Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2018/654 K.2018/4494

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan ..., ..., ..., ... ve ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... Yönetimi, ....11.2008 tarihli dilekçe ile Kambertepe köyünde yapılan kadastro çalışmalarının 30/10/2008 tarihinde ilân edildiğini, askı ilân tutanağında ... ilçesi, ... köyünde 111 ada ... sayılı parselin 7.3823,74 m² olarak tespit gördüğünü, tespitin eksik yapıldığını belirterek dava açmış, yargılama sırasında dava konusu ettiği yerin 110 ada 9, 10, 16, 17 ve ... ile 137 ada ... parsel sayılı taşınmazlar olduğunu belirtmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacı OrmanYönetiminin davasının kabulü ile ... ili, Arıcak ilçesi, Kambertepe köyü, Yukarı Yayla mevkiinde kain 110 ada 9, 10, 16, 17 ve ... sayılı parseller ile ... köyü, Yol Altı mevkiinde kain 137 ada ... sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile taşınmazların ... vasfıyla ... adına kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalılardan Talip Uygur, ..., ..., ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 5304 sayılı Kanunla değişik 3402 sayılı Kanunun .... maddesi hükmüne göre ... sınırlandırması yapılmış, çekişmeli parseller ... alanı dışında bırakılmıştır.

...) Davalı Hazinenin temyiz itirazları bakımından;

Davalı ... .../11/2015 tarihi temyiz dilekçesi ile taşınmazların kadastro sırasında ... adına tespit edilmediği halde, davanın ... açısından husumetten davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinden Hazinenin de sorumlu tutulmasına karar verildiğini ileri sürmüş ise de ... tarafından yörede 3402 sayılı Kanunun 5304 sayılı Kanunla değişik .../3. maddesi uyarınca yapılan ... kadastrosuna karşı otuz günlük kısmi ilan süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açıldığı,

kadastro işlemin özelliği ve açılacak davanın niteliği nedeniyle bu davada husumetin ... veya taşınmazın içinde bulunduğu köy tüzelkişiliği ya da davaya konu taşınmaza zilyet olanlara yöneltilebileceği, kendilerine husumet yöneltilerek dava açılan özel yada tüzel kişilerin gerçek hak sahibi olmadığı gerekçesiyle dava husumet yönünden ret edilmeyip, taşınmazların gerçek hak sahipleri adına tesciline karar verilmesi gerektiği, kabule göre de;

mahkemece yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davaya sonradan dahil edilen dahili davalılardan tahsiline karar verildiği anlaşıldığına göre davalı Hazinenin temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2) Davalı gerçek kişilerin temyiz itirazları bakımından;

3402 sayılı Kadastro Kanunun 5, ..., ... ve 30/2. maddelerinde kadastro tespit tarihinden önce dava konusu olan taşınmazlar hakkında ne gibi işlem yapılacağı gösterilmiştir. ... Yönetiminin 30 günlük kısmî ilân süresi içerisinde ... kadastrosuna itiraz davası açması nedeniyle dava konusu taşınmazlar hakkında malik hanesi boş bırakılmak suretiyle tespit tutanağı düzenlendiğine göre, 3402 sayılı Kanunun ..., ... ve .... maddeleri gereğince yargılamaya devamla, 3402 sayılı Kanunun 30/2. maddesi gereğince tarafların gösterecekleri deliller ile mahkemece re'sen lüzum görülen diğer deliller de toplanıp dava konusu taşınmazın gerçek hak sahipleri adına tapuya tesciline karar verilmesi gerekir.

Mahkemece tespit tutanağında ismi yazan kişiler davaya dahil edilerek yargılama yapılmış ise de taşınmazların ... vasfın olup olmadığını belirlemeye yeterli inceleme ve araştırma yapılmamıştır.

Şöyle ki; hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazların 1952 memleket haritasında yeşil ... alanında kaldığı belirtildiği halde, memleket haritasının dayanağı hava fotoğrafı incelenmemiş, 1971 ve 1984 tarihli hava fotoğrafları incelediği belirtildiği halde, taşınmazların konumu, memleket haritaları ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmemiş, hava fotoğraflarını stereoskopik olarak incelenmek sureti ile üzerlerinde bulunan bitki örtüsü, ağaçların dağılımı, cinsi, yaşı, kapalılık oluşturup oluşturmadıkları ayrıntılı olarak belirtilmemiştir.

O halde, mahkemece keşifte uygulandığı bildirilen 1952 memleket haritasının dayanağı hava fotoğrafları ile 1971 ve 194 tarihli hava fotoraflarından üretilen memleket haritaları ve fotogrametri yöntemiyle kadastro çalışmalarına altlık olarak düzenlenen kadastro paftası ile çekişmeli taşınmazlara komşu bulunan parsellerin tapu kayıtları ve dayanakları, davalı ise dava dosyaları ilgili yerlerden getirtilip, halen Çevre ve ... Bakanlığı (...

Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman ... yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir mühendis, bir fen elemanı ve ziraat fakültelerinin toprak bölümünden mezun olan bir ziraat mühendisi marifetiyle mahallinde yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.. 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/...

E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 3.3.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;

fen ve uzman ... bilirkişiler eliyle taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritası ve hava fotoğrafının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine çevrildikten sonra,

bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte aynı haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, bilirkişilere hava fotoğrafları ve dayanağı haritaları stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip, raporlarında taşınmazların niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü,

taşınmazlar üzerinde bulunan bitki örtüsünün niteliği, ağaçların yaşları ve dağılımları ile ilgili açıklama yapmaları istenmeli, çekişmeli taşınmazların 6831 sayılı Kanunun 17/2. madde hükmüne göre ... içi açıklık niteliğinde ... sayılan yerlerden olup olmadığı mahkemece belirlenmeli, ... içi açıklık niteliğinde bulunan taşınmaz bölümleri yönünden bu tür yerlerin ...11.2012 günlü Resmî Gazetede yayımlanan ...

Kadastro Yönetmeliğinin 16. maddesi gereğince ... olarak sınırlandırılması zorunlu olduğundan, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanımının mümkün olmadığı gözetilmelidir.

Yukarıda açıklanan yöntemle, yapılacak araştırma sonucu, taşınmazların ... sayılan yerlerden olmadığı, zilyetlik yoluyla kazanılabilecek yerlerden olduğu belirlendiği takdirde, bu kez, kadastro tespit tarihinden 15-...yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları, memleket haritaları ile fotogrametri yöntemiyle düzenlenmiş .../5000 ölçekli arazi kadastro paftasının orjinal fotokopi örneği ve kadastro paftası ziraat mühendisi, fen elemanı ve ... mühendisi ile birlikte ölçekleri eşitlenip çakıştırıldıktan sonra mahalline uygulanmalı, hava fotoğrafları stereoskop aletiyle incelenmeli,

taşınmazların niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğünün ve fotogrametri yöntemiyle düzenlenen .../5000 ölçekli arazi kadastro paftasında zilyet ve tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı yönünde krokili rapor alınmalı, bu araştırmalar sonucu bilirkişiler tarafından taşınmazlar üzerinde tam olarak hangi tarihten itibaren zilyetliğin başladığı belirlenmeli, ziraat bilirkişiden kültür arazisi olup olmadığı yönünden rapor alınmalı, zilyetlik olgusunun maddi olaylara dayalı olmasından hareketle, maddi olayların ancak tanık, bilirkişi ve benzeri anlatımlarla kanıtlanacağı gözetilmeli (H.G.K.

30/03/1994 gün ve 1993/8 - 939 - 1994/176 sayılı kararı), komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; bu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; tarafların bildirecekleri zilyetlik tanıkları ile kadastro tespit bilirkişileri taşınmaz başında dinlenmeli; zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; dava tarihine kadar davacı kişiler yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli.

3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca, davacılar ile eklemeli zilyetler yönünden de tapu ve ilgili kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden senetsiz belgesiz araştırması yapılıp, sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, kanunun getirdiği 40/100 dönüm sınırlamasının aşılıp aşılmadığı saptanmalı, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.

Kabule göre de; 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunun 16. maddesi ile 3402 sayılı Kanuna eklenen "Kadastro işlemi ile oluşan tespit ve kayıtların iptali için Devlet veya diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından kayıt lehtarına karşı kadastro mahkemeleri ile genel mahkemelerde açılan davalarda, davalılar aleyhine vekâlet ücreti dahil, yargılama giderine hükmolunmaz” şeklindeki 36/A maddesi gereğince, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması ve davalılar aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken yargılama giderlerinin davalılardan alınması da doğru görülmemiştir.