Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2018/5799 K.2018/8065

Alacak istemine ilişkin olarak açılan davada ... 3. Asliye Ticaret ile ... Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik- görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, alacak istemine ilişkindir. ... Asliye Hukuk Mahkemesince, tarafların tacir olduğu ve aralarında imzaladıkları sözleşmenin tüm unsurlarını akit esnasında basiretli davranmak zorunda oldukları, sözleşmenin imzalanmasında yetki hususunun da karara bağlandığı, HMK gereğince yapılan bu sözleşmenin tarafları bağlayacağı, dolayısıyla sözleşmede ... Mahkemelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı, bu hususta mahkemenin sözleşmeyle bağlı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 3.Asliye Ticaret Mahkemesince, yetki sözleşmesini düzenleyen 6100 sayılı HMK'nın 17. maddesinde tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemede açılabileceği belirtilmiştir. Davacı ile davalılardan... Ltd. Şti arasında düzenlenen 18/04/2009 tarihli sözleşmede ...

Mahkemelerinin yetkili olacağı düzenlenmiştir. Davalı... Ltd.Şti. tarafından dosyaya sunulan 12/11/2015 tarihi cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunulmamıştır. Daha sonra ise dava dışı ... Otomotiv A.Ş. davaya dahil edilmiş ve bu davalı tarafından sunulan 16/03/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde yetki şartına dayanılarak yetki itirazında bulunulmuş olup, davalının dayandığı 18/04/2009 tarihli sözleşmede ... Otomotiv A.Ş. taraf değildir.

6100 sayılı Kanun 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, davaya ve yetkisizlik kararına dayanak teşkil eden yetki şartının bulunduğu sözleşme 18/04/2009 tarihli olsa dahi somut davada 6100 sayılı HMK'nın uygulanması gerekli ise de. 18/04/2009 tarihli sözleşmenin tarafı olan davalı... İnşaat Ltd. Şti. tarafından dosyaya sunulan 12/11/2015 havale tarihli cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmadığı, dolayısıyla sözleşmenin tarafı olan davalının ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkisini kabul etmiş sayılacağı, yetki itirazında bulunan dahili davalı ... Otomotiv A.Ş.'nin ise 18/04/2009 tarihli yetki şartını içeren sözleşmede taraf olmadığı, dolayısıyla taraf olmadığı bir sözleşmeye istinaden de yetki itirazında bulunamayacağının gözetilmediği, somut davada 18/04/2009 tarihli sözleşmenin ifa yerinin ... ilçesi olduğu, davacının bu durumda yetki şartı içeresözleşmede taraf olan...

Ltd.Şti.'nin de cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmadığı karşısında uyuşmazlığın ... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatı İle) Mahkemesi'nde sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 17. maddesinde "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." düzenlemesi yer almaktadır.

Yetki sözleşmesi tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde HMK'nın 17. maddesi uyarınca geçerlidir. Yalnızca tacirler ve kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilir. Bu yeni düzenleme, 01.10.2011 tarihinden sonra açılacak davalar bakımından uygulanmakla birlikte, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 19. maddesinin 2. bendi “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.” hükmünü içermektedir.

Mahkemece re'sen yetkisizlik kararı verilebilecek haller, dava şartı olan, kesin yetki halleridir. HMK'nın 18. maddesi kesin yetkinin olduğu hallerde tarafların yetki sözleşmesi yapamayacaklarını açıkca düzenlemiştir. Bu nedenle yetki sözleşmesi kesin yetkinin olduğu hallerde yapılamaz. Yetki sözleşmesinin yapılmış olması da resen yetkisizlik kararı verilebilecek hallerden değildir. (11. HD 2016/15056 -2017/319 vb)

Somut olayda, kesin yetki durumu bulunmadığından ve taraflar yetki itirazı ileri sürmediğinden, davanın ilk açıldığı ... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi yetkili hale gelmiştir. Bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı ... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince görülüp çözümlenmesi gerekmektedir.