Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2018/436 K.2018/5831

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ...... köyü 138 ada 1, 2 ve 16 parsel sayılı sırasıyla 10.175,34 m², 7.810,02 m² ve 3.067.66 m² yüzölçümündeki taşınmazlar, ...... bahçesi niteliğiyle, 1937 tarih ve 122 tahriri numaralı vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar adına tesbit edilmiştir. ... Yönetimi taşınmazların ... sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır.

Mahkemece 1 ve 2 sayılı parseller hakkında açılan davanın kısmen kabulüne, taşınmazların (B) harfi ile işaretli bölümlerinin ... niteliğiyle ...... adına, geriye kalan bölümlerinin ise tespit gibi davalılar adına tesciline, 16 sayılı parsel hakkında açılan davanın ise reddine, çekişmeli taşınmazın tesbitteki gibi davalı adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi ve davalılar tarafından temyiz edilmekle Dairenin 01/10/2004 gün ve 3792 E. - 9609 K..

3793 E. - 9613 K. ve 19/04/2007 gün ve 474 E. - 5270 K. sayılı kararları ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararlarında özetle; “...Mahkemece, dosyada bulunmayan dayanak vergi kaydının revizyon gördüğü tüm parsellerin tutanakları, davalı ise dava dosyaları, komşu parsel ve dayanakları, en eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, revizyon parsellerine ilişkin derdest davalar birleştirilmeli, önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest ... mühendisleri arasından seçilecek üç ... ...... ve bir fen elemanı marifetiyle yeniden yapılacak inceleme ve keşifte çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle,

taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli. 3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ...dan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 3.3.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ...dan yer kazanılamayacağı; öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... ...... örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli; kesinleşmiş ... kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte bu haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı; dayanak vergi kaydının sınırlarının değişebilir nitelikte olup olmadığı,

sınırlarının ...da kalıp kalmadığı araştırılarak, değişebilir sınırlar içeriyor yada ... içinde kalan sınırları varsa, yöntemince zemine uygulanıp, 3402 sayılı Kanunun 20/C, 21 ve 32/3 maddeleri gereğince yüzölçümüne değer verilerek kapsamı belirlenmeli; asıl taşınmazın kapsamı, ... veya ...dan açma değilse, miktar fazlasının ...dan açma yapılarak kazanılıp kazanılmadığı üzerinde durulmalı, tüm deliller birlikte değerlendirip, oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.” denilmiştir.

Mahkemece bozma kararlarına uyulmasının ardından her bir parsel hakkında açılan davaların 6100 sayılı HMK’nın 166. maddesi kapsamında birleştirilerek yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne, taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile fen bilirkişi raporunda dava konusu 138 ada 1 sayılı parselin (A) harfi ile gösterilen kısmının ... vasfıyla (B) ve (C) harfleri ile gösterilen kısmının tespit gibi; 138 ada 2 sayılı parselin (A) ve (A1) ile gösterilen kısmının ... vasfıyla, (B) harfi ile gösterilen kısmının tespit gibi; 138 ada 16 sayılı parselin (A) harfi ile gösterilen kısmının ... vasfıyla, (B) harfi ile gösterilen kısmının tespit gibi tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi tarafından reddedilen bölümlere yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre ... kadastrosu yapılmış, temyize konu davaların varlığı nedeniyle kesinleşmemiştir.

Mahkemece usul ve kanuna aykırı olarak hüküm kurulmuştur. Şöyle ki; davaya konu taşınmazların bulunduğu yörede kesinleşmiş bir ... kadastrosunun bulunmamasına rağmen mahkemece varmış gibi uygulama yapılmıştır.

... sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin ... niteliğinin ve hukukî durumunun 3116, 4785, 5658, 6831 sayılı kanun hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 sayılı Kanunla sadece hangi nitelikteki taşınmazların Devlet ...ı sayılacağını göstermiş ve Devlet ...larının kadastrosunun yapılmasını öngörmüştür. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ...lar devletleştirilmiş, devletleştirilen ...lardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Kanunla iadeye tâbi tutulmuş ve iadenin koşulları aynı yasada gösterilmiştir.

Mahkemece, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve......Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek ... mühendisleri arasından seçilecek bir ... ...... ve bir fen elemanı marifetiyle yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ...dan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 3.3.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ...dan yer kazanılamayacağı, öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... ...... örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, ...... örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli); kesinleşmiş ... kadastrosu bulunmadığından,

yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.