Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2018/595 K.2018/1420

Menfi tespit istemine ilişkin olarak açılan davada Mersin 2. Asliye Ticaret ve Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, menfi tespit davasıdır.

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesince, "davacı ve davalılar arasında ticari ilişki bulunmadığından bahisle bu dava açılmıştır. Davacının ikametgahı Mersin'de, davalı ... İletişim Gıda Ambalaj ve Pazarlama Ltd. Şti.'nin ikametgahı İskenderun'da, davalı ... Kağıt Ambalaj Matbaa San. ve Tic. A.Ş.'nin ikametgahı Konya'dadır.

HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesi olup, her ne kadar dava konusu çekin keşide yeri Mersin ise de, davacı tarafından imza itirazında bulunduğundan ve dava konusu çek içeriği kabul edilmediğinden, hukuki ilişki davacı tarafından inkar edildiğinden, dolayısıyla sözleşmenin ifa yerinin Mersin olduğu ileri sürülemeyeceğinden, dava, davalıların ikametgah adresinde açılabilecektir.

Dolayısıyla, davaya bakma hususunda mahkememizin yetkili olmadığı, yetkili mahkemenin davalıların ikametgahının olduğu İskenderun ve Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle davalılardan ... Kağıt Ambalaj Matbaa San. ve Tic. A.Ş. yönünden ayrılmak suretiyle yetkili Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesince ise, 6100 sayılı HMK'nun 6/1. maddesinde, “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. " denilmektedir. Bu durumda somut olayda davalının adresi Mersin İlinde bulunduğu gerekçesiyle, karşı yetkisizlik yönünde hüküm kurulmuştur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6. maddesinde "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." denilerek genel yetkili mahkemelerin yetkisi düzenlenmiştir.

Bu yetki kuralı kesin olmadığından HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesine göre, "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir.

Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. HMK'nın 116/1-a maddesinde, kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı, ilk itiraz olarak düzenlemekte. 117/1. maddesinde ise "ilk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir.

Somut olayda; davacı vekilinin, davacının 27/06/2016 tarihli çekten dolayı davalılara bir borcu bulunmadığını, çek üzerindeki imzanın sahte olduğunu ileri sürerek, çek nedeni ile davacının, davalılara borcu bulunmadığının tespiti istemiyle dava açtığı, davalılardan ... tarafından süresinde yetki itirazında bulunulduğu ve Konya Mahkemelerinin yetkili olduğunun ileri sürüldüğü, davalı ...'nin yerleşim yeri adresinin ise "..." olduğu anlaşılmaktadır.

Davada, HMK'nın 6. maddesi gereğince davalının yerleşim yeri mahkemeleri olan Konya Mahkemelerinin yetkili oldukları ve davada kesin ve özel yetki kuralının da bulunmadığı ve davalılardan ... tarafından süresinde yetki itirazında bulunulduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, davada, Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olup, uyuşmazlığın, Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.