Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2019/1424 K.2019/2870

Trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olarak açılan davada ... 3. Asliye Ticaret ile ... 10. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

... 3. Asliye Ticaret Mahkemesince, somut olayda davacı şirketin merkezi ve davalı şirketin işlem merkezi ... olduğu gibi, davanın ... Mahkemelerinde görüleceğineilişkin herhangi bir sözleşmede yoktur. Davanın davalı Mapfre Sigorta AŞ yerleşim yeri mahkemesinde açılması gerekirken, ilgisi olmayan ... Mahkemelerinde açılması yasal olmayıp, davalı ... süresi içinde mahkemenin yetkisine itiraz etmiştir. Yetki itirazı yasal ve süresinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin ilk itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ise somut olay dahilinde yetki itirazının süresinde yapılmadığı anlaşılmaktadır. Ortada usûlüne uygun olarak yapılmış bir itiraz olmadığı, keza somut olayda yetkinin kamu düzeninden sayılmasını gerektiren bir durum da bulunmadığı gibi 6100 sayılı HMK 14-(1), 2918 sayılı 110/2. maddeleri kapsamında sigorta şirketinin şubesinin bulunduğu yer mahkemesinin de uyuşmazlık konusunu çözmekte yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16. maddesinde ise "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir" hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 110. maddesi ile ... Genel Şartlarının C.7. maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukukî sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" ifadesine yer verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen 16. maddesinde de esasen HMK'nın 7/I-2. cümlesindeki düzenleme anlamında kesin yetki sözkonusu değildir. Kanun koyucunun maddenin düzenlenmesinde ortaya koyduğu gerekçeden de bu durum fiilden doğan davalarda uygulamada ve doktrinde oluşan görüşler dikkate alınarak haksız fiilin işlendiği yer dışında zararın meydana geldiği yer, gelme ihtimalinin bulunduğu yer ve karşılaştırmalı

hukuktaki örnekler de dikkate alınarak zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olarak kabul edilmiştir. Bu anlamda; dava sebebi olan haksız fiil halinde dahi HMK'nın 16. maddesi gereğince birden fazla mahkemenin yetkili kılınarak davacıya bir seçimlik hak tanımmış olması gözönüne alındığında, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasının bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiç birisinde açmaz ve yetkisiz bir mahkeme de açar ise o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, trafik sigortacısına yöneltilen davada, davacı vekili tarafından ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açılmış olup, dava dilekçesi davalıya 07/02/2018 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekili tarafından 22/02/2018 tarihli dilekçe ile cevap süresinin uzatılması talep edilmiş ise de mahkemece bu talebin reddine karar verilmiş ve davalı tarafca 28/02/2018 tarihinde yetki itirazında bulunduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 19. maddesine göre, yetkinin kesin olmadığı hallerde yetki itirazı cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir. Davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir hükmü karşısında davalı tarafca süresinde yetki itirazda bulunulmadığı ve kesin yetki kuralının bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekir.