Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2018/6738 K.2019/1100

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekilinin sulh hukuk mahkemesine verdiği 01.06.2009 havale tarihli dava dilekçesinde; sınırlarını bildirdiği ... köyünde bulunan taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, satın almaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak Medenî Kanunun 713. maddesi hükmüne göre taşınmazların adına tescili istemiyle dava açmıştır. Müdahil gerçek kişi 01/03/2010 havale tarihli dilekçesi ile, dava konusu yerin ormana giden yol olduğunu dava konusu taşınmazın köyün ortak malı olduğu iddiası ile davaya müdahil olmuştur. Yargılama esnasında sulh hukuk mahkemesince asli müdahil ... davasını takip etmediğinden ve mazeret bildirmediğinden asli müdahil ... yönünden HMUK'nın 409. maddesi gereğince 3 ay içerisinde yenileninceye işlemden kaldırılmasına karar verilmiş.

... Sulh Hukuk Mahkemesinin 26/11/2010 tarih 2009/128 Esas 2010/388 Karar sayılı kararıyla, dava değeri açısından mahkemenin görev alanına girmediği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek, HMK'nın 20. maddesi gereğince dava dosyası asliye hukuk mahkemesine gönderilmiştir.

Davalı ... TMK'nın 713/6 maddesi gereğince karşı tescil talebinde bulunmuştur.

Mahkemece; davacının davasının kabulüne, fen bilirkişisinin 11.01.2010 tarihli krokili raporunda (A) harfi ile gösterilen 557,15 m2'lik yer ve (B) harfi ile gösterilen 1206.81 m2'lik yerin üzerindeki muhtesat ile birlikte TMK'nın 713/... maddesi gereğince davacı ... adına tapuya tesciline, asli müdahil yönünden usulüne uygun olarak açılmış bir dava olmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medenî Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tesciline ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1987 yılında yapılan arazi kadastrosu sırasında çekişmeli taşınmaz ... sahası olarak belirtme yapılan yer içerisinde kalması sebebiyle tescil harici bırakılmıştır. 10.02.2000 tarihinde ilan edilerek kesinleşen 6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı Kanun ile değişik ... kadastrosu ve 2/B madde uygulama çalışmaları vardır.

Dava, Medenî Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tescili istemine ilişkin olup aynı Kanunun 713/3. maddesinde tescil davasının, Hazineye ve ilgili kamu tüzel kişilerine veya varsa tapuda malik gözüken kişinin mirasçılarına karşı açılacağı belirtilmiş olmasına karşın mahkemece çekişmeli taşınmazın sınırları içinde bulunduğu, belediye ve büyükşehir belediye başkanlığı dahil edilmeden davaya devamla hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.

6100 sayılı HMK'nın 50. maddesinde medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın davada taraf ehliyetine de sahip olacağı, 51. maddesinde dava ehliyetinin medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceği, 114/d maddesinde ise taraf ve dava ehliyetinin dava şartlarından olduğu ve 115. madde uyarınca da mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı belirtilmektedir. 4721 sayılı TMK'nın 47, 48, 49 ve 50. maddelerinde de tüzel kişiliğin kazanılması, hak ehliyeti ile fiil ehliyeti ve bunun kullanılmasına ilişkin hükümler yer almaktadır.

On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 sayılı Kanunun .... maddesi gereğince;

...) ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

2) ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... Büyükşehir Belediyelerinin sınırları il mülkî sınırlarıdır.

3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülkî sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır. Aynı Kanunun geçici .... maddesinin onüçüncü fıkrasında; ".... maddeye göre tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesi taraf olur" hükmü yer almaktadır. Bu hüküm Kanunun "Yürürlük" başlıklı 36. maddesi uyarınca ilk mahalli idareler genel seçiminin yapıldığı 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

O halde mahkemece öncelikli olarak 6360 sayılı Kanunun geçici .... maddesinin onüçüncü fıkrası gereğince, davalı taşınmazın idari sınırları içinde bulunduğu bağlı bulunduğu ... Belediye Başkanlığı ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının davaya katılımı sağlanarak taraf teşkili oluşturulmalı, delilleri toplanmalı, ayrıca, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde imar uygulaması yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise imar planı içinde kalıp kalmadığı, imar planının kesinleşme tarihi, idarece ecrimisil tutanağı düzenlenip düzenlenmediği, taşınmazın kamuya tahsis edilip edilmediği araştırılmalı ondan sonra davanın esası hakkında bir karar verilmelidir.