmada gaiplik kararı verilmesi istenen ... en son ... ilçesi, ... köyünde görüldüğü bildirildiği ve UYAP ortamında yapılan sorgulamada ... ’ın ikametgah adresinin bulunmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.