Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2018/5114 K.2018/6688

Taraflar arasında görülen davada ... 17. Asliye Ticaret, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

... 17. Asliye Ticaret Mahkemesince dava konusu hizmet aktinden kaynaklanan uyuşmazlıkların ticaret kanununda düzenlenmediği gibi, BK'dan kaynaklandığı, Ticaret Kanununda mahkemenin görev alanında sayılan, Borçlar Hukukundaki düzenlemelerden olmadığı, yerleşik Yargıtay İçtihatlarına göre yabancı bayraklı gemiler için hizmet aktinden kaynaklanan uyuşmazlıkların asliye hukuk mahkemesi görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ise Deniz İş Kanunu hükümlerine tâbi olduğundan bahisle görevsizlik karar verilmiş ise de davalının işletmecisi olduğu geminin yabancı bayraklı olması nedeniyle 854 sayılı Deniz İş Kanunu 1/1.maddesi uyarınca uyuşmazlığın bu Kanun hükümlerine tâbi bulunması söz konusu değildir. Öte yandan, karar tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 1320/1-a maddesi uyarınca gemi adamlarının iş sözleşmesinden kaynaklanan parayla ölçülebilen hakları kendilerine gemi alacaklısı hakkı verdiği gibi, aynı Kanunun 4/1-a maddesi uyarınca bu nitelikteki istemlere konu dava ve işler ticari nitelik arzettiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

854 sayılı Deniz İş Kanununun 1. maddesine göre “Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemiadamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır” denilerek, Deniz İş Kanununun kapsamı belirlenmiştir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir kanuna tâbi olduğundan 4857 sayılı İş Kanununun kapsamı dışında bırakılmıştır.

Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk bayraklı olsa bile yüz grostonilatoluk değil ise bu gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanmayacaktır. İş ilişkisine dayalı bir uyuşmazlıkta işçi deniz taşıma işinde çalışır, ancak çalıştığı gemi Deniz İş Kanunu kapsamında kalmaz ise uyuşmazlığın Borçlar Kanunu hükümlerine göre genel mahkemede çözümleneceği açıktır.

Somut olayda; davacı vekili, müvekkillerinden ..." isimli geminin sicile kayıtlı maliki olup, diğer müvekkili olan ...'da mukim müvekkilinin ... &...'in ise bahse konu geminin teknik işletmesinden sorumlu olan bir firma olduğunu, müvekkilleri aleyhine ... ...

22. İcra Müdürlüğünün 2014/6180 E. sayılı dosyasından başlatılan ilamsız icra takibinde ödeme emri, müvekkil şirketlere değil, müvekkil şirketlere izafeten diğer takip borçlusu ...Holding A.Ş.'ye tebliğ edildiğini, söz konusu şirketin, müvekili şirketlerin acentesi ya da temsilcisi olmamasına yapılan tebligatın usulsüz olmasına ve davacı müvekkiller tarafından icra takibinin haricen öğrenilmesinin hemen ardından süresi içinde borca takibe ve rehne itiraz edildiğini, buna rağmen,

icra müdürlüğünce takibin durdurulması talebi reddedilerek müvekkillerinin maliki ve 2018/5114 - 2018/6688 teknik yöneticisi oldukları geminin seferden men'ine karar verildiğini belirtilerek, açıklanan nedenler ile ihtiyati tabeplerinin aciliyetine binaen öncelikle duruşma açılmadan dosyanın incelenmesini, davacının her iki davacı bakımından kabulü ile davacı müvekkillerinin davalı takip alacaklısına borcu veya kanuni rehin hakkı dolayısıyla sorumlulukları bulunmadığı hususunun tespiti için iş bu davayı açtığı, dosya kapsamından geminin yabancı bayrak taşıdığı,

bu nedenle Deniz İş Kanunu hükümlerinin uygulanamayacağı, davacının talebi hakkında uyuşmazlığın genel hükümlere göre çözümleneceği anlaşıldığından, uyuşmazlığın ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.